خوراک مرغداری
برای رسیدن به رشد سریع همیشه باید دان در دسترس جوجههای گوشتی قرار گیرد. با توجه به این امر بطور آزاد تغذیه میگردند.
بخش قابل ملاحظهای از هزینهها در پرورش طیور گوشتی مربوط به هزینه خوراک میباشد، به همین دلیل کارآیی خوراک (ضریب تبدیل) نقش عمدهای در هزینههای تولید دارد. باید توجه داشت فقط با فرمولهای مناسب غذایی و استفاده از مواد مرغوب میتوان به حداکثر بهرهدهی خوراک در گله دست یافت.
با توجه به متغیر بودن کیفیت مواد اولیه خوراک همواره از میزان این تغییرات از طریق ارسال نمونه به آزمایشگاه اطلاع حاصل گردد. بدیهی است تنظیم فرمول جیره غذایی میبایست با توجه به کیفیت مواد اولیه خوراک صورت گیرد در غیر اینصورت نمیتوان جیره متعادلی را از لحاظ میزان مواد مغذی تنظیم و تهیه نموده و در اختیار گله قرار داد. در چنین حالتی اگر مواد مغذی بیشتر از نیاز در خوراک باشد، علاوه بر افزایش فشار متابولیکی بر جوجه، در واقع یک نوع دور ریختن سرمایه نیز محسوب میگردد از طرف دیگر بدیهی است کمبود مواد مغذی در خوراک باعث کاهش رشد و عملکرد گله میگردد. در ضمن مقاومت گله بسته به نوع و میزان کمبود مواد مغذی ، نسبت به عوامل محیطی استرسزا و بیماریزا کمتر میشود. توصیه میشود در این زمینه از مشاورت متخصصین تغذیه استفاده شود.
به منظور استفاده بهینه از مواد غذایی در جیره پیشنهاد میشود که در سه هفته اول دان به صورت پلت خرد شده (کرامبل Crumble) و پس از آن به صورت پلت (Pellet) با قطر چهار میلیمتر استفاده شود. پلت نمودن دان کیفیت و ارزش غذایی آن را 2 تا 3 درصد افزایش میدهد، به عبارت دیگر با مصرف دان پلت گله زودتر به وزن مورد نظر خواهد رسید. پلت شدن دان باعث کاهش ریخت و پاش و ضایع شدن آن میگردد (بطور مثال در آبخوریها). پلت نمودن دان بار میکروبی آن را کاهش داده و شرایط میکروبیولوژیکی بهتری در خوراک فراهم میگردد.
از اقدامات ضروری در تغذیه طیور، ثبت اطلاعات مربوط به مصرف دان میباشد. این کار از طریق وزن کردن دان مصرفی قابل اجرا است.
بعنوان یک قاعده کلی پائین آمدن اشتها در گله که نتیجه آن کاهش مصرف دان میباشد، به عوامل زیر بستگی دارد:
•بروز بیماری
•ضعف مدیریت
•تغذیه نامطلوب از نظر کمی وکیفی
•عدم کنترل مناسب عوامل محیطی
دانخوریهای ناودانی دستی:
در این قبیل دانخوریها مقدار ریخت و پاش دان توسط جوجهها بیشتر میباشد، خصوصا اگر مقدار زیادتری دان در آنها ریخته شودکه متعاقبا از لبه دانخوری بیرون خواهد ریخت. استفاده از دانخوریهای مناسبتر از قبیل دانخوری سطلی آویز با توجه به صرفهجویی که در ریخت و پاش دان میشود، کاملا توجیه اقتصادی دارد.
نگهداری دان:
روش مناسب برای نگهداری دان استفاده از مخزن برای هر آشیانه میباشد. ظرفیت این مخزن باید به اندازهای باشد که بتوان برای حداکثر تا یک هفته دان مورد نیاز آشیانه را در آن ذخیره نمود. مخزن مربوطه باید به راحتی قابل بازدید و شستشو باشد. جهت حمل دان داشتن وسیله نقلیه مخصوص برای هر واحد مرغداری توصیه میشود. اگر دان در کیسه نگهداری و حمل میشود باید محل مناسبی را برای آن در نظر گرفت. کیسههای دان را به دلیل امکان جذب رطوبت نباید مستقیماً بر روی زمین قرار داد و حتی الامكان باید دور از دسترس جانوران موذی قرار گیرد.
میزان نیاز به مواد مغذی:
نیاز به مواد مغذی با توجه به شرایط آب و هوائی و سن گله متفاوت میباشد. بنابراین وظیفه متخصص تغذیه این است که فرمول دان را بگونهای تنظیم نماید که تحت هر شرایط، مواد مغذی مورد نیاز به طور کامل در اختیار گله قرار گیرد. برای این امر در وهله اول باید اطلاع کافی از کیفیت مواد اولیه و میزان مواد مغذی در آنها در دست باشد، سپس با توجه به میزان احتیاج گله به مواد مغذی، بهای مواد اولیه و قیمت تمام شده محصول نهائی (گوشت مرغ) نسبت به تنظیم فرمول خوراک اقدام نمود.
در این راهنما برای این منظور دو سطح تراکم مواد مغذی (تراکم زیاد و کم) پیشنهاد شده است که می توان با توجه به موارد ذکر شده در بالا از ارقام آنها در جهت تنظیم فرمول مناسب دان استفاده نمود.
توصیه هایی در مورد خوراك دادن:
دسترسی به غذا در ساعات اولیه ورود جوجه برای رسیدن به رشد مطلوب ، مهم است. عدم دسترسی به مواد مغذی، مانع از پاسخ مناسب سیستم ایمنی به واكسیناسیون می گردد و نهایتاً در میزان مقاومت بدن نسبت به بیماری ها در تمام طول زندگی تأ ثیر می گذارد، به همین دلیل توصیه می شود كه ازدان كامل استفاده گردد و با اتخاذ روش های مناسب و برنامه صحیح در نوبتهای توزیع دان و چگونگی كار دقت كافی جهت تحریك اشتهای جوجه ها بعمل آید