پرورش مرغ مادر در قفس بيش از بيست سال است که در دنيا مورد بررسى و ارزيابى قرار گرفته است و امروزه در کشورهاى پيشرفته دنيا با توجه به مزاياى بسيارى که اين سيستم پرورش مرغ مادر نسبت به پرورش در بستر دارا مى باشد سعى در استفاده از اين سيستم مى نمايد اين در حالى است که مرغ هاى مادر گوشتى به دليل وزن سنگين آن نسبت به مرغ هاى مادر تخمگذار نياز به تلقيح مصنوعى در آنها ديده شده است ولى در مزارع مرغ مادر تخمگذار به دليل سبک بودن اين نژاد با توجه به آمارگيرى هاى انجام شده در توليد اين مزارع و با توجه به ابعاد اختصاصى طراحى قفس جهت اين مرغ ها نه تنها کاهشى در جهت نطفه دارى و يا افت توليد ايجاد نشده است بلکه در تمامى موارد آمارها نشان مى دهد که راندمان واحد مربوطه نسبت به پرورش در بستر افزايش پيدا کرده است که در ذيل به موارد اهميت استفاده از سيستم پرورش مرغ مادر تخمگذار در قفس خواهيم پرداخت :
با توجه به پرورش مرغ ها و خروس ها در قفس سالن به بخش هاى کوچکى با تعدادى کمتر از 30 قطعه مرغ و خروس تقسيم شده که خود امکان نظارت بر آنها وهمچنين اختلاط بهتر مرغ ها و خروس ها را منجر خواهد شد که در صورت مشاهده هرگونه مشکلى در مرغ ها و يا خروس هاى مربوطه امکان حذف و يا جايگزينى آنها به راحتى مقدور مى باشد و همچنين آمار گيرى از نظر نطفه دارى و درصد توليد در هر سلول نيز امکان بررسى را براى بهبود مديريت فارم مقدور مى سازد .
در سيستم پرورش مرغ مادر تخم گذار در قفس از سيستم جمع آورى تخم مرغ توسط نوار نقاله استفاده مى شود که خود منجر به خارج شدن سريع تخم مرغ از دسترس مرغ ها ، کاهش ميزان شکسته شدن تخم مرغ ها و جمع آورى سريع تر و گاز دادن آنها مى شود که خود منجر به افزايش کيفيت جوجه هاى حاصله خواهد شد .
در سيستم پرورش در قفس ، کودهاى حاصله توسط نوار نقاله به صورت مستمر از سالن خارج شده که منجر به بهبود هواى داخل سالن ها شده و ميزان تهويه مورد نياز به ازاى هر مرغ نسبت به حالت پرورش در بستر کاهش پيدا مى نمايد که خود منجر به صرفه جوئى در مصرف سوخت و شرايط مطلوبتر جهت پرورش مرغ هاى مادر مى گردد . همچنين در سيستم پيشنهادى توسط شرکتهاى ديگر سازنده قفس مادر دان مربوطه توسط واگن به صورت اتوماتيک توزيع مى گردد که مشکلات کمترى را نسبت به سيستم زنجيرى ايجاد مى نمايد و جهت سيستم آبخورى از آبخورى هاى نيپل استفاده شده که علاوه بر حفظ بهداشت بهتر مانع از آبريزى در سالن مى شود . سيستم پرورش در قفس با توجه به اتوماسيون انجام گرفته در آن نياز به تردد در سالن ها را به حداقل ممکن کاهش داده و امکان استفاده از دوربين هاى مداربسته را جهت کنترل وضعيت سالن و زير نظر داشتن مرغ ها را ممکن مى سازد . بررسى هاى آمارى نشان مى دهد که وضعيت تخم مرغ هاى شکسته در سيستم هاى مزرعه مرغ مادر پرورش يافته در قفس کمتر از 2/1 % مى باشد که اين عدد در سيستم پرورش در بستر در بهترين شرايط به عددى کمتر از 5/4 % نمى رسد .
نصب و راه اندازی سیستم پرورش مرغ مادر تخم گذار در قفس در شرکت گلبهار طوس
مرغ مادر گلبهار طوس از سال 1371 در کيلومتر 35 جاده قوچان شهرستان مشهد فعاليت خود را در ارتباط با توليد جوجه تخم گذار آغاز نمود اين واحد از ابتداى احداث و راه اندازى به منظور افزايش بهره ورى در توليد و دستيابى به کيفيت مطلوب در توليد جوجه تخم گذار تمامى سعى و تلاش خود را در اين راستا انجام داد تا بتواند جوجه هاى از نظر کيفيت در شرايط استاندارد توليد نمايد لذا در تمامى مراحل توليد با نگرش به سيستم هاى مديريت پرورش مرغ مادر و استفاده از منابع علمى روز دنيا سعى و تلاش نمود تا به اين هدف نائل آيد ولى مشکلات و مسائل داخلى کشور مانع از دسترسى کامل به اين هدف مى گردد که قسمتى از اين مسائل به اختصار بيان مى شود :
1 ـ بستر ـ پرورش مرغ مادر در بستر به دليل ارتباط مرغ ها با کودهاى موجود در بستر مرغدارى امکان اشاعه بيمارى هايى مانند کوکسديوز و بيمارى هاى تنفسى و پاسترلز و همچنين اشاعه بيمارى هاى مايکوپلاسمايى را افزايش داده که منجر به کاهش کيفيت در توليد جوجه هاى حاصله خواهد شد .
2 ـ لانه هاى تخم گذارى ـ وجود لانه هاى تخم گذارى در مزارع مرغ مادر و تعويض بستر آن از عمده مشکلات مزارع مرغ مادر مى باشد چرا که به دليل نياز روزمره به تعويض بستر و پوشال ها و عدم امکان دسترسى به پوشال تميز و بهداشتى از عمده راه هاى سرايت آلودگى به مزارع مرغ مادر مى باشد . از طرفى جمع آورى تخم مرغ هاى توليدى در اين لانه ها به دليل آلوده شدن با مدفوع و عدم جمع آورى به موقع تخم مرغ ها منجر به آلودگى تخم مرغ هاى حاصله و در نتيجه افت کيفيت در جوجه هاى توليدى حاصله خواهد شد . همچنين به دليل تماس مستقيم مرغ ها با تخم مرغ هاى توليدى در صد تخم مرغ هاى شکسته و خوردن اين تخم مرغ ها توسط مرغ ها باعث افت راندمان در توليد مزرعه مى گردد .
3 ـ تهويه ـ در سيستم هاى مزرعه مرغ مادر تخمگذار به دليل سبک بودن اين نژاد و پرورش مرغ ها برروى بستر و تماس مستقيم پرنده با آن امکان تهويه مناسب وجود نداشته و با کوچکترين استرس محيطى و پرواز مرغ ها ، گرد و خاک فراوان در سالن توليد شده که منجر به ايجاد بيمارى هاى تنفسى در پرندگان مى گردد و هم چنين به واسطه وجود کود و پوشال در داخل سالن ها گازهاى حاصل از آن و گردوخاک ناشى از حرکت مرغ ها با مشکل فراوان از نظر تخليه هوا و ايجاد شرايط مناسب براى زندگى آنها روبرو خواهيم بود از طرفى جهت تخليه اين گازها و گرد و غبار حاصله براى رسيدن به شرايط مطلوب بايستى ميزان تخليه هواى بسيارى در سالن انجام پذيرد که خود منجر به مصرف مقدار زياد سوخت در سالن ها گرديده که با توجه به نياز به بهينه سازى مصرف سوخت در واحدهاى مرغدارى منجر به زيان فاحشى به کشور و توليد کننده مى شود .
4 ـ نطفه دارى گله ها ـ با توجه به آزاد بودن مرغ ها و خروس ها در گله و بروز مشکلاتى در ارتباط با اختلاط مرغ ها و خروس هاى دريک گله ، بعضا مزارع مرغ مادر دچار کاهش نطفه دارى در گله هاى خود مى شوند لذا با برنامه ريزى در جهت تقسيم سالن ها به اجزاى کوچکتر ( پن بندى ) سعى بر حل اين مشکل مى نمايند ولى مسئله پن بندى به دليل تقسيم سالن به اجزاى کوچکتر مشکل ايجاد تردد در رفت و آمد پرسنل ، جمع آورى تخم مرغ ها و حفظ بهداشت سالن ها را دو چندان مى کند .
5 ـ سيستم آبخورى و دانخورى ـ در مزارع مرغ مادر عموما از آبخورى هاى آويز اتومات و دانخورى هاى زنجيرى جهت پرورش مرغ ها استفاده مى شود اين آبخورى ها جهت حفظ بهداشت مزرعه بايستى روزانه شستشو و ضد عفونى شود که به دليل تعداد زياد آبخورى ها در اکثر مواقع با سهل انگارى کارگران سالن مواجه شده و بهداشت کافى رعايت نمى شود و همچنين به دليل آويز بودن سيستم آبخورى و آزاد بودن مرغ ها و خروس ها در سالن و همچنين خارج شدن آبخورى مربوطه از تنظيم ، منجر به آبريزى در بستر شده که در اکثر مواقع ايجاد بيمارى و مشکلات عديده در سالن مى کند . همچنبن سيستم هاى دانخورى زنجيرى در بسيارى مواقع به دليل قطع زنجير دانخورى و نياز به وصل مجدد آن منجر به ايجاد سروصداى زياد در سالن گشته که خود از عوامل استرس زا در مزارع مرغ مادر مى باشد .
6 ـ رفت و آمد پرسنل ـ در مزارع مرغ مادر تخمگذار به دليل نياز به مديريت مسائل فوق الذکر نظير پوشال زدن در لانه ها ، جمع آورى تخم مرغ از لانه ها ، شستشوى آبخورى ها ، نظارت بر وضعيت اختلاط مرغ ها و خروس ها و بررسى وضعيت عمومى آنها و ... نياز به تردد بسيار کارگران و پرسنل مزرعه در داخل يک سالن مى باشد که خود در جهت توليد مزرعه مشکل زا خواهد بود .
با توجه به مطالب ذکر شده و اهميت استفاده از اين سيستم ، مرغ مادر گلبهار طوس در جهت افزايش بهره ورى در کيفيت توليد و افزايش راندمان هاى توليدى حاصله تصميم به نصب قفس با ظرفيت پرورش 33000 مرغ مادر تخمگذار با سيستم تمام اتوماتيک براى دو سالن مربوطه را نمود که قادر است ماهیانه 350 هزار قطعه جوجه تخمگذار هایلاین با شرایطی برابر با استانداردهای اروپا و امریکا و به صورت 4 منفی عرضه نماید و دلیل اتومات بودن کلیه سیستم ها و عدم نیاز به تردد کارگران به داخل سالنها و استفاده از سیستم دوربینهای مدار بسته جهت کنترل قفسها و سالنها و سیستمهای مونیتورینگ ثبت دما و رطوبت و سایر اطلاعات سالن عملا نیاز خواسی برای ورود و نظارت به سالنها وجود نداشته که خود باعث کاهش آلودگی گله به بیماری ها شده و منجر به افزایش کیفیت جوجه های تولبدی می شود .
کلیه علاقه مندان به کسب اطلاعات بیشتر در مورد این سیستم و یا دریافت راهنمای پرورش نژاد هایلاین 2007 و یا نرم افزارهای تخصصی میتوانند با شزکت گلبهار طوس به شماره های 10- 6691888 تهران تماس بگیرند .