مروری کلی بر بیماری برونشیت عفونی
این شیوع احتمالا معمولترین نوع بیماری تنفسی در میان جوجه ها میباشد . این بیماری برای نخستین بار در ایالات متحده شناسایی شد ( منطقه N.Dakota در سال 1931 میلادی ) .تاثیرات این بیماری مختلف بوده و با توجه به مسائل زیادی چون :
ü سن پرنده .
ü نوع ویروس .
ü واکسیناسیون .
ü ایمنی مادری در جوجه های جوان .
ü بیماریهای ثانویه ( مایکوپلاسما ، E.Coli ، بیماری نیوکاسل ) .
متفاوت میباشد .
میزان شیوع این بیماری متفاوت بوده و از 50 تا 100 درصد متغیر میباشد . همچنین مقدار مرگ و میر ناشی از این بیماری از صفر تا 25 درصد بر اساس بیماریهای ثانویه گزارش شده است .
عامل بروز این بیماری ویروسی از CoronaVirus میباشد که از لحاظ خصوصیات آنتی ژنیکی بسیار متفاوت و تغییر پذیر میباشد و سروتایپهای جدیدی از آن پدید می آیند . در حال حاضر هشت گروه سروتایپی با عمل sero-neutralization شناسایی شده است . این تفاوتها احتمالا بدلیل تفاوتهای ساختاری در پروتئینهای نوع میخی ( Spike Proteins ) میباشد .
عفونت از طریق بخش بالایی دستگاه تنفسی یا چشمها و با دوره کمون 18 تا 36 ساعت بروز میکند . عفونت با این بیماری بسیار مسری بوده و بسرعت از طریق
ü تماس میان پرندگان
ü مدفوع .
ü ذرات موجود در هوا .
ü ترشحات چشمی .
منتشر میشود .
برخی از پرندگان میتوانند تا یک سال هم ناقل این بیماری باشند . ویروس عامل این بیماری بمدت 4 هفته در شرایط مطلوب زنده خواهد ماند . ویروس عامل این بیماری به
ü حلالها .
ü دمای بالا ( 56 درجه سانتیگراد بمدت 15 دقیقه ) .
ü ضدعفونی کننده ها ( Formal یک درصد برای مدت 3 دقیقه ) .
ü حالت قلیایی .
حساس میباشد . همچنین عواملی چون تهویه نامطلوب و غلظت بالا را میتوان از عوامل زمینه ساز ابتلا به این بیماری برشمرد .
نشانه ها :
ü افسردگی در جوجه ها .
ü به اصطلاح کپه شدن جوجه ها ( جمع شدن جوجه ها بر روی هم ) .
ü خیس شدن بستر .
ü اسهال .
ü سرفه و به اصطلاح عطسه کردن جوجه ها ( جوجه ها هیچگاه عطسه نمیکنند و این یک اصطلاح است ) .
ü بروز حالت Diuresis .
ضایعات قابل شناسایی پس از مرگ :
ü ادم در ناحیه نای .
ü التهاب کیسه های هوایی .
ü وجود پلاکهای کازئوز در برونش .
ü التهاب نای .
ü التهاب مختصر تا پیشرفته در نواحی مختلف دستگاه تنفس .
ü تورم کلیه ها نیز ممکن است دیده شود .
تشخیص :
تشخیص آزمایشی این بیماری بر اساس نشانه های کلینیکی ، ضایعات و سرولوژی امکانپذیر میباشد . تشخیص قطعی این بیماری بر اساس روشهایی چون :
ü جداسازی عامل بیماری در جنین جوجه .
ü آزمایشاتی چون HA .
ü flourescent antibody positive .
ü و ...
مقدور خواهد بود .
سرولوژی :
ü HI .
ü Elisa .
ü SN .
ü DID .
تشخیصهای اشتباه :
ü بیماری نیوکاسل فرمهای لنتوژنیک و مزوژنیک .
ü مایکوپلاسموزیس .
ü پاسخ به واکسن .
ü لارنگوتراکئیت .
ü آنفلوآنزای پرندگان .
درمان :
Sodium salicylate به میزان یک گرم در لیتر ( فاز حاد ) پیشنهاد شده است . همچنین استفاده از آنتی بیوتیک برای کنترل colibacillosis پیشنهاد میگردد .
پیشگیری :
ایمنی مادری بمدت 2 تا 3 هفته جوجه ها را حفاظت میکند . ایمنی همورال نیز 10 تا 14 روز پس از واکسیناسیون بروز میکند . ایمنی محلی نیز نخستین سد دفاعی در برابر این بیماری میباشد . ایمنی Cell-mediated نیز ممکن است از درجه اهمیت زیادی برخوردار باشد .
منبع :
A Pocket Guide to Poultry Health and Disease .
www.ipiran.com