آشنایی با گیاه دارویی گزنه و کاربرد آن در مرغداری

گزنه گياهی است علفی، چند ساله به ارتفاع نیم تا یک متر که غالباً به صورت خودرو در باغها و نقاط مرطوب می رويد . تا بحال سه گونه گزنه شناخته شده است که این سه نوع از نظر خواص درمانی بهم نزدیک هستند معروفترین آنها گزنه دو پا که نام گزنه بیشتر بر آن اطلاق می شود. در طب سنتی به آن اَنجُرَه می گویند و طبیعت آن گرم و خشک است.

 
آشنایی با گیاه دارویی گزنه و کاربرد آن در مرغداری

تاریخ استفاده از اين گياه به زمانهای بسیار دور بر می گردد بطوری که از قدیم الایام در جهت رفع سرماخوردگی به کار می رفته است(2). بر روی این گیاه پرزها و تارهای وجود دارد که گیاه را پوشانده و چسبناک و گزنده است و پس از لمس کردن پرزها به پوست دست می چسبد و ترشحات سوزاننده ای از جنس اسید فرمیک از خود روی پوست وارد می کند که ایجاد سوزش ، خارش و ناراحتی می نماید.
این گیاه در باغها و نقاط سایه دار کنار جاده ها و خانه ها در مناطق مختلف شمال ایران دامنه های البرز و تهران اصفهان شاهرود ، می روید. این گیاه در تغذیه طیور استفاده می شود و بعلاوه علوفه خوبی برای گاوان شیرده می باشد. زمان جمع آوری آن قبل از گل دادن است. نوع دیگر گزنه با نام گزنه کوچک یا انجُرَه صغیر نامیده میشود و شبیه گزنه معمولی است ولی برگها و گلهای آن کوچکتر است. گزنه یونانی نوع دیگری از گزنه است که برخلاف دو گونه ديگر گياه دو ساله است. قسمتهای مورد استفاده: برگ های تازه ، ریشه، دانه و شیره حاصل از آن مصارف درمانی می رسد.
دمکرده و جوشانده و برگ کوبیده و آب آن همگی کاربرد درمانی دارند ترکیبات شیمیایی گزنه یک گیاه غنی از منابع نیتروژنی است. در گیاه تازه 5- 6 درصد پروتیین و در گیاه خشک شده 23-24 درصد پروتیین وجود دارد. که در حدود 70 درصد آن پروتیین قابل هضم است. چربی خام در برگ و ساقه در حدود 3-5 در صد است و در دانه در حدود 10 % است. ویتامین های C ، K ، B2 ، اسید پانتوتنیک و اسید فولیک در آن وجود دارد. همچمین دارای تانن، موسیلاژ، نوعی ماده مومی، اسید فرمیک نیترات پتاسیم و کلسیم ، ترکیبات آهن دار و ماده اورتیسین است.

کاربردهای درمانی گیاه گزنه و فراورده های آن در مرغداری ها اطلاعات علمی و مقالات کمی در مورد کاربرد این گیاه در مرغداریها وجود دارد ولی آنچه که مسلم است بطور سنتی پرورش دهندگان طیور این گیاه را می شناخته اند و در تغذیه طیور از آن استفاده می کرده اند علت توجه به این گیاه غنی بودن آن از لحاظ مقادیر چربی و پروتئین بوده است.
این گیاه از گذشته گیاهی عالی در پرورش طیور مطرح بوده است و از آن در افزایش تحم مرغ و افزایش وزن طیور و در پیشگیری و کنترل با انگلهای روده ای طیور استفاده می کرده اند در از سایر خواص این گیاه موارد زیر را می توان برشمرد:

کمک در هضم و محرک رشد: علاوه بر اینکه گیاه گزنه درتغذیه و پرورش طیور به منظور افزایش وزن و اشتها از دیر باز مورد توجه بوده است. تحقیقات اخیر نشان داده است که اضافه نمودن گیاه گزنه خشک شده به میزان 2 % در جیره جوجه های گوشتی نژاد راس توانسته است تاثیر مثبت قابل توجه در وزن نهایی جوجه ها ایجاد نماید (6).
مصرف پودر این گیاه بويژه در 2-3 هفته اول زندگی طیور نقش زیادی در میزان رشد پرندگان دارد.

تامین نیاز های غذایی طیور: افرادی که به روشهای طبیعی در پرورش طیور اعتقاد دارند به گزنه بعنوان یک ماده غدایی نگاه می کنند چون این گياه حاوی پروتئین، چربی، کلسیم، منگنز، فسفر، پتاسیم و ویتامین های C ، K ، B2 ، اسید پانتوتنیک و اسید فولیک ، است .
دانه گزنه حاوی اسید لینولئیک است که یکی از اسید های چرب ضروری است.

افزایش تخمگذاری طیور: کسانی که به روشهای غیر صنعتی در پرورش طیور علاقمند هستند در مواقع سرما با استفاده از دانه و برگ خرد شده گیاه میزان تولید را افزایش می دهند. این اعتقاد وجود دارد که ترکییبی از گزنه با جلبک دریایی و گیاه هماور موجب تحریک تخمگذاری در طیور می گردد این اثر حتی در مرغانی که هنوز تخم گذاری را شروع نکرده اند دیده می شود.

 
طریقه مصرف و میزان مصرف برای طیور

فراورده های دارویی موجود در بازار:

مصرف اين گياه توسط کميته دامپزشکي آژانس دارويي اتحاديه اروپايي براي حيواناتي که مصرف غذايي دارند مجازشناخته شده است. همچنين شرح گزنه در فارماکوپه گياهي آيران آمده است. در حال حاضر داروی ساخته شده جهت مصارف طیور از این گیاه وجود ندارد. دو داروی گیاهی برای مصارف انسانی از این گیاه ساخته شده است که به شرح ذیل می باشند : اورتیدین: قطره خوراکی و قرص اورتیدین جهت درمان مشکلات ادراری و درمان پروستات در انسان تولید شده است از عصاره ریشه گیاه گزنه ساخته شده است.

 
فراورده های دارویی موجود در بازار

پروستاتان: قطره خوراکی پروستاتان که از ریشه و اندام هوایی گیاه گزنه و چند گیاه دارویی دیگر ساخته شده است. قطره پروستاتان در موارد التهاب حاد و مزمن پروستات ، سوزش و تكرار ادرار بكار مي رود.

سيستم پرورش مرغ مادر در قفس و مزاياي آن نسبت به پرورش در بستر

خلاصه

پيشرفت هاي چشمگير در صنعت پرورش طيور باعث مي شود هر روزه امكانات و روش هاي جديدي در زمينه هاي مختلف پرورش پرندگان ابداع شده و به پرورش دهندگان معرفي شود كه ضمن برخورداري از مزاياي بيشتر، از نظر اقتصادي نيز حائز اهميت مي باشد. يكي از روش هاي نسبتا جديد و مناسب در پرورش مرغ مادر،‌ پرورش در سيستم قفس است كه بطور خلاصه مزايايي بشرح دنبال دارد.
با توجه به پرورش مرغ ها و خروس ها در قفس سالن به بخش هاي كوچكي با تعدادي كمتر از 30 قطعه مرغ و خروس تقسيم شده كه خود امكان نظارت بر آنها وهمچنين اختلاط بهتر مرغ ها و خروس ها را منجر خواهد شد كه در صورت مشاهده هرگونه مشكلي در مرغ ها و يا خروس هاي مربوطه امكان حذف و يا جايگزيني آنها به راحتي مقدور مي باشد و همچنين آمار گيري از نظر نطفه داري و درصد توليد در هر سلول نيز امكان بررسي را براي بهبود مديريت فارم مقدور مي سازد . در سيستم پرورش مرغ مادر تخم گذار در قفس از سيستم جمع آوري تخم مرغ توسط نوار نقاله استفاده مي شود كه خود منجر به خارج شدن سريع تخم مرغ از دسترس مرغ ها ، كاهش ميزان شكسته شدن تخم مرغ ها و جمع آوري سريع تر و گاز دادن آنها مي شود كه خود منجر به افزايش كيفيت جوجه هاي حاصله خواهد شد .
در سيستم پرورش در قفس ، كودهاي حاصله توسط نوار نقاله به صورت مستمر از سالن خارج شده كه منجر به بهبود هواي داخل سالن ها شده و ميزان تهويه مورد نياز به ازاي هر مرغ نسبت به حالت پرورش در بستر كاهش پيدا مي نمايد كه خود منجر به صرفه جوئي در مصرف سوخت و شرايط مطلوبتر جهت پرورش مرغ هاي مادر مي گردد . همچنين در سيستم پيشنهادي توسط شركتهاي ديگر سازنده قفس مادر دان مربوطه توسط واگن به صورت اتوماتيك توزيع مي گردد كه مشكلات كمتري را نسبت به سيستم زنجيري ايجاد مي نمايد و جهت سيستم آبخوري از آبخوري هاي نيپل استفاده شده كه علاوه بر حفظ بهداشت بهتر مانع از آبريزي در سالن مي شود .
سيستم پرورش در قفس با توجه به اتوماسيون انجام گرفته در آن نياز به تردد در سالن ها را به حداقل ممكن كاهش داده و امكان استفاده از دوربين هاي مداربسته را جهت كنترل وضعيت سالن و زير نظر داشتن مرغ ها را ممكن مي سازد . بررسي هاي آماري نشان مي دهد كه وضعيت تخم مرغ هاي شكسته در سيستم هاي مزرعه مرغ مادر پرورش يافته در قفس كمتر از 2/1 % مي باشد كه اين عدد در سيستم پرورش در بستر در بهترين شرايط به عددي كمتر از 5/4 % نمي رسد .

دلايل توجيهي استفاده از سيستم پرورش در قفس

پرورش مرغ مادر در قفس بيش از بيست سال است كه در دنيا مورد بررسي و ارزيابي قرار گرفته است و امروزه در كشورهاي پيشرفته دنيا با توجه به مزاياي بسياري كه اين سيستم پرورش مرغ مادر نسبت به پرورش در بستر دارا مي باشد سعي در استفاده از اين سيستم مي نمايند، اين در حالي است كه مرغ هاي مادر گوشتي به دليل وزن سنگين آن نسبت به مرغ هاي مادر تخمگذار نياز به تلقيح مصنوعي داشته و كاربرد اين سيستم از جنبه هايي براي آنها بهتر و از جنبه هاي مشكل ساز مي باشد. ولي در مزارع مرغ مادر تخمگذار به دليل سبك بودن اين نژاد با توجه به آمارگيري هاي انجام شده در توليد اين مزارع و با توجه به ابعاد اختصاصي طراحي قفس جهت اين مرغ ها نه تنها كاهشي در جهت نطفه داري و يا افت توليد ايجاد نشده، بلكه در تمامي موارد آمارها نشان مي دهد كه راندمان واحد مربوطه نسبت به پرورش در بستر افزايش پيدا كرده است.
در اين مبحث قصد داريم به تشريح مزاياي پرورش مرغ مادر در قفس از جنبه هاي مختلف مديريتي ، بهداشتي و اقتصادي بپردازيم و در ادامه به موارد برتري و اهميت استفاده از سيستم پرورش مرغ مادر تخمگذار در قفس خواهيم پرداخت :

1 ـ بستر : پرورش مرغ مادر در بستر به دليل ارتباط مرغ ها با كودهاي موجود در بستر مرغداري امكان اشاعه بيماري هايي مانند كوكسديوز و بيماري هاي تنفسي و پاسترلز و همچنين اشاعه بيماري هاي مايكوپلاسمايي را افزايش داده كه منجر به كاهش كيفيت در توليد جوجه هاي حاصله خواهد شد .

2 ـ لانه هاي تخم گذاري: وجود لانه هاي تخم گذاري در مزارع مرغ مادر و تعويض بستر آن از عمده مشكلات مزارع مرغ مادر مي باشد چرا كه به دليل نياز روزمره به تعويض بستر و پوشال ها و عدم امكان دسترسي به پوشال تميز و بهداشتي از عمده راه هاي سرايت آلودگي به مزارع مرغ مادر مي باشد . از طرفي جمع آوري تخم مرغ هاي توليدي در اين لانه ها به دليل آلوده شدن با مدفوع و عدم جمع آوري به موقع تخم مرغ ها منجر به آلودگي تخم مرغ هاي حاصله و در نتيجه افت كيفيت در جوجه هاي توليدي حاصله خواهد شد . همچنين به دليل تماس مستقيم مرغ ها با تخم مرغ هاي توليدي در صد تخم مرغ هاي شكسته و خوردن اين تخم مرغ ها توسط مرغ ها باعث افت راندمان در توليد مزرعه مي گردد .

3 ـ تهويه : در سيستم هاي مزرعه مرغ مادر تخمگذار به دليل سبك بودن اين نژاد و پرورش مرغ ها برروي بستر و تماس مستقيم پرنده با آن امكان تهويه مناسب وجود نداشته و با كوچكترين استرس محيطي و پرواز مرغ ها ، گرد و خاك فراوان در سالن توليد شده كه منجر به ايجاد بيماري هاي تنفسي در پرندگان مي گردد و هم چنين به واسطه وجود كود و پوشال در داخل سالن ها گازهاي حاصل از آن و گردوخاك ناشي از حركت مرغ ها با مشكل فراوان از نظر تخليه هوا و ايجاد شرايط مناسب براي زندگي آنها روبرو خواهيم بود از طرفي جهت تخليه اين گازها و گرد و غبار حاصله براي رسيدن به شرايط مطلوب بايستي ميزان تخليه هواي بسياري در سالن انجام پذيرد كه خود منجر به مصرف مقدار زياد سوخت در سالن ها گرديده كه با توجه به نياز به بهينه سازي مصرف سوخت در واحدهاي مرغداري منجر به زيان فاحشي به كشور و توليد كننده مي شود .

4 ـ نطفه داري گله ها: با توجه به آزاد بودن مرغ ها و خروس ها در گله و بروز مشكلاتي در ارتباط با اختلاط مرغ ها و خروس هاي دريك گله ، بعضا مزارع مرغ مادر دچار كاهش نطفه داري در گله هاي خود مي شوند لذا با برنامه ريزي در جهت تقسيم سالن ها به اجزاي كوچكتر ( پن بندي ) سعي بر حل اين مشكل مي نمايند ولي مسئله پن بندي به دليل تقسيم سالن به اجزاي كوچكتر مشكل ايجاد تردد در رفت و آمد پرسنل ، جمع آوري تخم مرغ ها و حفظ بهداشت سالن ها را دو چندان مي كند .

5 ـ سيستم آبخوري و دانخوري: در مزارع مرغ مادر عموما از آبخوري هاي آويز اتومات و دانخوري هاي زنجيري جهت پرورش مرغ ها استفاده مي شود اين آبخوري ها جهت حفظ بهداشت مزرعه بايستي روزانه شستشو و ضد عفوني شود كه به دليل تعداد زياد آبخوري ها در اكثر مواقع با سهل انگاري كارگران سالن مواجه شده و بهداشت كافي رعايت نمي شود و همچنين به دليل آويز بودن سيستم آبخوري و آزاد بودن مرغ ها و خروس ها در سالن و همچنين خارج شدن آبخوري مربوطه از تنظيم ، منجر به آبريزي در بستر شده كه در اكثر مواقع ايجاد بيماري و مشكلات عديده در سالن مي كند . همچنبن سيستم هاي دانخوري زنجيري در بسياري مواقع به دليل قطع زنجير دانخوري و نياز به وصل مجدد آن منجر به ايجاد سروصداي زياد در سالن گشته كه خود از عوامل استرس زا در مزارع مرغ مادر مي باشد .

6 ـ رفت و آمد پرسنل: در مزارع مرغ مادر تخمگذار به دليل نياز به مديريت مسائل فوق الذكر نظير پوشال زدن در لانه ها ، جمع آوري تخم مرغ از لانه ها ، شستشوي آبخوري ها ، نظارت بر وضعيت اختلاط مرغ ها و خروس ها و بررسي وضعيت عمومي آنها و ... نياز به تردد بسيار كارگران و پرسنل مزرعه در داخل يك سالن مي باشد كه خود در جهت توليد مزرعه مشكل زا خواهد بود .

جمع بندي و نتيجه گيري

پرورش مرغ مادر در قفس بيش چند سالي است كه در دنيا مورد بررسي و ارزيابي قرار گرفته است و امروزه در كشورهاي پيشرفته دنيا با توجه به مزاياي بسياري كه اين سيستم نسبت به پرورش در بستر دارا مي باشد، فراگير شده و روز به روز توسعه پيدا كرده است. بجز موارد ياد شده سيستم پرورش در قفس داراي مزاياي ديگري است كه بسته به شرايط پرورش، امكانات اجرايي، ظرفيت فارم و سرمايه گذاري لازم و نيز امكان توسعه و گسترش در سيستم توليدي موجود فارم ، مزايا و فوايد استفاده از اين سيستم متفاوت بوده و در هر مورد خاص نياز به ارزيابي هزينه و فايده و كارشناسي اقتصادي براي تغيير سيستم، افزايش ظرفيت يا اندازه اقتصادي فارم به روش ياد شده دارد و بايستي با استفاده از نظر تخصصي افراد خبره و صاحب نظر و شركت هاي معتبر در اين زمينه صورت گيرد. علاقه مندان مي توانند جهت مشاوره با دفتر نشريه ارتباط برقرار نمايند.

مقدار مصرف غذا از اوج توليد تخم مرغ، تا انتهاى تخمگذارى:

وقتى که مرغها ى مادر گوشتى به اوج توليد خود مى‌رسند، بسيارى از پرورش دهندگان نياز به تغيير جزئى در دان را احساس مى‌کنند، و چون ممکن است مرغها به اوج توليد بالاترى برسند، توجه کمى به وزنکشى مرغها در غالب يک برنامه منظم مى‌کنند. اهداف مديريت در اين زمان ابتدا رسيدن به اوج توليد و تخم مرغ قابل جوجه‌کشى بالا و سپس جلوگيرى از چاق شدن مرغها در اين دوره است.

کاهش دان بعد از پيک توليد، يک امر بسيار مهم در داشتن بازده مطلوب توليدى در مرغان مادر گوشتى به حساب مى‌آيد. اغلب سردرگمى و نگرانى خاصى در مورد مقدار و روند کاهش خوراک بعد از پيک توليد وجود دارد، که جاى تعجب است. چرا که در واقع مى‌توان همان روشهاى اصولى انجام گرفته شده تا اوج توليد را، پس از اين دوره هم ادامه داد. به اين معنا که مرغها را پس از پيک هم، بر اساس توليد تخم مرغ ،وزن تخم مرغ، وزن بدن و مدت زمان مصرف خوراک، تغذيه نمود. مرغهاى مادر گوشتى در هنگام  رسيدن به اوج توليد،يا قبل از آن به بلوغ جسمى مى‌رسند. در اين زمان مرغها ديگر رشد نمى‌کنند و افزايش وزن آنها به صورت ذخيره چربى و افزايش حجم عضلات است. محدود کردن حجم ذخيره چربى از طريق تغييرات در مصرف دان، کليد به حداکثر رساندن توليد تخم مرغ وکيفيت تخم مرغ، بعد از پيک و جوجه درآورى به شمار مى‌آيد. براى بعضى از پرورش دهندگان مرغ مادر، رسيدن به اوج توليد بالا مهمترين مسئله است. درست است که اين موضوع اهميت دارد، اما نه آنقدر که که ما با افزايش هرچه بيشتر دان، يا کم کردن روند کاهش دان بعد از پيک، آن را به دست بياوريم. چرا که نهايتا" عوارضى مثل، افت بيش از اندازه توليد بعد از پيک، و ايجاد هزينه اضافى به علت بالاتررفتن انرژى نگهدارى مرغها را در پى خواهد داشت.

خوبست بدانيم، براى توليد 100 گرم چربى، حدودا"1040 کيلو کالرى انرژى مصرف مى‌شود، که معادل 365 گرم دان، با انرژى 2860 کيلوکالرى بر کيلوگرم است. به علاوه 2/11 کالرى انرژى روزانه، براى نگهدارى بافت اضافى چربى و فعاليت به مقدار پايه افزوده مى‌شود. در يک دوره توليد 40 هفته‌اى، حدود 1100 گرم دان اضافه، براى نگهدارى تنها 100 گرم بافت چربى، مورد نياز است.

براى درک بيشتر اهميت روند مناسب کاهش دان بعد از پيک توليد، بهتر است مرورى بر عوارضى که در اثر نامناسب بودن اين پروسه بوجود مى‌آيد، داشته باشيم:

1)کاهش ميزان ذخيره اسپرم، به دليل ذخيره سلولهاى چربى، در محل اتصال مهبل و رحم.

2)سلولهاى جربی موجود در رحم، با ترشح موادى، در روند پوسته سازى طبيعى اختلال ايجاد مى‌کنند.

3)همين مواد، بر اسپرم اثر کشندگى دارند.

4)مرغهاى سنگين، تمايل بيشترى به ايجاد تخم مرغهاى دو زرده دارند.

5)اين مرغها، گرايش بيشترى به تخم گذارى در شب دارند.

6) مرغهاى سنگين، فاز هاى تخم گذارى کوتاه ترى دارند.

7)توليد تخم مرغهاى پوست نازک و لمبه، در مرغان سنگين بيشتر است.

8)مرگ و مير جنينى، در تخم مرغهاى حاصله از اين مرغان بيشتر است.

9)روند توليد تخم مرغ در گله های سنگين ،با سرعت بيشترى کاهش مى‌يابد.

10)هزينه توليد، به ازاء هرجوجه بالا مى‌رود.

 

اغلب پس از اوج توليد،مدت زمان مصرف خوراک٬ شروع به افزايش کرده٬ که خود نشانه‌اى از خوراک دهى بيش از حد مرغهاست . در اين حالت مهمترين مسئله٬ پيشگيرى از سنگين شدن مرغهاست.در صورت عدم کاهش٬ در تخصيص مصرف خوراک بعد از اوج توليد، انرژى نسبتا" بيشترى صرف رشد مى‌شود. بنابر اين پس از فرا رسيدن اوج توليد وزنى تخم مرغ (تعداد ×‌تخم مرغ)٬ شايد وزن بدن٬ مهمترين فراسنجه مورد استفاده در تنظيم تخصيص خوراک باشد. در هرحال٬ ذکر اين نکته ضرورى است که٬ وجود کمى افزايش وزن در اين دوره لازم است. کاهش وزن در اين زمان٬ نشان دهنده عدم کافى بودن ميزان خوراک است. تخصيص خوراک وکاهش ميزان آن بايد٬ بر اساس احتياجات مرغ به رشد ، نگهدارى ، توليد تخم مرغ و فعاليت روزانه باشد. سهم هر يک از اين نيازها به سن مرغ و دماى محيط بستگى دارد. براى پرورش دهندگان تعجب آور است که نياز نگهدارى مهمترين عامل تعيين کننده احتياجات مرغ مادر است . عوامل موثربعدى به ترتيب٬ توليد تخم مرغ، رشد و فعاليت است. در مورد احتياجات پروتئين٬ توليد تخم مرغ و نگهدارى٬ دو عامل تاثير گذار به شمار مى‌آيند. يک مرغ مادر گوشتى٬ در سن 55 هفتگى٬ در مقايسه با 32 هفتگى٬ به مقدار پروتئين وانرژى کمترى جهت توليد تخم مرغ نياز دارد٬ زيرا درصد توليد٬ در اين زمان کاهش پيدا کرده است (با وجود اينکه اندازه تخم مرغ بزرگتر مى‌شود)٬ ولى مرغ براى نگهدارى خود٬ به ميزان بيشترى از اين مواد احتياج دارد. چون در طى اين فاصله رشد کرده است.

 

 

 

 

 

 

 

 

احتيجات روزانه مرغ مادر به انرژى و پروتئين طى هفته‌هاى 32و55
	هفته  32		هفته  55
نوع نياز به مواد مغذى	انرژى (کيلو کالرى)/هرپرنده/در روز	پروتئين (گرم)/هر پرنده/در روز	انرژى (کيلو کالرى)/هر پرنده/در روز	پروتئين (گرم)/هر پرنده/در روز
رشد	40	1	5	هيچ
توليد تخم مرغ	80	10	55	8
نگهدارى	300	10	320	11
فعاليت	50	هيچ	30	هيچ
کل	470	21	410	19

 

اگر همه چيز بر وفق مراد باشد، در سن 55 هفتگى ميزان رشد، به طور معنى دارى کاهش يافته و نياز مرغ به انرژى و پروتئين جهت رشد، شديدا"تقليل مى‌يابد.

براى کاهش دريافت ميزان مواد مغذى بعد از پيک توليد، دو روش وجود دارد : يکى کاهش در ميزان مواد مغذى جيره و تثبيت ميزان دان است که مستلزم تغيير مداوم جيره است و اين براى پرندگان تنش زا خواهد بود٬ و در شرایط تجاری توصیه نمی‌شود، و يکى کاهش مصرف خوراک٬ که در عمل ساده ترين و مطمئن‌ترين روش است.

چون بين گله‌هاى مختلف٬ با توجه به خصوصيات ذکر شده تفاوتهاى زيادى وجود دارد، لذا نمى‌توان يک راهکار براى همه گله‌ها پيشنهاد کرد. در اغلب موارد٬ مقدار کاهش دان بين پيک و آخر دوره، به ندرت از سرانه70 تا80 کيلوکالرى در روز تجاوز مى‌کند. (حدود25گرم دان)

مثلا در گله‌اى که با 170 گرم دان به اوج توليد رسيده‌است، در مقايسه با گله‌اى که با 160 گرم دان به اوج توليد رسيده است٬ کاهش بيشترى را بايد اعمال کرد.

قبل از اينکه به مبحث کاهش عملى مصرف خوراک بپردازيم٬ به‌جا است مفهوم اوج توليدتشريح شود:

اغلب اوج توليد را براى بيان حداکثر تعداد تخم مرغ توليد شده به کار مى‌برند، در حاليکه از نقطه نظر تغذيه‌اى بيان حداکثر توليد وزنى تخم مرغ مناسب تر است. در اکثر سويه‌هاى مرغ مادر (شمار تخم مرغ ضربدر وزن)٬ حدو 4تا6 هفته بعد از اوج شمار تخم مرغهاى توليدى٬ اتفاق مى‌افتد. به خاطر همين بعضى عقيده دارند به محض کاهش 1يا 2 درصدى توليد نبايد فورا" دان را کاهش داد. بسيارى به سختى قبول مى‌کنند که در اين زمان در صورت اعمال تغییر دان بايداین تغيير بسیار اندک باشد. محاسبه سهم تخم مرغ از کل مصرف خوراک فهم اين جمله را آسانتر مى‌کند:

مثال:يک مرغ مادر گوشتى که يک تخم مرغ 65 گرمى توليد کرده٬ و 155 گرم خوراک با انرژى 2850 کيلو کالرى در کيلوگرم مصرف مى‌کند:

          يک تخم مرغ 65 گرمى حدودا" 119 کيلو کالرى انرژى خام دارد.

اين مقدار انرژى نياز به مصرف 140 کيلو کالرى انرژى از طريق خورا ک دارد . بنا براين از 440 کيلو کالرى مصرف روزانه (155 گرم×2850کيلو کالرى در کيلوگرم) تنها 140 کيلو کالرى (32%)‌صرف توليد تخم مرغ شده‌است. مثلا با کاهش 3درصدى توليد از 79درصد به 76 درصد٬ احتياجات انرژى توليد٬ تخم مرغ بدين صورت تغيير مى‌کند:

کيلوکالري140×3%=2/4 کيلو کالرى

بنابر اين کاهش 3درصدى توليد٬ از 79%‌به 76% باعث تغيير نياز٬ به ميزان 2/4تقسيم بر 440 ضربدر 100 خواهد شد٬ که برابر با 1 درصد تغيير خوراک خواهد بود، که در 155 گرم مصرف روزانه مى‌شود 55/1 گرم

اين روش محاسبه٬ دليل قانع کننده‌اى براى لزوم احتياط٬ در روند کاهش دان است .

لازم به ذکر است که: درمورد زمان دقيق کاهش دان٬ هنوز يک اتفاق نظر وجود ندارد. در زير نمونه‌هايى که در منابع گوناگون بيان شده است، بيان مى‌گردد، تا بهتر اين موضوع را درک کنيم.

 

به عقيده ليسون و سامرز: در اکثر گله‌ها٬ اوج نياز به مواد مغذى براى توليد تخم مرغ٬ تا زمانيکه توليد به 79-80 درصد تقليل مى‌يابد، يعنى تا حدود 39-40 هفتگى٬ ادامه دارد٬ و بعد از اين زمان مى‌توان٬ به تدريج ميزان خوراک مصرفى را کاهش داد.

در زير يک مثال از روند کاهش دان بعد از پيک توليد٬ که توسط ليسون وسامرز پيشنهاد شده است را ارائه ميکنيم :

(با فرض 175 گرم دان در پيک توليد و عدم تغيير در دماى محيط)

برنامه تخصيص خوراک بعد اوج توليد (ليسون وسامرز)
توليد تخم مرغ  (درصد)	سن تقريبى به هفته	مصرف روزانه خوراک
80	39	175
79	40	174
78	41	174
77	42	172
76	43	172
74	45	170
70	50	165
65	55	160
60	60	155
55	65	150

 

کمپانى راس٬ در مورد گله‌هاى خود٬ چنين پيشنهاد مى‌کند :

در گله‌هاى پر توليد (پيک بالاى 85%)٬اولين کاهش دان٬ نبايد قبل از 34 هفتگى اتفاق بيفتد ، وکاهش بايد تدريجى٬ و هرگز نبايد بيش از 2 گرم در هفته باشد. به طور کلى کاهش دان٬ به نحو ذيل خواهد بود:

قبل از 34 هفتگي=حفظ پيک دان

35تا50 هفتگي=کاهش تدريجى دان٬ تا سطح 412کيلوکالرى /مرغ/روز(معادل 150 گرم دان با انرژي2750 کيلوکالرى در روز)

پس از 50 هفتگي= حفظ سطح دان فوق

در صورتيکه گله از هر نظر مطابق استاندارد باشد، اولين کاهش تا 3 هفته بعد از پيک به تاخير مى‌افتد .

(در راهنمای پرورش اين شرکت٬ پيک توليد  اينچنين توصيف شده است: پيک توليد زمانى است که: توليد تخم مرغ طى 5تا7 روز متوالى ثابت مى‌ماند.( اين تعريف در مورد شمار تخم توليدى صحت دارد٬ اما در مورد اوج وزنى تخم مرغ خير)

در حالتى که گله هماهنگى پايين ،از نظر وزن در دوره پرورش ، هماهنگى کم در بلوغ جنسى، تاخير در شروع توليد ، پيک توليد کم ، تمايل براى توليد تخم مرغهاى بزرگ و افزايش وزن بيش از حد در دوره ما قبل پيک وجد داشته باشد ، در اين صورت بايد٬ اولين کاهش دان٬ يک هفته بعد از پيک توليد اتفاق بيفتد. اصولا"کل کاهش انرژى تا پايان دوره حدود 70تا85 کيلوکالرى٬ به ازاء هر پرنده٬ در روز٬ خواهد بود ،که 50تا60 درصد اين مقدار بايد تا 40 هفتگى، و مابقى تا پايان دوره اعمال شود. ذکر اين نکته ضرورى است که متناسب با انرژى، از مواد مغذى ديگر جيره هم بايد کاسته شود. در مرحله 30تا40 هفتگى که کاهش قابل توجهى در دان اعمال ميگردد، ارزيابى تغييرات وزن روزانه تخم مرغ و وزن هفتگى گله٬ اهميت فوق‌العاده‌اى دارد.اين مهم از طريق کاهش برنامه ريزى شده دان٬ مبتنى بر وضعيت گله  صورت خواهد گرفت. روال کار بايد طورى باشد که موارد زير به طور عادى پايش شوند:

-وزن هفتگى بدن و تغيير هفتگى در حد 15تا20 گرم که طى يک دوره 3 تا4 هفته ميانگين آن محاسبه ميگردد.

-وزن متوسط روزانه تخم مرغ٬ و تغييرات آن٬ با توجه به اهداف تعيين شده.

-وضعيت فيزيکى پرنده٬ از جمله گوشت آورى و استحکام عضلات٬ ميزان چاقى، پر و...

- تغيير در طول زمان مصرف دان.

کمپانى آربوراکرس در مورد گله‌هاى خود٬ چنين توصيه مى‌کند:

اگر پيک توليد از 79 درصد کمتر باشد:

1-مقدار دان را به اندازه 12 کيلو کالرى به ازاء هرپرنده در روز٬کم کنيد.

2-يک هفته صبر کنيد و دوباره 12   کيلو کالرى به ازاء هرپرنده در روز٬کم کنيد.

3-يک هفته صبر کنيد٬ و سپس هر هفته 1تا3 کيلو کالرى٬ به ازاء هرپرنده در روز٬کم کنيد٬ تا زمانيکه دان مصرفى به 10%‌ کمتر از زمان پيک توليد برسد.

اگر پيک بين 80 تا 83 درصد است:

1-   دان را به ميزان 16 کيلو کالرى٬ در روز٬ به ازاء هر پرنده٬ کاهش دهيد.

2-   يک هفته صبرکنيد و 6 کيلو کالرى٬ در روز٬ به ازاء هر پرنده٬ کاهش دهيد.

3-يک هفته صبر کنيد و سپس هر هفته 1تا3 کيلو کالرى٬ به ازاء هرپرنده٬ در روزکم کنيد. تا زمانيکه دان مصرفى ٬به 10%‌ کمتر از زمان پيک توليد برسد.

اگر پيک توليد بيشتر از 84 درصد است:

*گله‌هاى پر توليد٬ تمايل بيشترى به از دست دادن وزن بدن دارند، و کاهش بيش از حد دان موجب افت توليد کرچى و پرريزى مى‌گردد.

1-زمان مصرف دان را به دقت کنترل نماييد و در صورت لزوم ميزان دان را تغيير دهيد.

2- ميزان دان پيک را تا زمانيکه توليد به 83 در صد نرسيده است٬ کاهش ندهيد و سپس هفته‌اى 5/2 کيلو کالرى٬ به ازاء هر پرنده٬ در روز٬ دان را کم کنيد،تا به ميزان 10% کمتر از دان پيک برسد .

 

*چنانچه دان مصرفى کم شود٬ و توليد تخم مرغ بيش از حد پيش بينى شده کاهش يابد، ميزان دان را به حد قبلى برسانيد٬ و تلاش کنيد مصرف دان را طى 5تا7 روز دوباره کاهش دهيد.

* مطمئن شويد به منظور جبران تغييرات دماى محيطى، تغييرات مناسبى در دان٬ اعمال کرده‌ايد.

* زمان مصرف دان را کنترل کنيد.

 

جان بریک استاد دانشگاه کارولینای شمالی٬ در مورد کاهش دان٬ بعد از پیک تولید٬ چنین نظری د ارد:

در اوج مصرف دان باید روزانه 470 کیلو کالری انرژی متابولیسمی، و 1350 میلی‌گرم لیزین٬  برای هر قطعه مرغ تامین گردد. مقدار دان مصرفی در اوج مصرف٬ بایستی با توجه به غلظت مواد مغذی اختصاص یابد .

به فرض جیره‌ای با مشخصات زیر داشته باشیم :

2850 کیلوکالری در کیلوگرم

16تا 5/16 درصد پروتئین

8/0 تا 83/0 درصد لیزین

6/0 تا62/0 درصد متیونین + سیستئین

7/2 تا 3/3 درصد کلسیم

41/0 تا 43/0 فسفر قابل جذب

1-اوج مصرف دان در 50% تولید

2-پس از اینکه میزان تولید 5 روز ثابت ماند٬ دان مصرفی به ازاء هر مرغ 3 گرم کاهش یابد.

3-یک هفته بعد 3 گرم دیگر٬ دان را کاهش دهید.

4-طی 3تا5 هفته آتی٬ هر هفته 2 گرم از دان روزانه٬ به ازاء هر مرغ٬ کم کنید.

5-طی هفته‌های بعد٬ هر هفته 1 گرم از دان مصرفی کم کنید.

*باید افزایش وزن و روند تولید را در نظر داشته باشیم.باید روزانه وزن تخم مرغ و درصد تولید را در نظر داشت. اگر کاهش غیر عادی در تولید مشاهده شد٬ به خصوص در مراحل 2و3 مقدار دان را افزایش داده٬ روند تولید را دوباره ارزیابی کنید . اگر طی 3 تا 6 هفته پس از اوج تولید ، روند افزایش وزن گله ، ادامه داشته باشد ، مقادیر کاهش دان در مراحل 2 و 3 باید به 4 تا 5 گرم در هر مرحله  افزایش یابد . دوباره وضعیت را بررسی کنید٬ در صورتیکه افزایش وزن گله و روند تولید مطلوب باشد ، می‌توان این برنامه را در مورد گله‌های دیگر هم به کار برد. اما همواره٬ وضعیت گله را در نظر داشته باشید.

می‌توان این برنامه را با توجه به وضعیت محیطی تغییر داد. به این صورت که: در آب و هوای گرم٬ کاهش دان در مراحل 2 و 3 را 5 گرم٬ و در آب و هوای سرد 3 گرم٬ در نظر بگیرید . همینطور در گرما٬ کاهش دان٬ در مرحله 4 را 5 هفته٬ و در هوای سرد3 هفته٬ اعمال نمایید.   

 

به طور معمول مقدار غذا در زمانيکه کاهشى در توليد تخم مرغ ديده مى‌شود ،کاهش مى‌يابد. تصور مى‌شود٬ قسمتى از اين کاهش توليد٬ به کمتر شدن حساسيت پرنده به نور مربوط باشد(زمان روشنايى به اندازه‌اى نيست که پرنده را تحريک کند).همانطور که بیان شد٬ پرندگانى که داراى عضله سنگين هستند ، کاهش سريعترى در توليد تخم مرغ نشان مى‌دهند. هدف معمول در اين دوره٬ انتظار براى مشاهده کاهش  در توليد تخم مرغ٬ و سپس کاهش در مصرف غذاست. مشکلى که اينجا وجود دارد ، اين است که٬ ممکن  است پرنده داراى شرايط بدنى مناسب  باشد(ذخيره بدنى کافى در اوج توليد)، که در اين حالت توليد تخم مرغ به آهستگى افت مى‌کند، ومنتظر ماندن براى افت توليد، تاخير در کاهش مقدار غذا  را در پى خواهد داشت، و اين مشکل را چند برابر خواهد کرد٬ و اگر سرعت کاهش غذا مناسب نباشد احتمالا" افتهاى شديدى در توليد قابل انتظار است . برنامه مديريتى ديگر پيش بينى زمان فرا رسيدن اوج توليد و کاهش  ميزان دان قبل از اينکه پرندگان شروع به کاهش توليد کنند است . اين برنامه غذايى شامل ارتباط نزديک با پرنده (وزنکشى‌هاى متوالى) و تجربه در مورد مقدار مصرف غذاست . در اين برنامه پرندگان به صورت تئورى هرگز خيلى چاق نخواهند شد٬ و بنابر اين بر مبناى پتانسيل ژنتيکى‌شان براى مدت طولانى ترى٬ توليد بالا انجام خواهند داد . برنامه‌هاى بى‌غذايى هرچند که در مواردى موفق بوده‌اند ، اما براى گله‌هايى که يکنواختى پايينى دارند، يا درگير بيمارى خاصى هستند٬ به دليل اضافه شدن تنش محدوديت غذايى توصيه نمى‌شود. استفاده از برنامه‌هاى تغذيه اضافى٬ در مورد پرندگان کوچک و گله‌هاى غير يکنواخت مى‌تواند مفيد باشد .

 به طور خلاصه بیان یک برنامه واحد  مديريتی درمورد کاهش دان، بعد از پيک مشکل به نظر مى‌رسد. سؤالاتى ممکن است با توجه به مشکلات گله٬ در انتهاى دوره مطرح شوند : آيا عملکرد ضعيف گله به دليل ناکافى بودن کاهش اوليه دان  بوده است ؟ آيا عملکرد ضعيف تخم گذارى٬ نتيجه‌اى از کاهش سريع مقدار غذا و رقابت پرندگان براى مصرف غذا بوده است؟ کليد مديریت اين دوره٬ داشتن نمونه‌هاى متوالی از وزن پرنده٬ براى نشان دادن تغييرات کوچک وزن بدن است .

 

حال با درک بهتر اهمیت کاهش دان بعد از پیک تولید٬ و فاکتورهای موثر در آن   و غیر ممکن بودن اجرای یک برنامه واحد٬ برای تمام گله‌ها٬ می‌توان اینچنین نتیجه گرفت که زمان مناسب کاهش دان به:

وزن بدن و تغيير آن پس از آغاز مرحله توليد.

روند توليد روزانه تخم مرغ.

تغيير در طول زمان مصرف دان.

ميانگين وزن روزانه تخم مرغ. و روندافزایش آن.

وضعيت سلامت گله.

دماى محيط.

ترکيب جيره از نظر انرژى و پروتئين و کيفيت آنها.

مقدار دان در حداکثر توليد (حداکثر انرژى مصرفى).

تاريخچه گله (از جمله در دوره پرورش و ما قبل پيک).

  بستگی دارد ،که تصمیم گیری با توجه این عوامل، نیاز به تجربه و دقت و درک مناسب از وضعیت گله خواهد داشت.

   

مقدار مصرف غذا از اوج توليد تخم مرغ، تا انتهاى تخمگذارى:

وقتى که مرغها ى مادر گوشتى به اوج توليد خود مى‌رسند، بسيارى از پرورش دهندگان نياز به تغيير جزئى در دان را احساس مى‌کنند، و چون ممکن است مرغها به اوج توليد بالاترى برسند، توجه کمى به وزنکشى مرغها در غالب يک برنامه منظم مى‌کنند. اهداف مديريت در اين زمان ابتدا رسيدن به اوج توليد و تخم مرغ قابل جوجه‌کشى بالا و سپس جلوگيرى از چاق شدن مرغها در اين دوره است.

کاهش دان بعد از پيک توليد، يک امر بسيار مهم در داشتن بازده مطلوب توليدى در مرغان مادر گوشتى به حساب مى‌آيد. اغلب سردرگمى و نگرانى خاصى در مورد مقدار و روند کاهش خوراک بعد از پيک توليد وجود دارد، که جاى تعجب است. چرا که در واقع مى‌توان همان روشهاى اصولى انجام گرفته شده تا اوج توليد را، پس از اين دوره هم ادامه داد. به اين معنا که مرغها را پس از پيک هم، بر اساس توليد تخم مرغ ،وزن تخم مرغ، وزن بدن و مدت زمان مصرف خوراک، تغذيه نمود. مرغهاى مادر گوشتى در هنگام  رسيدن به اوج توليد،يا قبل از آن به بلوغ جسمى مى‌رسند. در اين زمان مرغها ديگر رشد نمى‌کنند و افزايش وزن آنها به صورت ذخيره چربى و افزايش حجم عضلات است. محدود کردن حجم ذخيره چربى از طريق تغييرات در مصرف دان، کليد به حداکثر رساندن توليد تخم مرغ وکيفيت تخم مرغ، بعد از پيک و جوجه درآورى به شمار مى‌آيد. براى بعضى از پرورش دهندگان مرغ مادر، رسيدن به اوج توليد بالا مهمترين مسئله است. درست است که اين موضوع اهميت دارد، اما نه آنقدر که که ما با افزايش هرچه بيشتر دان، يا کم کردن روند کاهش دان بعد از پيک، آن را به دست بياوريم. چرا که نهايتا" عوارضى مثل، افت بيش از اندازه توليد بعد از پيک، و ايجاد هزينه اضافى به علت بالاتررفتن انرژى نگهدارى مرغها را در پى خواهد داشت.

خوبست بدانيم، براى توليد 100 گرم چربى، حدودا"1040 کيلو کالرى انرژى مصرف مى‌شود، که معادل 365 گرم دان، با انرژى 2860 کيلوکالرى بر کيلوگرم است. به علاوه 2/11 کالرى انرژى روزانه، براى نگهدارى بافت اضافى چربى و فعاليت به مقدار پايه افزوده مى‌شود. در يک دوره توليد 40 هفته‌اى، حدود 1100 گرم دان اضافه، براى نگهدارى تنها 100 گرم بافت چربى، مورد نياز است.

براى درک بيشتر اهميت روند مناسب کاهش دان بعد از پيک توليد، بهتر است مرورى بر عوارضى که در اثر نامناسب بودن اين پروسه بوجود مى‌آيد، داشته باشيم:

1)کاهش ميزان ذخيره اسپرم، به دليل ذخيره سلولهاى چربى، در محل اتصال مهبل و رحم.

2)سلولهاى جربی موجود در رحم، با ترشح موادى، در روند پوسته سازى طبيعى اختلال ايجاد مى‌کنند.

3)همين مواد، بر اسپرم اثر کشندگى دارند.

4)مرغهاى سنگين، تمايل بيشترى به ايجاد تخم مرغهاى دو زرده دارند.

5)اين مرغها، گرايش بيشترى به تخم گذارى در شب دارند.

6) مرغهاى سنگين، فاز هاى تخم گذارى کوتاه ترى دارند.

7)توليد تخم مرغهاى پوست نازک و لمبه، در مرغان سنگين بيشتر است.

8)مرگ و مير جنينى، در تخم مرغهاى حاصله از اين مرغان بيشتر است.

9)روند توليد تخم مرغ در گله های سنگين ،با سرعت بيشترى کاهش مى‌يابد.

10)هزينه توليد، به ازاء هرجوجه بالا مى‌رود.

 

اغلب پس از اوج توليد،مدت زمان مصرف خوراک٬ شروع به افزايش کرده٬ که خود نشانه‌اى از خوراک دهى بيش از حد مرغهاست . در اين حالت مهمترين مسئله٬ پيشگيرى از سنگين شدن مرغهاست.در صورت عدم کاهش٬ در تخصيص مصرف خوراک بعد از اوج توليد، انرژى نسبتا" بيشترى صرف رشد مى‌شود. بنابر اين پس از فرا رسيدن اوج توليد وزنى تخم مرغ (تعداد ×‌تخم مرغ)٬ شايد وزن بدن٬ مهمترين فراسنجه مورد استفاده در تنظيم تخصيص خوراک باشد. در هرحال٬ ذکر اين نکته ضرورى است که٬ وجود کمى افزايش وزن در اين دوره لازم است. کاهش وزن در اين زمان٬ نشان دهنده عدم کافى بودن ميزان خوراک است. تخصيص خوراک وکاهش ميزان آن بايد٬ بر اساس احتياجات مرغ به رشد ، نگهدارى ، توليد تخم مرغ و فعاليت روزانه باشد. سهم هر يک از اين نيازها به سن مرغ و دماى محيط بستگى دارد. براى پرورش دهندگان تعجب آور است که نياز نگهدارى مهمترين عامل تعيين کننده احتياجات مرغ مادر است . عوامل موثربعدى به ترتيب٬ توليد تخم مرغ، رشد و فعاليت است. در مورد احتياجات پروتئين٬ توليد تخم مرغ و نگهدارى٬ دو عامل تاثير گذار به شمار مى‌آيند. يک مرغ مادر گوشتى٬ در سن 55 هفتگى٬ در مقايسه با 32 هفتگى٬ به مقدار پروتئين وانرژى کمترى جهت توليد تخم مرغ نياز دارد٬ زيرا درصد توليد٬ در اين زمان کاهش پيدا کرده است (با وجود اينکه اندازه تخم مرغ بزرگتر مى‌شود)٬ ولى مرغ براى نگهدارى خود٬ به ميزان بيشترى از اين مواد احتياج دارد. چون در طى اين فاصله رشد کرده است.

 

 

 

 

 

 

 

 

احتيجات روزانه مرغ مادر به انرژى و پروتئين طى هفته‌هاى 32و55
	هفته  32		هفته  55
نوع نياز به مواد مغذى	انرژى (کيلو کالرى)/هرپرنده/در روز	پروتئين (گرم)/هر پرنده/در روز	انرژى (کيلو کالرى)/هر پرنده/در روز	پروتئين (گرم)/هر پرنده/در روز
رشد	40	1	5	هيچ
توليد تخم مرغ	80	10	55	8
نگهدارى	300	10	320	11
فعاليت	50	هيچ	30	هيچ
کل	470	21	410	19

 

اگر همه چيز بر وفق مراد باشد، در سن 55 هفتگى ميزان رشد، به طور معنى دارى کاهش يافته و نياز مرغ به انرژى و پروتئين جهت رشد، شديدا"تقليل مى‌يابد.

براى کاهش دريافت ميزان مواد مغذى بعد از پيک توليد، دو روش وجود دارد : يکى کاهش در ميزان مواد مغذى جيره و تثبيت ميزان دان است که مستلزم تغيير مداوم جيره است و اين براى پرندگان تنش زا خواهد بود٬ و در شرایط تجاری توصیه نمی‌شود، و يکى کاهش مصرف خوراک٬ که در عمل ساده ترين و مطمئن‌ترين روش است.

چون بين گله‌هاى مختلف٬ با توجه به خصوصيات ذکر شده تفاوتهاى زيادى وجود دارد، لذا نمى‌توان يک راهکار براى همه گله‌ها پيشنهاد کرد. در اغلب موارد٬ مقدار کاهش دان بين پيک و آخر دوره، به ندرت از سرانه70 تا80 کيلوکالرى در روز تجاوز مى‌کند. (حدود25گرم دان)

مثلا در گله‌اى که با 170 گرم دان به اوج توليد رسيده‌است، در مقايسه با گله‌اى که با 160 گرم دان به اوج توليد رسيده است٬ کاهش بيشترى را بايد اعمال کرد.

قبل از اينکه به مبحث کاهش عملى مصرف خوراک بپردازيم٬ به‌جا است مفهوم اوج توليدتشريح شود:

اغلب اوج توليد را براى بيان حداکثر تعداد تخم مرغ توليد شده به کار مى‌برند، در حاليکه از نقطه نظر تغذيه‌اى بيان حداکثر توليد وزنى تخم مرغ مناسب تر است. در اکثر سويه‌هاى مرغ مادر (شمار تخم مرغ ضربدر وزن)٬ حدو 4تا6 هفته بعد از اوج شمار تخم مرغهاى توليدى٬ اتفاق مى‌افتد. به خاطر همين بعضى عقيده دارند به محض کاهش 1يا 2 درصدى توليد نبايد فورا" دان را کاهش داد. بسيارى به سختى قبول مى‌کنند که در اين زمان در صورت اعمال تغییر دان بايداین تغيير بسیار اندک باشد. محاسبه سهم تخم مرغ از کل مصرف خوراک فهم اين جمله را آسانتر مى‌کند:

مثال:يک مرغ مادر گوشتى که يک تخم مرغ 65 گرمى توليد کرده٬ و 155 گرم خوراک با انرژى 2850 کيلو کالرى در کيلوگرم مصرف مى‌کند:

          يک تخم مرغ 65 گرمى حدودا" 119 کيلو کالرى انرژى خام دارد.

اين مقدار انرژى نياز به مصرف 140 کيلو کالرى انرژى از طريق خورا ک دارد . بنا براين از 440 کيلو کالرى مصرف روزانه (155 گرم×2850کيلو کالرى در کيلوگرم) تنها 140 کيلو کالرى (32%)‌صرف توليد تخم مرغ شده‌است. مثلا با کاهش 3درصدى توليد از 79درصد به 76 درصد٬ احتياجات انرژى توليد٬ تخم مرغ بدين صورت تغيير مى‌کند:

کيلوکالري140×3%=2/4 کيلو کالرى

بنابر اين کاهش 3درصدى توليد٬ از 79%‌به 76% باعث تغيير نياز٬ به ميزان 2/4تقسيم بر 440 ضربدر 100 خواهد شد٬ که برابر با 1 درصد تغيير خوراک خواهد بود، که در 155 گرم مصرف روزانه مى‌شود 55/1 گرم

اين روش محاسبه٬ دليل قانع کننده‌اى براى لزوم احتياط٬ در روند کاهش دان است .

لازم به ذکر است که: درمورد زمان دقيق کاهش دان٬ هنوز يک اتفاق نظر وجود ندارد. در زير نمونه‌هايى که در منابع گوناگون بيان شده است، بيان مى‌گردد، تا بهتر اين موضوع را درک کنيم.

 

به عقيده ليسون و سامرز: در اکثر گله‌ها٬ اوج نياز به مواد مغذى براى توليد تخم مرغ٬ تا زمانيکه توليد به 79-80 درصد تقليل مى‌يابد، يعنى تا حدود 39-40 هفتگى٬ ادامه دارد٬ و بعد از اين زمان مى‌توان٬ به تدريج ميزان خوراک مصرفى را کاهش داد.

در زير يک مثال از روند کاهش دان بعد از پيک توليد٬ که توسط ليسون وسامرز پيشنهاد شده است را ارائه ميکنيم :

(با فرض 175 گرم دان در پيک توليد و عدم تغيير در دماى محيط)

برنامه تخصيص خوراک بعد اوج توليد (ليسون وسامرز)
توليد تخم مرغ  (درصد)	سن تقريبى به هفته	مصرف روزانه خوراک
80	39	175
79	40	174
78	41	174
77	42	172
76	43	172
74	45	170
70	50	165
65	55	160
60	60	155
55	65	150

 

کمپانى راس٬ در مورد گله‌هاى خود٬ چنين پيشنهاد مى‌کند :

در گله‌هاى پر توليد (پيک بالاى 85%)٬اولين کاهش دان٬ نبايد قبل از 34 هفتگى اتفاق بيفتد ، وکاهش بايد تدريجى٬ و هرگز نبايد بيش از 2 گرم در هفته باشد. به طور کلى کاهش دان٬ به نحو ذيل خواهد بود:

قبل از 34 هفتگي=حفظ پيک دان

35تا50 هفتگي=کاهش تدريجى دان٬ تا سطح 412کيلوکالرى /مرغ/روز(معادل 150 گرم دان با انرژي2750 کيلوکالرى در روز)

پس از 50 هفتگي= حفظ سطح دان فوق

در صورتيکه گله از هر نظر مطابق استاندارد باشد، اولين کاهش تا 3 هفته بعد از پيک به تاخير مى‌افتد .

(در راهنمای پرورش اين شرکت٬ پيک توليد  اينچنين توصيف شده است: پيک توليد زمانى است که: توليد تخم مرغ طى 5تا7 روز متوالى ثابت مى‌ماند.( اين تعريف در مورد شمار تخم توليدى صحت دارد٬ اما در مورد اوج وزنى تخم مرغ خير)

در حالتى که گله هماهنگى پايين ،از نظر وزن در دوره پرورش ، هماهنگى کم در بلوغ جنسى، تاخير در شروع توليد ، پيک توليد کم ، تمايل براى توليد تخم مرغهاى بزرگ و افزايش وزن بيش از حد در دوره ما قبل پيک وجد داشته باشد ، در اين صورت بايد٬ اولين کاهش دان٬ يک هفته بعد از پيک توليد اتفاق بيفتد. اصولا"کل کاهش انرژى تا پايان دوره حدود 70تا85 کيلوکالرى٬ به ازاء هر پرنده٬ در روز٬ خواهد بود ،که 50تا60 درصد اين مقدار بايد تا 40 هفتگى، و مابقى تا پايان دوره اعمال شود. ذکر اين نکته ضرورى است که متناسب با انرژى، از مواد مغذى ديگر جيره هم بايد کاسته شود. در مرحله 30تا40 هفتگى که کاهش قابل توجهى در دان اعمال ميگردد، ارزيابى تغييرات وزن روزانه تخم مرغ و وزن هفتگى گله٬ اهميت فوق‌العاده‌اى دارد.اين مهم از طريق کاهش برنامه ريزى شده دان٬ مبتنى بر وضعيت گله  صورت خواهد گرفت. روال کار بايد طورى باشد که موارد زير به طور عادى پايش شوند:

-وزن هفتگى بدن و تغيير هفتگى در حد 15تا20 گرم که طى يک دوره 3 تا4 هفته ميانگين آن محاسبه ميگردد.

-وزن متوسط روزانه تخم مرغ٬ و تغييرات آن٬ با توجه به اهداف تعيين شده.

-وضعيت فيزيکى پرنده٬ از جمله گوشت آورى و استحکام عضلات٬ ميزان چاقى، پر و...

- تغيير در طول زمان مصرف دان.

کمپانى آربوراکرس در مورد گله‌هاى خود٬ چنين توصيه مى‌کند:

اگر پيک توليد از 79 درصد کمتر باشد:

1-مقدار دان را به اندازه 12 کيلو کالرى به ازاء هرپرنده در روز٬کم کنيد.

2-يک هفته صبر کنيد و دوباره 12   کيلو کالرى به ازاء هرپرنده در روز٬کم کنيد.

3-يک هفته صبر کنيد٬ و سپس هر هفته 1تا3 کيلو کالرى٬ به ازاء هرپرنده در روز٬کم کنيد٬ تا زمانيکه دان مصرفى به 10%‌ کمتر از زمان پيک توليد برسد.

اگر پيک بين 80 تا 83 درصد است:

1-   دان را به ميزان 16 کيلو کالرى٬ در روز٬ به ازاء هر پرنده٬ کاهش دهيد.

2-   يک هفته صبرکنيد و 6 کيلو کالرى٬ در روز٬ به ازاء هر پرنده٬ کاهش دهيد.

3-يک هفته صبر کنيد و سپس هر هفته 1تا3 کيلو کالرى٬ به ازاء هرپرنده٬ در روزکم کنيد. تا زمانيکه دان مصرفى ٬به 10%‌ کمتر از زمان پيک توليد برسد.

اگر پيک توليد بيشتر از 84 درصد است:

*گله‌هاى پر توليد٬ تمايل بيشترى به از دست دادن وزن بدن دارند، و کاهش بيش از حد دان موجب افت توليد کرچى و پرريزى مى‌گردد.

1-زمان مصرف دان را به دقت کنترل نماييد و در صورت لزوم ميزان دان را تغيير دهيد.

2- ميزان دان پيک را تا زمانيکه توليد به 83 در صد نرسيده است٬ کاهش ندهيد و سپس هفته‌اى 5/2 کيلو کالرى٬ به ازاء هر پرنده٬ در روز٬ دان را کم کنيد،تا به ميزان 10% کمتر از دان پيک برسد .

 

*چنانچه دان مصرفى کم شود٬ و توليد تخم مرغ بيش از حد پيش بينى شده کاهش يابد، ميزان دان را به حد قبلى برسانيد٬ و تلاش کنيد مصرف دان را طى 5تا7 روز دوباره کاهش دهيد.

* مطمئن شويد به منظور جبران تغييرات دماى محيطى، تغييرات مناسبى در دان٬ اعمال کرده‌ايد.

* زمان مصرف دان را کنترل کنيد.

 

جان بریک استاد دانشگاه کارولینای شمالی٬ در مورد کاهش دان٬ بعد از پیک تولید٬ چنین نظری د ارد:

در اوج مصرف دان باید روزانه 470 کیلو کالری انرژی متابولیسمی، و 1350 میلی‌گرم لیزین٬  برای هر قطعه مرغ تامین گردد. مقدار دان مصرفی در اوج مصرف٬ بایستی با توجه به غلظت مواد مغذی اختصاص یابد .

به فرض جیره‌ای با مشخصات زیر داشته باشیم :

2850 کیلوکالری در کیلوگرم

16تا 5/16 درصد پروتئین

8/0 تا 83/0 درصد لیزین

6/0 تا62/0 درصد متیونین + سیستئین

7/2 تا 3/3 درصد کلسیم

41/0 تا 43/0 فسفر قابل جذب

1-اوج مصرف دان در 50% تولید

2-پس از اینکه میزان تولید 5 روز ثابت ماند٬ دان مصرفی به ازاء هر مرغ 3 گرم کاهش یابد.

3-یک هفته بعد 3 گرم دیگر٬ دان را کاهش دهید.

4-طی 3تا5 هفته آتی٬ هر هفته 2 گرم از دان روزانه٬ به ازاء هر مرغ٬ کم کنید.

5-طی هفته‌های بعد٬ هر هفته 1 گرم از دان مصرفی کم کنید.

*باید افزایش وزن و روند تولید را در نظر داشته باشیم.باید روزانه وزن تخم مرغ و درصد تولید را در نظر داشت. اگر کاهش غیر عادی در تولید مشاهده شد٬ به خصوص در مراحل 2و3 مقدار دان را افزایش داده٬ روند تولید را دوباره ارزیابی کنید . اگر طی 3 تا 6 هفته پس از اوج تولید ، روند افزایش وزن گله ، ادامه داشته باشد ، مقادیر کاهش دان در مراحل 2 و 3 باید به 4 تا 5 گرم در هر مرحله  افزایش یابد . دوباره وضعیت را بررسی کنید٬ در صورتیکه افزایش وزن گله و روند تولید مطلوب باشد ، می‌توان این برنامه را در مورد گله‌های دیگر هم به کار برد. اما همواره٬ وضعیت گله را در نظر داشته باشید.

می‌توان این برنامه را با توجه به وضعیت محیطی تغییر داد. به این صورت که: در آب و هوای گرم٬ کاهش دان در مراحل 2 و 3 را 5 گرم٬ و در آب و هوای سرد 3 گرم٬ در نظر بگیرید . همینطور در گرما٬ کاهش دان٬ در مرحله 4 را 5 هفته٬ و در هوای سرد3 هفته٬ اعمال نمایید.   

 

به طور معمول مقدار غذا در زمانيکه کاهشى در توليد تخم مرغ ديده مى‌شود ،کاهش مى‌يابد. تصور مى‌شود٬ قسمتى از اين کاهش توليد٬ به کمتر شدن حساسيت پرنده به نور مربوط باشد(زمان روشنايى به اندازه‌اى نيست که پرنده را تحريک کند).همانطور که بیان شد٬ پرندگانى که داراى عضله سنگين هستند ، کاهش سريعترى در توليد تخم مرغ نشان مى‌دهند. هدف معمول در اين دوره٬ انتظار براى مشاهده کاهش  در توليد تخم مرغ٬ و سپس کاهش در مصرف غذاست. مشکلى که اينجا وجود دارد ، اين است که٬ ممکن  است پرنده داراى شرايط بدنى مناسب  باشد(ذخيره بدنى کافى در اوج توليد)، که در اين حالت توليد تخم مرغ به آهستگى افت مى‌کند، ومنتظر ماندن براى افت توليد، تاخير در کاهش مقدار غذا  را در پى خواهد داشت، و اين مشکل را چند برابر خواهد کرد٬ و اگر سرعت کاهش غذا مناسب نباشد احتمالا" افتهاى شديدى در توليد قابل انتظار است . برنامه مديريتى ديگر پيش بينى زمان فرا رسيدن اوج توليد و کاهش  ميزان دان قبل از اينکه پرندگان شروع به کاهش توليد کنند است . اين برنامه غذايى شامل ارتباط نزديک با پرنده (وزنکشى‌هاى متوالى) و تجربه در مورد مقدار مصرف غذاست . در اين برنامه پرندگان به صورت تئورى هرگز خيلى چاق نخواهند شد٬ و بنابر اين بر مبناى پتانسيل ژنتيکى‌شان براى مدت طولانى ترى٬ توليد بالا انجام خواهند داد . برنامه‌هاى بى‌غذايى هرچند که در مواردى موفق بوده‌اند ، اما براى گله‌هايى که يکنواختى پايينى دارند، يا درگير بيمارى خاصى هستند٬ به دليل اضافه شدن تنش محدوديت غذايى توصيه نمى‌شود. استفاده از برنامه‌هاى تغذيه اضافى٬ در مورد پرندگان کوچک و گله‌هاى غير يکنواخت مى‌تواند مفيد باشد .

 به طور خلاصه بیان یک برنامه واحد  مديريتی درمورد کاهش دان، بعد از پيک مشکل به نظر مى‌رسد. سؤالاتى ممکن است با توجه به مشکلات گله٬ در انتهاى دوره مطرح شوند : آيا عملکرد ضعيف گله به دليل ناکافى بودن کاهش اوليه دان  بوده است ؟ آيا عملکرد ضعيف تخم گذارى٬ نتيجه‌اى از کاهش سريع مقدار غذا و رقابت پرندگان براى مصرف غذا بوده است؟ کليد مديریت اين دوره٬ داشتن نمونه‌هاى متوالی از وزن پرنده٬ براى نشان دادن تغييرات کوچک وزن بدن است .

 

حال با درک بهتر اهمیت کاهش دان بعد از پیک تولید٬ و فاکتورهای موثر در آن   و غیر ممکن بودن اجرای یک برنامه واحد٬ برای تمام گله‌ها٬ می‌توان اینچنین نتیجه گرفت که زمان مناسب کاهش دان به:

وزن بدن و تغيير آن پس از آغاز مرحله توليد.

روند توليد روزانه تخم مرغ.

تغيير در طول زمان مصرف دان.

ميانگين وزن روزانه تخم مرغ. و روندافزایش آن.

وضعيت سلامت گله.

دماى محيط.

ترکيب جيره از نظر انرژى و پروتئين و کيفيت آنها.

مقدار دان در حداکثر توليد (حداکثر انرژى مصرفى).

تاريخچه گله (از جمله در دوره پرورش و ما قبل پيک).

  بستگی دارد ،که تصمیم گیری با توجه این عوامل، نیاز به تجربه و دقت و درک مناسب از وضعیت گله خواهد داشت.

   

نوردهی برای تولید جوجه گوشتی

در اولین روزهای پرورش بیشتر پرورش دهنگان جوجه کشی اغلب به جوجه ها روشنایی دائم (24 ساعت) می دهند و به منظور عادت دادن آنها به تاریکی در هنگام قطع برق و جلوگیری از ایجاد استرس برنامه 23 ساعت روشنایی و یک ساعت خاموش را معمولا پس از روز اول اعمال می نمایند؛ این در حالی است که شدت نور را در تمام دوران پرورش ثابت نگاه می دارند. امروزه به دلیل نیاز به صرفه جویی در مصرف انرژی و انجام مطلاعات فراوان تاثیر نور بر رشد و عملکرد جوجه های گوشتی برنامه‌های نوری متناوب و با شدت رشد نور متغیر ارایه شده است. امروزه بررسی های فراوانی در مورد تاثیر نوردهی بر مصرف خوراک، بازدهی رشد، ضریب تبدیل خوراک، رفاه و آرامش جوجه‌های گوشتی انجام شده است که هدف اصلی آنها افزایش میزان عملکرد، بهبود زنده‌مانی و کاهش مشکلات مربوط به پا و آسیت است انجام و یا در حال بررسی است. در این مقاله ما نیز سعی داریم تا ضمن بررسی تاثیر نور بر عملکرد جوجه های گوشتی چند برنامه نوری را نیز معرفی کنیم تا مرغداران با توجه به شرایط سالن، منطقه و مدیریت خود بتوانند یکی از آنها را اجرا کنند.

دید در طیور
در مقایسه با انسان طیور چشم های بزرگتری دارند؛ به صورتی که وزن دو چشم در پرندگان از وزن مغز بیشتر است. مطالعه انجام شده نشان می دهد که تا حد زیادی طیور انزدیک بین هستند. این مشخصه به پرنده امکان می دهد تا اجسام نزدیک و دور را به طور همزمان در کانون دید خود به شکل یکسان و هم‌اندازه ببیند. در واقع طیور با جستجو برای مصرف خوراک، امکان حالت آماده باش و انجام عکس العمل را نیز دارا هستند.

انواع سیستم‌های نور در پرورش جوجه

الف- نور دائم

در سیستم نور دائم بسته به سالن گاهی از اوقات پرورش دهندگان جهت صرفه جویی در مصرف انرژی پس از 2-3 روز اول پرورش سعی بر استفاده از نور طبیعی در طول روز و روشنایی در شب دارند. باید متذکر شد که نور طبیعی به دلایل:
- عدم یکنواختی پخش در تمام نقاط سالن و ایجاد کانون نور در نقاط خاص
- متغیر بودن شدت نور در طول روز
- تحریک پرندگان و ایجاد استرس
- تاثیر مستقیم بر درجه حرارت سالن
نامرغوب‌ترین نوع برنامه‌ریزی نوری است.
معمولا برنامه نوری دائم بر دو نوع است:
1- نور دائم با شدت بالا
2- نور دائم با شدت ضعیف
در نور دائم با شدت بالا پرورش دهندگان پس از 24 الی 48 ساعت اولیه پرورش، شدت نور را به 4 وات در هر متر مربع رسانده و سپس با خاموشی یک ساعت در شب شدت نور را تا پایان دوره ثابت نگه می‌دارند. در این برنامه توصیه می‌شود هرگز شدت نور را افزایش ندهید، زیرا چشم طیور نمی تواند بعد از نور شدید روزانه به شدت نور پایین‌تر عادت کند. در روش نور دائم ضعیف بعد از 2 الی 5 روزگی سن جوجه، یک ساعت خاموشی و 23 ساعت روشنایی با شدت نور 5//1 وات در هر متر مربع به گله داده می‌شود و این برنامه تا پایان دوره پرورش ادامه می‌یابد.

ب- نور متناوب

سیستم نوری متناوب خود به دو روش اجرا می‌شود:
1- نور ضعیف متناوب و یکسان
2- نور ضعیف متناوب و متغیر
در روش اول معمولا بعد از سن 5 روزگی با استفاده از یکی از برنامه‌های نوری که در جداول زیر آمده است شدت نور در تمام طول دوره پرورش به ا الی 5/1 وات در هر متر مربع می‌رسد ولی در روش دوم پس از سن 5 الی 7 روزگی شدت نور از 3 الی 4 وات در هر متر مربع معمولا به صورت کاهشی تا پایان دوره به 1 الی 5/1 وات می رسد. اجرای هرکدام از روش ها و سیستم‌های نور فوق بستگی به دانش فنی و قدرت مدیریت، وضعیت سالن، فصل و زمان پرورش، شکل دادن مصرفی (آردی یا پلت) و شرایط عمومی گله دارد. باید توجه داشت هنگام استفاده از نور متناوب دانخوری و آبخوری بیشتری در اختیار جوجه‌ها قرار گیرد. در این روش توصیه بر افزایش حداقل 40-50 درصد آبخوری و دانخوری در کل سالن است.
رنگ نور
رنک نور در میزان عملکرد جوجه‌های گوشتی می‌تواند تاثیرگذار باشد. پرندکان قادرند طیف‌هایی از اشعه نوری قرمز نارنجی زرد و احتمالا آبی را ببینند، که این مسئله بیشتر به خاطر عبور بعضی از اشعه های کوتاه‌تر نوری نطیر سبز، آبی و بنفش از شبکیه‌ی چشم طیور می‌باشد. در جدول زیر رابطه بین رنگ نور و بعضی از عوامل تولید آورده شده است. گرچه در بیشتر اوقات این ارتباطات بسیار کم است.

با توجه به تحقیقات ارائه شده در پرورش جوجه‌های گوشتی طی دوران پرورش بهتر است از سیستم‌های نوری استفاده شود که بتوان ترکیبی از نورهای زرد، سبز و آبی استفاده نمود. از آنجا که طول موج آبی در حداقل‌های دامنه نورهای مرئی قرار گرفته است، توصیه مشود از سن 1 الی 10 روزگی و برای رسیدن طیور به آبخوری و دانخوری از نور سبز و زرد و در ادامه از ترکیب نور سبز و آبی یا سبز و زرد تا پایان دوران پرورش استفاده شود.
مزایای استفاده از این ترکیب رنگ به شرح زیر است:
- افزایش رشد بهتر
- کاهش استرس
- بهبود ضریب تبدیل غذایی
- کاهش احتمال کانی بالیسم و تلفات ناشی از آن

انواع برنامه‌های نور متناوب جوجه‌های گوشتی
برنامه نوری شماره 1 در جوجه‌های گوشتی
برنامه نوری شماره 2 در جوجه‌های گوشتی
برنامه نوری شماره 3 در جوجه‌های گوشتی
برنامه نوری شماره 4 در جوجه‌های گوشتی
برنامه نوری شماره 5 در جوجه‌های گوشتی
در این مقاله سعی داریم تاثیر شدت و مدت نور را بر صفات مهم اقتصادی جوجه گوشتی شامل مصرف خوراک، افزایش وزن، حذف و تلفات، بازده خوراک (ضریب تبدیل) و نهایتا راندمان اقتصادی تولید را بررسی نماییم.
نحوه‌ محاسبه تعداد لامپ‌های مورد نیاز در سالن:
به منظور محاسبه تعداد لامپ‌های مورد نیاز در یک سالن جوجه گوشتی می‌توان از فرمول زیر استفاده نمود:
جهت محایبه ضریب k بر اساس جدول زیر عمل نمایید:

به عنوان مثال می‌خواهیم برای سالنی با ابعاد 60X15 متر که لامپ‌های 60 واتی استفاده می‌نماید، برای ابتدای دوره‌ی پرورش که نور با شدت 20 لوکس نیاز داریم، تعداد لامپ‌ها را مشخص نماییم.
برای این کار:
ضریب 5=k تعداد لامپ=15x
بنابر این برای این سالن، حداکثر به تعداد 60 لامپ 60 وات برای اوایل دوره‌ی پرورشی نیاز داریم. لازم به ذکر است که این تعداد لامپ برای زمانی است که لامپ‌ها فاقد انعکاس دهنده باشند. در صورتی که لامپ‌ها دارای انعکاس دهنده باشند، تعداد لامپ‌ها حداقل 30 درصد کاهش می‌یابد.
تاثیر طول روشنایی بر مصرف خوراک و رشد
علت اصلی استفاده از روشنایی دائمی و یا 23 ساعت روشنایی و یک ساعت خاموشی با شدت روشنایی زیاد در جوجه گوشتی، حداکثر کردن مصرف خوراک و افزایش وزن جوجه گوشتی است.
در بررسی‌های انجام شده، نشان داده شده است که پرندگانی که از نور دائم نسبت به نور متغیر استفاده کرده اند، خوراک بیشتر مصرف و درصد رشد بیشتری داشته‌اند. این میزان رشد تا سن21 روزگی بیشتر نمایان بوده است.

تاثیر طول روشنایی بر شمار مرگ و میر و حذف و ضریب تبدیل خوراک
تحقیقات نشان داده است که شمار مرگ و میر کل (تلفات و حذف) و شیوع سندرم مرگ ناگهانی (سکته) و مشکلات پا با افزایش طول و شدت روشنایی افزایش می‌یابد و شدت تلفات گله خصوصا پس از سن 25 روزگی رو به افزایش یافته است به طوریکه گاهی این تفاوت‌ها به 5 الی 10 درصد هم می‌رسد. با توجه به مصرف خوراک بیشتر و تلفات طیور خصوصا بعد از 25 روزگی که وزن جوجه به بیش از 1000 گرم می‌رسد، ضریب تبدیل خوراک در جوجه‌هایی که از طول روشنایی کامل استفاده کرده‌اند نسبت به گروه استفاده کننده از نور متناوب افزایش چشمگیری داشته است.

تاثیر طول روشنایی بر بازدهی اقتصادی تولید
توسعه اسکلتی و رشد اندام درونی(قلب، کبد، دستگاه گوارش و ...) از اهداف مهم در اعمال برنامه‌های نوری خصوصا برنامه‌های نور متناوب است.
رشد سریع جوجه‌های گوشتی، امکان ایجاد بیماری‌های متابولیکی را افزایش می‌دهد. جهت مقابله با این بیماری‌ها و جلوگیری از سندرم مرگ ناگهانی و بروز مشکلات اسکلتی، خصوصا پا، متخصصین پرورش جوجه‌های گوشتی سعی دارند با اعمال برنامه‌های مدیریتی (برنامه‌های نوری، تغذیه‌ای و...) درصد حذف و تلفات ناشی از بروز بیماری‌های متابولیکی را کاهش دهند.
کاهش درصد حذف و تلفات و کاهش میزان خوراک مصرفی و نهایتا کاهش ضریب تبدیل غذایی از عوامل موثر بازده اقتصادی در جوجه‌های گوشتی است.
بیشتر جوجه‌هایی که تحت برنامه‌های نوری متناوب قرار گرفته‌اند در مقایسه با جوجه‌هایی که از برنامه‌های نوری دائم استفاده کرده‌اند پاسخ ایمنی بهتری داده‌اند. همچنین به دلیل مصرف اکسیژن و تولید حرارت طی دوره تاریکی شمار مرگ و میر ناشی از تجمع مایع در حفره‌ی پریکارد کمتر بود. ایجاد برنامه‌ی نوری متناوب این امکان را برای پرنده ایجاد می‌نماید که با استراحت و مصرف کمتر انرژی افزایش راندمان تولید گوشت بهتری خصوصا در فصول گرم را داشته باشند.

مصرف خوراک، شدت و مدت روشنایی، تحرک پرنده، کمیت و کیفیت خوراک همه از عوامل ایجاد حرارت محیطی و درونی در پرنده است که ایجاد برنامه‌های خاموشی متناوب می‌تواند در کاهش این حرارت تاثیر گذار باشد.

نتیجه‌گیری
توصیه می‌شود مدیران واحدهای پرورش جوجه گوشتی با توجه به شرایط سالن، شرایط محیطی، نوع دان مصرفی برای استفاده حداکثر بازدهی طیور یکی از برنامه‌های نور متداول متناوب استفاده نمایند. برای انجام این برنامه بهتر است با متخصصین پرورش طیور مشاوره‌ی لازم را داشته باشند

نحوه ي محاسبه تعداد تهويه لازم براي سالن مرغداري

تعداد هواكش لازم برای تهويه حداقلي: مثلاً سالني با ابعاد120×12×4 = m35760 داريم و مي خواهيم ببينيم چند تهويه 90 سانتي لازم داريم . هر هواكش 90 سانتي در دقيقه 345 متر مكعب هوا را جابجا مي كند و ظرفيت سالن ما m3 5760 است كه بايد در 8 دقيقه جابجا شود پس در يك دقيقه بايد m3 720= 8 ÷5760 تخليه شود و براي تخليه 720 متر مكعب هوا در يك دقيقه به 2 هواكش 90 سانتي نياز داريم: 08/2=345 : 720 البته با افزايش سن محاسبات تغيير مي كند و هواي سالن بايد در5 دقيقه خالي شود پس براي همين سالن به 4 هواكش 90 سانتي احتياج داريم زيرا براي تخليه 5760 متر مكعب هوا در 5 دقيقه ، در هر دقيقه 1152 متر مكعب هوا تخليه شود كه معدل 4 هواكش 90 سانتي مي شود: m3 3/3= 345 ÷1152 دليل اين تغيير محاسبات، افزايش ميزان co2 متناسب با افزايش سن است كه نبايد از ppm 3000 بيشتر باشد. در واقع عدم تجاوز از این میزان دی اکسید کربن گاهي با تخليه هواي سالن در 8 دقيقه حاصل مي شود گاهي در 15 دقيقه و غيره. اساس تهويه حداقلي بر حفظ كيفيت هوا يعني نسبت اكسيژن و دي اكسيد كربن آن است. نكته دوم اين كه تهويه حداقلي در مرحله اول به تايمر وصل است و با آن تنظيم مي شود و در مرحله دوم با ترموستات كار مي كند نه با تايمر. نكته سوم اين كه در تهويه فشار منفي خيلي مهم است كه باعث شود هواي بيرون با فشار کافی به تاج سالن برسد و در برخورد با هواي طرف مقابل ، به كف سالن ريز ش كند . بهترين هواكش ها براي تهويه حداقي 90 سانتي است. میزان ورودي ها: حداقل ميزان باز بودن ورودي ها 5 – 5/2 سانتي متر است كه با كمك موتور نصب شده در ديوار جانبي سالن تنظيم مي شود . توصيه نمي شود از كابل براي هماهنگ كردن ميزان باز بودن ورودي ها استفاده شود. در اين مورد ميله هاي استيلي 8 ميلي متري كه انعطاف كابل را ندارد توصيه مي شود تا همه دريچه ها به يك اندازه باز و بسته شوند. ورودي ها در فاصله 60 سانت از انتهاي سقف روي ديوارهاي جانبي نصب مي شوند و پشت آن ها حتماً بايد باد شكن باشد . مساحت باد شكن باید حداقل 30 درصد بيشتر از مساحت ورودي ها باشد. ميزان ورودي مورد نياز به ميزان عرض سالن و سرعت جريان هوا بستگي دارد كه طي جدولي به ما داده شده است مثلاً براي همان مثال اول كه 720 متر مكعب در دقيقه تخليه هوا لازم داشتيم اول آن را به ساعت تبديل مي كنيم كه 60 برابر مي شود يعني ميزان هواي لازم براي تخليه مي شود 200/43 متر مكعب. عرض سالن هم 12 متر بود در مقابل اين عرض، در جدول سرعت جريان باد 5/4 متر بر ثانيه را داريم كه 1 سانتي متر مربع ورودي به ازاي هر 30/1 متر مكعب در ساعت نياز داريم و اين ميزان براي 200/43 متر مكعب در ساعت مي شود: 323= 30/1 ÷200/43سانتي متر مكعب ورودي لازم. میزان هوای لازم برای تهويه انتقالي: در اين تهويه علاوه بر هواكش هاي 90 سانتي از هواكش های 120 سانتي (با ظرفيت 10 مترمكعب در ثانيه يا 600 متر مكعب در دقيقه یا 36000 متر مكعب در ساعت) استفاده شود و هواكش ها با ترموستات كار مي كنند. ورودي ها در دو طرف سالن هوا را به تاج سالن مي فرستند . سرعت جريان هوا 25% سيستم تونلي است. براي همان سالن 5760 متر مكعبي، چند هواكش 120 سانتي مي خواهيم؟ چون هواي سالن بايد در 2 دقيقه تخليه شود پس در هر دقيقه 2880 متر مكعب هوا بايد جابجا شود كه چون 4 هواكش 90 سانتي هم داشتيم به جابجايي 1500 متر مكعب هوا در دقيقه نياز دازيم كه با 5/2 هواكش 120 سانتي قابل انجام است. هواكش 120 سانتي5/2= 600 ÷1500 m3/min 1500 =( m3/min m3/s)- m32880 میزان هوای لازم برای سيستم تونلي: این سیستم مخصوص خنك كردن پرنده در فصول گرم از طريق سرعت دادن به جريان هواست. سرعت هوا بايد 5/2 متر بر ثانيه باشد كه دماي مؤثر را 7- 5 درجه كاهش مي دهد و آن را به زير 30 مي رساند. كل هواي سالن بايد در يك دقيقه عوض شود. هواكش هاي ما بايد هواي 48 متر مربع(ديوارة عرضي سالن) را با سرعت 5/2 متر بر ثانيه تخليه كنند كه مي شود 120 متر مكعب در ثانيه ( 120 =5/2×48 ) و هر هواكش 120 سانتي قدرتي معادل 10 متر مكعب بر ثانيه براي تخليه هوا دارد پس به 12 عدد هواكش نياز داريم: 12= m3/s 10÷ m3/s 120 حجم سالن m3 5760 بود و كل ظرفيت هواكش ها m3/min 600×12 پس كل هواي سالن با 12 عدد هواكش در 8/0 دقيقه يعني كمتر از يك دقيقه خالي مي شود كه مطلوب ماست: 8/0= (600×12):5760 اگر بخواهيم بدانيم سرعت جريان هوا چقدر است كل قدرت مكش هواكش ها m3/s 10× 12 را بر سطح مقطع سالن (m2 48) تقسيم مي كنيم که مي شود m3/s71/2 رابطه هواكش ها و ورودي هاي هوا: سرعت لازم براي جريان هوا با عرض سالن رابطه اي دارد كه در جدول خاصي آمده است و سرعت مطلوب جريان هوا تقريباً 3/1 عرض سالن، بر حسب متر در ثانيه است. يك فن 120 سانتي، در هر ثانيه 10 متر مكعب هوا را خارج مي كند و اگر عرض سالن 12 متر باشد ، سرعت بايد 4 متر در ثانيه باشد پس اين فن 5/2 متر مربع دريچه مي خواهد (5/2 = 4: 10 ) اما در مورد inlet ها، استانداردهاي ديگري وجود دارد و كارخانة سازنده به ما مي گويد كه inlet من ظرفيتش مثلاً 3000 مترمكعب در ساعت است . چند تا inlet با اين مشخصات لازم داريم؟ براي محاسبه بايد ببينيم قدرت مكش همة هواكش ها يمان چقدر است مثلاً 4 فن 120 سانتي جمعاً قدرتي معادل 000/ 144متر مكعب در ساعت دارند . آن را بر ظرفيت inlet تقسيم مي كنيم. تعداد دريچه بدست مي آيد . در اين مورد تعداد لازم inlet ، 48 تاست كه در دو طرف نصب مي شود.48 = 144000:3000 inlet ها در تهويه حداقلي و انتقالي استفاده مي شوند. ميزان لازم صفحات خنك كننده درتهويه تونلي: حجم سالن را داريم . در مثال ما 5760 متر مكعب . سرعت هواي لازم 5/2 متر بر ثانيه است و ظرفيت مورد نياز هواكش ها m3/se 120= 5/2 × 48 سرعت هوا در صفحات به ضخامت 15 سانت، 2 متر بر ثانيه است پس مساحت لازم براي صفحه مي شود 60= 120:2 متر مربع يعني هر طرف 30 متر مربع

ماهنامه کشاورزی (بخش نهم پرورش جوجه گوشتی)

البته بايد اذعان كرد  كه در كنار اين دو عامل خطرناك اگر عوامل ديگري مانند وجود كارگران بي مسئوليت،نقص فني دستگاه ها،تهويه نامناسب  و فقدان بهداشت لازم را اضافه كنيم احتمال وجود تلفات كلي نيز وجود دارد.

از اين رو دقت فراوان و رعايت اصول مهم دامپزشكي و اعمال قواعد كلي مهندسي علوم دامي در اين مقطع مهم زماني بسيار ضروري است.

مديريت حرارت سالن

براي اينكه سيستم ارگانيك جوجه ها بيشترين بازدهي را داشته باشد و شرايط فيزيلوژيكي انها در وضعيت مطلوب قرار گيرد بايد در فصول گرم وسرد  سال درجه حرارت لازم جهت توليد مناسب ،افزايش ضريب ايمني بدن و همچنين توليد لاشه ايده آل اعمال شود. روز اول با اعمال درجه حرارت 34 – 35 در زير مادر مصنوعي ، 25 درجه در سالن و در هفته اول32-35 در زير مادر مصنوعي ، ميانگين 25 درجه سانتيگراد در سالن لحاظ شود.

البته هنر يك مرغدار آنجايي مشخص مي شود كه با استفاده از موقعيت جغرافيايي و شرايط مختلف از قبيل شدت تابش نور خورشيد،رطوبت نسبتي و مواردي از اين دست با صرف كمترين هزينه درجه حرارت مطلوب 25 درجه سالن را مهيا كند تا از مصرف انرژي زائد جلوگيري به عمل آيد. چنانچه درجه حرارت كمتر از اين مقدار شود احتمال بروز اسهال ،افزايش آمونياك ،كاهش رشد و كاهش قدرت سيستم ايمني در گله افزايش مي يابد.البته گاهي اوقات نيز اتفاق مي افتد كه در اثر سهل انگاري درجه حرارت مادر مصنوعي با افزايش نسبي روبرو مي شود كه مي تواند (خصوصا فصول گرم سال) با تبخير آب بدن جوجه ها مشكلاتي را ايجاد نمايد.

از اين رو بايد با دقت مناسبي درجه حرارت سالن و مادر مصنوعي را تنظيم نمود تا جلوي مشكلات متعدد را گرفت.براي اينكه فرآيند غذا دهي در اين مرحله به خوبي رعايت شود مي بايست ظروف غذا دهي به نحويي باشد كه جوجه ها بتوانند به آساني استفاده نمايند.براي اين منظور مي توان از نمونه هاي متداولي كه در بازار است (سيني) استفاده كرد .قاعده كلي بر اين مبناست كه به ازاء هر 95 الي 105 جوجه يك ظرف پر خوراك در نظر گرفته شود.البته اين مقدار و حتي نوع ظرف و يا سيستم غذا دهي در هفته هاي بعد و بر اساس سن رشد تغيير خواهد.به علت اينكه سنگدان جوجه ها در اين سنين فاقد هر گونه سنگريزه است براي افزايش قدرت هضم و افزايش توليد بايد مقداري سنگريزه از روز سوم به جيره اضافه نمود .بايد دقت كرد كه سنگريزه ها نبايد با جيره داخل شود و بايد در ظرفي به صورت مجزا قرار داده شود.فرآيند دسترسي جوجه ها فقط تا هفته اول نيست.بلكه اين روند تا 10 الي 12 روز مانده به انتهاي دوره بايد ادامه يابد كه بر اساس سن و وزن رشد متغيير است.به ازاء هر 190 الي 210 جوجه مي توان يك ظرف را براي اين منظور در نظر گرفت.به علت اينكه جوجه ها در سنين ابتدايي نمي توانند مانند يك مرغ بالغ از آبخوري ها استفاده كنند و بدن آنها داراي حساسيت هاي متعددي مي باشد بايد از نمونه هاي مخصوصي كه در اين سنين توصيه شده است استفاده نمود.بايد دقت شود كه نياز به استفاده از  مادر مصنوعي ،دانخوري هاي مخصوص و وسايلي از اين دست به گونه اي بايد باشد كه حداكثر بعد از گذشت هفته اول جمع آوري شده و وسايل دائمي فعاليت خود را آغاز نمايند.

برنامه نور دهي در هفته اول بدين شرح است كه در سه روز اول به ازاء هر 23 ساعت روشنايي يك ساعت خاموشي و از روز سوم تا روز ششم يك ساعت از روشنايي كمتر شده و به ازاء آن يك ساعت به تاريكي اضافه مي شود.از روز ششم كه 20 ساعت روشنايي و 4 ساعت خاموشي است تا پايان دوره  بايد ادامه يابد.

Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4

نكاتي در رابطه با جيره هفته اول

سیستم ایمنی جوجه های تازه متولد شده برای رشد و تکامل نیازمند مصرف مواد مغذی می باشد . مصرف مواد مغذی ،جهت رشد و نمو اندامها  جوجه ها بسيار مهم و حياتي است.در اين ميان بايد به وجود تعادل كلسيم و فسفر،سديم و كلر،وجود عناصر مهمي مانند آهن،كبالت،مس،يد ،منگنزپتاسيم،گوگرد و روي اشاره كرد .

تعداد 1،1/1 درصد كلسيم به  7/0 – 6/0 درصد  فسفر در دوره رشد و 5/0 درصد كل جيره نمك حائز اهميت است.

عدم دسترسی به دان و مواد مغذی باکیفیت مانع از پاسخ مناسب سیستم ایمنی به واکسیناسیون در ابتدای زندگی پرنده ها می گردد . فقدان مواد مغذی ویا پاسخهای هورمونی به گرسنگی، سیستم ایمنی را برای مدت طولانی متاثر می کند . گرسنگی اولیه جوجه ها می تواند بر مقاومت پرنده نسبت به بیماریها در تمام طول دوره پرورش تاثیر گذارد .

جيره به اندازه کافی دارای انرژی بوده و حاوی مقدار کافی پروتئین قابل هضم و اسیدآمینه های ضروری باشد  به موازات اين ضرورت ویتامین های لازم را برای بدن طیور داشته و حاوی مقادیر کافی و متعادلی از مواد معدنی باشد.مواد مصرفي بايد فاقد عناصر مضر و سمی برای طیورباشد و مطابق با اصول بهداشت تهیه گردیده وعاری از آلودگی و سالم باشد ضمنا علاوه بر اينكه از نظر اقتصادی نیز مقرون به صرفه باشد ، در هنگام استفاده از دان استارتر توجه کامل به سایز یا اندازه ذرات دان صورت گیرد .استفاده از دان پلت ، باعث نتیجه گیری بهتری در پایان دوره می گردد بنابراین برای جوجه ها در هفته اول دان پلت ( کرامبل ) جهت مصرف توصیه می شود .

 

 

 

واکسیناسیون

به دلیل عدم توسعه یافتگی دستگاه ایمنی در جوجه های جوان ایمن ساختن جوجه ها در برابر عوامل بیماریزا از اهمیت ویژه ایی برخوردارگردیده است . با استفاده از برنامه صحیح واکسیناسیون ، جوجه ها به طور یکنواخت در برابر بیماریها واکسینه می شوند .

طراحی واکسیناسیون در جوجه های گوشتی با برنامه واکسیناسیون در گله مادرو شرایط محیطی منطقه مرتبط است . گله های مادر باید سطوح یکنواختی از آنتی بادی مادری فراهم آورده وزمان تجویز واکسن در جوجه های گوشتی بر اساس آن تنظیم شود تا بتوان از اثر بخشی واکسن مطمئن شد .

حفاظت پرنده توسط آنتی بادی مادری در بیماریها به ویژه گامبورو حائز اهمیت است به طوریکه حتی پادتن مادری می تواند بعضی از سویه های واکسن را غیر فعال کند .

تامین به موقع واکسن بر اساس دز مورد نیاز، حمل و نگهداری اصولی آن ، توجه به تاریخ ساخت و انقضا آن، تهیه یخچال و وسایل واکسیناسیون اعم از اسپری ، سرنگ و .. ، میزان واکسن براساس دز مورد نیاز ونحوه اجرا واکسیناسیون باید از قبل برنامه ریزی شوند، برای این منظور قبلا باید با متخصصین این کار مشورت نمود تا برنامه واکسیناسیون صحیحی تنظیم گردد . این برنامه ها منطقه به منطقه و نسبت به فصول مختلف سال متغیر است ، باید دقت شود که برنامه واکسیناسیون مطابق برنامه توصیه شده وبه طور صحیح انجام گردد .

در واکسیناسیون از طریق قطره چشمی از آب مقطر برای تامین آب مورد نیاز واکسیناسیون استفاده شود .

موفقیت واکسیناسیون از طریق آب آشامیدنی به عواملی نظیر کیفیت آب مورد استفاده، در دسترس بودن محلول واکسن ، طرز حمل و نقل و نگهداری اصولی آن ، پخش مناسب محلول واکسن در آب آشامیدنی ( بکار بردن آبخوری اضافی و تسریع در پخش محلول واکسن) ، سلامتی پرنده ها در موقع انجام واکسیناسیون وکاربرد واکسن در زمان (بطور معمول صبح هنگام) و دز مناسب بستگی دارد .

تراکم گله

از روز اول باید فضای کافی در اختیار جوجه ها قرار گیرد ، معمولا کاهش میزان سطح مورد نیاز پرنده ها باعث افزایش تلفات و کاهش رشد خواهد شد .

تراکم گله تاثیر به سزایی بر روی عملکرد ، یکنواختی و کفیت تولید نهایی دارد .

وضعیت کیفی سالن و خصوصا امکان کنترل شرایط محیطی در تعیین تراکم گله نقش دارد ، به عبارت دیگر تراکم در متر مربع به شرایط داخلی آشیانه از قبیل تهویه - حرارت - میزان دانخوری و آ بخوری ، همچنین سن و وزن بدن در زمان کشتار بستگی دارد . با بالا بردن تراکم باید فضای دانخوری وآبخوری نیز به تناسب جوجه ها افزایش یافته و مراقبت کلی برای حفظ کیفیت هوا به عمل آید .

بطور معمول در 1تا 3 روزگی 25-30 قطعه در متر مربع و 4تا 7 روزگی 15قطعه در متر مربع و 8 روزگی به بعد با توجه به تناسب ظرفیت، کل فضای سالن در اختیار گله قرار گیرد.

تراکم بیش از حد فشار محیطی بر روی پرنده ها را افزایش داده که سبب کاهش رشد ، ماندگاری ، کیفیت بستر و سلامتی پا می شود و باید بامدیریت صحیح دربرقراری تراکم مناسب جوجه ها در سالن پرورش از بروز موارد فوق جلوگیری نمود .

کارکرددریچه های ورودی هوا(اینلت ها) درسالنهای پرورش مرغ گوشتی

 

 

امروزه با توجه به گسترش فناوری و تحقیقات در زمینه پرورش طیور و از طرفی دیگر با افزایش قیمت نهاده های تولید و مهمتر از همه توسعه بیش از حد صنعت مرغداری در استان مازندران و تراکم بسیار زیاد واحدهای تولیدی که به تبع آن، اپیدمی و پراکندگی شدید بسیاری از انواع بیماری های طیور را موجب شده و تجربیات تلخی مانند خسارات زمستان سال 1389 و درگیر شدن شمار قابل توجهی از واحدهای تولیدی را به همراه داشته است، لزوم مکانیزه شدن این صنعت و همچنین افزایش میزان سود را که با توجه به قیمت متغیر مرغ زنده فقط از راه کاهش میزان هزینه های تولید میسر خواهد بود اجتناب ناپذیر می نماید.  

اینلت چیست؟

اینلت ها یا دریچه های ورودی هوا نوعی پنجره های پلاستیکی هستند که به واسطه استفاده ازآنها هوادهی بصورت حداقل صورت میگیرد وهوای فوق العاده مطبوعی رابرای سالنهای مرغداری فراهم میسازد. اینلت ها بسته به شرکت سازنده درابعاد مختلف و در دیوارهای طولی سالن و با ارتفاع متفاوت بسته به ارتفاع سقف سالن و آب وهوای منطقه و باد غالب نصب می شوند و با استفاده ازیک سیم بکسل فلزی مرکزی که به یک دینام بسته شده است تمامی دریچه های اینلت با یکدیگر مرتبط و با دستگاه کنترلر در ارتباط خواهندبود. 

·        پنجره اینلت ، دینام سیم بکسل های اینلت و دستگاه کنترلر 

نحوه کاراینلت ها:

اینلت ها بیشتر مخصوص روزهایی ازپرورش می باشند که درسالنها تهویه حداقل موردنیاز می باشد، یعنی روزهای اول پرورش (2هفته اول پرورش). ولی چون این تهویه حداقل بدون بکارگیری اینلت ها بسیارمشکل میباشد مرغداران درسنین پایین به علت تهویه نادرست همواره صدمات غیر قابل جبرانی را خواهند داشت. 

بازوبسته شدن اینلت ها بستگی به روشن شدن فن های سالن دارد که با روشن شدن فن ها باز و با خاموش شدن آن نیز اینلت ها بسته می شوند. درجه ای که اینلت ها باید بازشوند نیزقابل تنظیم است، مثلا از 20%  ظرفیت الی 100%  باز می شوند. در سنین اولیه یعنی روزهای ابتدایی پرورش اینلت ها معمولا در یک سیکل 5 یا 10 دقیقه ای تنظیم می شوند که از یک روزگی  فن ها 1 دقیقه روشن و 4دقیقه خاموش می باشند و با گذشت سن بتدریج وقتی که کیفیت هوای سالن افت می کند با تنظیم کنترلر مقدارزمان روشن بودن فن ها را زیاد و خاموش بودن آن را کمترمی کنیم،مثلا 2 دقیقه روشن و3 دقیقه خاموش ویا3  دقیقه روشن و2 دقیقه خاموش.

                                                          

مزایا:

1- تهویه حداقل یا تهویه روزهای ابتدایی پرورش به بهترین نحو صورت می گیرد.

2- خروج گازها وذرات گردوغبار که اصلی ترین عامل بیماریهای تنفسی می باشد کامل انجام می گیرد.

3- بدلیل یکنواختی هوا درکل سالن دارای گله ای کاملا یکنواخت خواهیم بود.

4- افزایش وزن وکاهش چشمگیر ضریب تبدیل (F.C.R)

5- مشکل برخورد باد سرد به سر جوجه که یک مشکل بزرگ در روزهای ابتدایی است رانخواهیم داشت.

6- بهترین تهویه با کمترین انرژی صورت می گیرد، چون هیترها در این روش کمتر روشن می شوند.

7- هوای تازه را مستقیما به سمت سقف سالن پرتاب می کنند وباعث به جریان افتادن هوای راکد آن منطقه می شود ویک تهویه دورانی برای سالن بوجود می آورند.

8- اختلاف دمایی در ابتدا وانتهای سالن به حداقل می رسد.

9- در ساعات پایان شب وابتدای صبح که رسیدگی کارگران به سالنها کمتر می شود بدلیل اتوماتیک بودن اینلت ها خطری متوجه حال جوجه نمی باشد.

10- کاهش هزینه کارگری وراحت تر بودن تنظیم تهویه.

11- پخش جوجه در سالن بصورت کاملا یکنواخت می باشد.

12- بدلیل پراکندگی در کل سالن و جمع نشدن جوجه ها در نقاط خاص از سالن مانند سر سالن دارای بستری فوق العاده و یکنواخت که یکی از اصلی ترین ملاکهای یک پرورش خوب می باشدخواهیم بود.

  

نکاتی که در استفاده از اینلت ها باید موردتوجه قرار گیرد:

1-ورودی های هوا در سالن بایستی بر اساس فشار قابل کنترل بوده وهوا در بدو ورود مستقیما به سمت تاج سالن هدایت نموده و در زمان خاموش بودن هواکشها بسته شونده ورودی های تهویه حداقل در زمان بسته بودن بایستی به طور کامل درز گیری شده باشند.

2-نصب بادشکن در پشت دریچه های اینلت وزش باد شدید منجر به افت قابل توجهی در فشار سالن شده و باعث می شود هوای سرد در بدو ورود به سمت کف سالن هدایت گردد به منظور به حد اقل رساندن محدودیت جریان هوا لازم است که مساحت باد شکن حد اقل 30%بیشتر از سطح ورودی ها باشد.

جدول زیر را می توان به عنوان راهنما برای سالن های با عرض مختلف به منظور مساحبه سرعت جریان مورد نیاز در محل ورودی ها اختلاف فشار و هم چنین مساحت ورودی هوا بکار برده ،مقدار فضای ورودی هوا در سالن به ظرفیت هواکش های آن بسته است.

فشار (پاسکال )	فضای ورودی به ازای هر متر مکعب /ساعت ظرفیت هواکش	عرض (سانتی متر )	سرعت وجریان هوا (متر بر ثانیه)
5/7	1 سانتی متر به ازای هر 5/1متر مکعب در ساعت	10	5/3
10	1 سنتی متر به ازای هر 20/1 متر مکعب در ساعت	11	4
5/12	1 سانتی متر به ازای هر 30/1متر مکعب در ساعت	12	5/4
15	1 سانتی متر به ازای هر 45/1متر مکعب در ساعت	14	5
5/17	1 سانتی متر به ازای هر 60/1 متر مکعب در ساعت	15	5/5
20	1 سانتی متر به ازای هر 70/1 متر مکعب در ساعت	18	6
5/22	1 سانتی متر به ازای هر 85/1متر مکعب در ساعت	21	5/4
25	1 سانتی متر به ازای هر 2متر مکعب در ساعت	24	7

 

  

-عکسها مربوط به مرغداری مکانیزه آقایان قربانی و عبدالهی واقع در محمود آباد روستای بولیده میباشد. 

3-وجود درز گیری و عایق بندی اصل بسیار مهمی در طراحی و نصب اینلت است چرا که اولا باعث نامنظم بودن ورود هوا شده که بعضا باعث برخورد مستیم با سر پرنده می شوند و چه بسا باعث شکست هوا (بهم زدن نظم جریان و سرعت باد )و افت دما می شوند . 

ثانیا در صورتی که در سالن ها از اتوماسیون تهویه استفاده شود به دلیل وجود ذرز و نشت هوا سنسور ها (حس گر ها )درست عمل نمی کنند و طبعا وجود آن را از حیز انتفاع خارج می سازد.  

4-چگونگی طراحی و نصب اینلت امری بسیار مهم است  که تابعی از محاسبات تامین تهویه حداقل در طول شبانه روز بر اساس عرض سالن و ارتفاع دیوار جانبی می باشد و نحوه نصب آن در دیوار کنار ( میزان ارتفاع آن از سقف ) و میزان مساحت آن از جمله موارد مهم در طراحی است که بهتر است با مشاوره کارشناس آشنا به اصول شناخت تاسیسات و نوع اقلیم منطقه انجام پذیرد . 

5-با توجه به میزان تهویه حد اقل و حد اکثری لازم برای مرغ گوشتی در طول دوره پرورش که معمولا در دفتر چه های راهنمای مدیریت پرورش مرغ آمده است   می توان بر اساس مقدار وزن و تراکم گله میزان هوای مورد نیاز را محاسبه نمود تا بتوان هوای ایده ال برای پرورش داشته باشیم .  

رضاحسن زاده اعظمی

Email:[e-mail]

-        با تشکر از همکاران مرکز جهاد کشاورزی رئیس آباد شهرستان آمل بالاخص جناب آقای مهندس علی محمد رمضانی که اینجانب را در تدوین این نوشتار همراهی نمودند.

سیستم کنترل وجامع ویکپارچه سالنهای مرغداری

در چند دهه اخیر پیشرفتهای قابل ملاحظه ای در پرورش طیور، به ویژه جوجه های گوشتی صورت گرفته است که این امر ناشی از بهبود عوامل مدیریتی، تغذیه ای، ژنتیکی، بهداشتی و به کارگیری فن آوری در صنعت طیور می باشد.

 

جهت  دستیابی به  حداکثر توان ژنتیکی سوله های امروزی باید با نگاهی تازه و متفاوت به صنعت طیور نگریست. زمانی می توان به بیشترین عملکـرد و بازده دست یافت که بتوان تمام نیازهای پرنده را به طور دقیق تامین نمود.

 

یکی از موارد مهم تأثیرگذار بر تولید و بازده مجتمع های پرورش طیور، کنترل تأسیسات و تجهیزات میباشد. افزایش روز افزون هزینه های نیروی

انسانی و انرژی، اهمیت استفاده از تأسیسات و تجهیـزات نوین را چندین برابر نموده است.

 

شرکت صنعت هوشمند آسیا (صهاکو) با بیش از ده سال سابقه تامین تجهیزات و اجرای پروژه های اتوماسیون صنعتی  و عضو رسمی انجمن اتوماسیون صنعتی به منظور تامین نیازها و اثر گذاری اتوماسیون صنعتی در پرورش طیور اقدام به اخذ نمایندگی شرکت امکو ترکیه نموده است . 

شرکت EMKO یکی از بزرگترین شرکتهای سازنده کنترلرهای خاص با رویکرد اتوماسیون صنعتی در کشور ترکیه می باشد که توانسته محصولات متنوع خود را به بیش از 56 کشور جهان صادر نموده و موفق به اخذ استانداردهای معتبر اروپا گردیده است.

     

کنترلرهای سری EPC به صورت خاص جهت اتوماسیون و کنترل یکپارچه سالنهای مرغداری طراحی و ساخته شده به طوریکه همه شرایط محیطی ، تجهیزات و پارامترهای مورد نظر در یک سالن تولید را کنترل نموده و در عین حال از سادگی و راحتی خاص و هوشمندانه ای جهت کاربر برخوردار می باشد .

- اهم قابلیتها...

      قابلیت تنظیم "منحنی سن"

      بهینه سازی مصرف سوخت و انرژی

      استفاده آسان

          ایجاد مراحل مختلف تهویه

 

             - تهویه حداقلی

 

             - تهویه انتقالی

 

             - تهویه تونلی

 

      کنترل و اندازه گیری دمای دو منطقه از سالن

 

      كنترل دما ، رطوبت و خنک کننده ها

 

      کنترل روشنایی با استفاده از منحنی سن

  

      کنترل تغذیه دام با استفاده از منحنی سن

      اندازه گیری درجه حرارت خارج سالن و تاثیر هوشمند در کنترل

             - ضبط اطلاعات روزانه حداکثر و حداقل دمای داخل و خارج سالن

 

 

             - ضبط اطلاعات روزانه مقادیر مصرفی آب ، برق و غذای دام

 

      کنترل مرحله ای تهویه (فن)با 8 خروجی رله و خروجی آنالوگ

 

 

      کنترل باز کردن / بستن شاتر با خروجی رله و خروجی آنا لوگ

 

      قابلیت اندازه گیری اتوماتیک وزن دام در سه نقطه از سالن

 

      دارای ورودی و خروجی آلارم

      دارای نرم افزار مانیتورینگ و برنامه ریزی و قابلیت اتصال آنلاین به کامپیوتر

 

      قابلیت ارسال اطلاعات دما و رطوبت به صورت ایمیل از طریق اینترنت

- سیستمهای تهویه...

هدف اصلی در سیستمهای تهویه، فراهم آوردن هوایی با کیفیت مناسب برای دوران رشد پرنده  می باشد .لازم است که همواره هوایی با اکسیژن کافی و حداقل میزان گازهای مضر در اختیار پرنده ها قرار داشته باشد. جهت رسیـدن به چنیـن هوایی اعمال تهویه حداقلـی مناسـب می باشـد. تهـویه حداقلی ناکافی و در نتیجـه آن کیفیـت نامناسـب هوا درسالن مرغـداری منجر به افزایش آمونیاک، دی اکسیـد کربن، رطوبت و همچنیـن افزایش مـوارد

وقـوع سنـدرمهای وابسته به فاکتورهای مذکور از جملـه آسیـت می گردد. در این کنتـرل شرایط تهـویه حداقلی، انتقالی و تونلی به خوبی درنظـر گرفته شده و در صورت تنظیم مناسب، تهویه مناسبی در کل دوره خواهیم داشت.کنترلر های سری EPC قابلیت کنترل 8 فن را به صورت خاموش / روشن یا به صورت کنترل دور، داراست.

 

- اینلت...

به منظور حفظ سرعت جریان هوا در حد ثابت در طی مراحل تهویه، ورودیهای هوا در سالن بایستی بر اساس فشار و هماهنگ با سیستم تهویه، قابل کنترل بوده و هوا را در بدو ورود، مستقیماً به سمت تاج سالن هدایت نماید. ورودیها بایستـی در حدی باز شوند تا به فشار استاتیک و جریان مناسب هوا دست پیدا کرد. در میانه دیوار جانبی سالن، موتور کنترل کننده ورودیهای هوا نصب می شوند تا میـزان باز و بستـه بودن تمـام ورودیهای سـالن را به

صورت هماهنگ سازماندهی کند.خروجیهای رله و آنالوگ کنترلر EPC به صورت کاملا هماهنگ و سنکرون با تهویه قابلیت کنترل هر نوع محرک اینلت را داراست. تنظیمات مناسـب پارامتـرهای اینلت ها میتواند باعث ایجاد فشار منفی مناسب در سالن گردد.

- فشار منفی...

اختلاف فشار مناسب بین داخل و خارج سالن در ایجاد تهویه مناسب و مدیریت هوای مطبوع نقش بسزائی دارد کنترل این مشخصه مخصوصا در مکانها یا فصلهای سرد درایجاد هوای گرم بدون گازهای مضر بسیار پر اهمیت می باشد. با استفاده از یک سنسور مناسب و اتصال به سیستم کنترل میتوان اختلاف فشار بین فضـای داخل و بیـرون سالن را اندازه گیـری کرد و در صورتیکـه فشار منفی از حد مورد نظـر بیشتر شود کنترل، اقدامات لازم جهت پایین

آمدن فشار را مانند باز کردن اینلت ها یا  ....انجام می دهد.

 

- اندازه گیری مصرف آب دام...

بررسی میزان مصرف آب با استفاده از کنتور آب می تواند معیار خوبی برای بررسی میزان مصرف دان باشد زیرا، میزان مصرف آب و دان در ارتباط تنگاتنگ هستند. میزان مصرف آب باید روزانه در ساعات معینی اندازه گیـری شود تا بتوانیم سلامت گله را به طور صحیح ارزیابی نمائیم. هرگونه تغییر در میزان مصرف آب باید پیگیری شود که می تواند متاثر از نشت آب در سیستم، وضعیت سلامـت گله و میـزان دان مصـرفی باشد. کاهش مصـرف آب اغلب اولین علت وجود مشکل در گله می باشد. کنتـرلر سری EPC4 این امکان را در اختیار کاربر گذاشته تا بتواند به صورت لحظه ای، روزانه و کل مصرف آب را بررسی نموده و از وضعیت سلامت دام یا تجهیزات اطمینان حاصل نماید.

میـزان مصرف آب حدودا 6/1تا 2 برابر میـزان مصرف دان بوده ولی می تواند تحت تاثیـر دمای محیـط، کیفیت دان و سلامت پرنده ، تغییر نماید.

 

- کنترل سیستم دانخوری...

صرف نظر از نوع دانخوری، نحوه توزیع دان و نزدیکی دانخوریها به پرندگان از نکات کلیدی در دستیابی به دان مصرفی هدف می باشد. در تمام سیستمهای دانخوری باید دستگاهها با فراهم نمودن جحم کافی دان با کمترین میزان اتلاف دان، در زمانهای مشخـص تنظیـم شـوند. سیستـم کنتـرل معرفی شده با استـفاده از دو روش وزن دان مصـرفی یا زمان دان سـورت شـده دردانخـوری به صورت اتوماتیک گله را تغذیه نمـوده و تنظیمات آن میتواند با توجه به سن و رشد گله از ابتدا تا انتهای دوره تعیین و تنظیم گردد

- سیستمهای گرمایشی...

جهت به حداکثر رسانیدن عملکرد پرندگان یک گله، لازم است که شرایط مناسبی با توجه به سن گله از نظردمای محیط و کف درکل آشیانه پرورش، ایجاد شود. ظرفیـت گرمایشی سالن را با توجه به دمای محیط، عایق بندی سقف و میزان درزگیری منافذ سالن تعیین می نمایند.

کنترلرهای سری EPC با استفاده از سنسورهای نصب شده در داخل سالن و بیرون سالن توانایی کنترل دو مجموعه هیتر را دارا می باشد. با توجه به کاهش دمای سالن در طول رشد گله،کنترلر قابلیت تنظیم دما با توجه به رشد گله ومنحنی سن را دارا می باشد. شرایط نصب به شکلی طراحی گردیده که دستگاه، با کلیه هیتـرهای معمول مورد استفاده در سالنهای مرغداری سازگارمی باشد. همچنین ترکیب بندی به شکلی بایستی طراحی شوند که درمواقع اضطرار ترموستاتها نیز بتواند هیترها را راه اندازی نماید.

 

- سیستم خنک کننده...

صفحات خنک کننده به شکلی طراحی می شوند تا در  مسیر هوای ورودی به سالن قرار گرفته و رطوبت را از سطح صفحات به بخار تبدیل نمایند. تبخیر مورد نظر با دما،سرعت جریان هـوا و اندازه ذرات آب بدست می آید. هوای وارد شده به سالن دراثر برخورد با ذرات آب انرژی گرمائی خود را آزاد کرده  و باعث کاهش دمای هوا می گردد.

برای دستیابی به حدکثر راندمان، بایستی از پمپاژ مداوم آب روی صفحات خنک کننـده جلوگیری نمود.کنترلر های مورد نظرمدیریت پمپ ها را به صورت صحیح در دست گرفته و با در نظر گرفتن شرایط ( دما، رطوبت، ...)پمپها را کنترل می کند.

 

ادامه نوشته

سیستم جامع اتوماسیون سالن های مرغداری

 

 

سیستم جامع اتوماسیون سالن های مرغداری

در سالن های مرغداری نیاز به کنترل و مانیتورینگ دقیق پارامترهای محیطی از جمله دما، رطوبت و میزان تهویه سالن جهت بوجود آمدن محیطی با کیفیت بالا برای رشد و بالا رفتن راندمان تولید و کاهش ضایعات در سطح مزارع مرغداری و همچنین بهینه سازی مصرف سوخت و انرژی می باشیم.

 سیستم جامع اتوماسیون پارامترهایی چون دما، رطوبت و تهویه سالن های مرغداری را بصورت هوشمند کنترل می نماید، بدین صورت که سنسورهای تعبیه شده در سالن دما، رطوبت و میزان گازهای مضر (آمونیاک ، H2S ، Co2 ) را اندازه می گیرند و برای دستگاه کنترلی می فرستند و دستگاه پس از پردازش اطلاعات و بکارگیری الگوریتم های کنترلی مناسب به اعمال فرامین کنترلی به تجهیزات کنترل شونده از جمله هیترها ، فن های تهویه ، کولر ، اینلت ، رطوبت ساز و ... می پردازد.

دستگاه دارای برنامه هوشمند رشد می باشد، بصورتی که مرغدار با استفاده از این برنامه ، طول دوره رشد مرغ ها را بصورت کاملا" اتوماتیک کنترل می نماید و این امر سبب می شود که مرغدار به تعداد کمتری کارگر نیاز داشته باشد ، زیرا تمام دستگاهها (فن ها ، هیترها ، کولرها و...) بصورت اتوماتیک کنترل می شوند و دیگر نیازی به حضور دائمی کارگرها جهت دادن فرمان به دستگاهها نمی باشد. 

دستگاه این قابلیت را نیز دارا می باشد که گزارش 48 ساعت گذشته را به مرغدار بدهد از جمله اینکه دما، رطوبت و میزان کارکرد دستگاهها به چه صورت بوده و راندمان کار را کنترل نمایند. 

 

قابلیت های سیستم:

1. مشاهده مقادیر کنونی دما ، رطوبت و میزان گازهای مضر سالن برروی نمایشگرفارسی
2. تنظیم محدوده دمایی و رطوبتی مطلوب از طریق صفحه کلید گرافیکی حاوی برنامه هوشمند رشد (برنامه طول دوره رشد)
3. قابلیت گزارش دما ، رطوبت و میزان گازهای مضر سالن در 48 ساعت گذشته
4. استفاده از سنسورهای دیجیتال دما و رطوبت با دقت بسیار بالا ساخت سوییس
5. استفاده از سنسور های دیجیتال تشخیص گازهای مضر(با محوریت آمونیاک)
6. مقاوم در برابر اختلالات و نوسانات برق (حاوی مدارات محافظ و فیوزهای جداگانه)
7. مشاهده وضعیت عملیاتی کنونی هیترها ، فن ها ، رطوبت سازها ، کولرها و....
8. کنترل هوشمند و کاملا" اتوماتیک دستگاههای کنترلی سالن شامل انواع فن ها ، هیترها ، رطوبت سازها و...
9. امکان انتخاب کنترل دستی یا اتوماتیک تمامی دستگاههای کنترلی در هر لحظه توسط کاربر
10. استفاده از دقیق ترین و کامل ترین الگوریتم های کنترلی هوشمند مطابق
11. استانداردهای روز صنعت مرغداری
12. آلارم و اعلام هشدار در مواقع بحرانی
13. دارای 30 پورت خروجی جهت اعمال فرامین به دستگاهها و 30 پورت ورودی جهت گرفتن بازخورد
14. قابلیت افزودن GSM Modem جهت کنترل با موبایل  

مدیریت تهویه

تهویه یک موضوع سهل و ممتنع می باشد. سهل از این نظر که همه مرغداران احساس می کنند فقط بیماریها و تشخیص بیماریها امر مشکلی است ،بقیه مسائل ساده ای است و خودشان از پس همه بر می آیند و نکته مبهم و تاریکی در این رابطه وجود ندارد ، و همه چیز رو به راه است .

ممتنع از این جهت که کمتر درک درست و دقیقی از مقولات مربوط به این موضوع در دست است ، چه رسد به محاسبات فنی و استاندارد . محاسباتی که با تغییر وزن پرنده ، وضعیت : طول زمان کارکرد ،قدرت وهماهنگی کار هواکشها تغییر می یابد . حال اگر شرایط آب و هوایی متفاوت مربوط به فصل ها و ماههای سال رااز نظر دما ،باد ورطوبت نسبی در نظر آوریم ،آنگاه مشخص می شود که ما با چه موضوعات سیال ، نا متوازن ومتغیری روبرو هستیم

پاره ای از مقولات مربوط به تهویه عبارتند از :

تهویه حداقلی ( مرحله اول و مرحله دوم ) ، تهویه انتقالی ، تهویه تونلی ، سیستم صحیح و موثر فشار منفی ،سرعت مناسب هوای ورودی برای جلوگیری از ایجاد فضای مرده در سالن ،عایق بندی اصولی در برابر باد و کنترل فشار مکانیکی سالن ، هدایت هوای ورودی به تاج سالن ، ارتفاع دریچه ها از کف و سقف سالن ،بادشکن و ...

توصیه اکید ما ،بکار گرفتن یک مهندس مطلع و آشنا به هوا سازی و تامین اکسیژن و دمای لازم در شرایط مختلف پرورش طیور گوشتی است . هر نوع ساده انگاشتن موضوع و انجام کار بدون محاسبات دقیق و فنی ،فرصت دادن به تهاجم بیماریها ، رشد آلودگیهای میکروبی و ویروسی ،سرما خوردن پرنده ،وقوع سندروم آسیت و نهایتا محروم کردن پرنده از دریافت آکسیژن لازم و کافی، سرعت مناسب حرکت و گردش هوا ،تخریب ضریب تبدیل وکاهش رشد و عملکرد و کارایی پرنده خواهد بود.

اجبار است که هر کار پیچیده و تخصصی ، به توسط متخصصین و افراد صاحب صلاحیت ،طراحی ، اجرا ، کنترل و مدیریت شود .

مطالب ذیل ،تعریف و آشنایی ساده از مقولات پیش گفته برای رهنمون شدن مرغداران به جدی گرفتن موضوع و پی بردن به چند گانگی تهویه است .

تهویه حداقلی :

عبارت است از حداقل میزان جابجائی هوای لازم برای بروز دادن پتانسیل و ظرفیت ژنتیکی رشد و افزایش وزن نژادی ، از طریق تامین مقادیر کافی اکسیژن و حذف گازهای مضر ناشی از رشد و سوخت و ساز از سا لن مرغداری می باشد . تامین اکسیژن مناسب با نیازمندیهای متابولیک پرنده ، کنترل رطوبت نسبی ، حفظ شرایط مناسب بسترو... از وظایف مهم تهویه حداقلی به شمار می آید.در همه فصول سال حتی تابستان ، ما نیاز مند تهویه حداقلی هستیم . این سیستم تهویه از هر گونه سیستم کنترل دمائی مستقل می باشد.

تهویه حداقلی شامل دو مرحله است : مرحله اول ومرحله دوم

مرحله اول: با تایمر کار می کند و نه با ترموستات که در هر 8 دقیقه باید یکبار کل هوای سالن را تعویض نماید.

مرحله دوم : که با ترموستات کار می کند و نه تایمر . بایستی بتواند توانائی تعویض کل هوای سالن را در هر 5 دقیقه داشته باشد.

تهویه انتقالی : هدف از این تهویه ، افزایش میزان تعویض هوای سالن با حداقل جابجائی هوا در سطح جوجه هاست . هواکش ها در این نوع تهویه با ترموستات کار می کنند و باید در حدی از ظرفیت باشند که بتوانند هر 2 دقیقه یکبار کل هوای سالن را تعویض نمایند.این سیستم تهویه ، کنترل دمائی بسیار خوبی ایجاد کرده و ریسک سرما خوردن جوجه ها را نیز کاهش داده و بخش با اهمیتی از هر سیستم تهویه ای را تشکیل می دهد.

تهویه تونلی : سیستم تهویه تونلی به منظور تعدیل اثرات منفی دمای بالای محیط در سالن پرورشی در فصول گرم سال(تابستان ) به کار می رود در سیستم تهویه تونلی تمام هواکش ها در یک انتهای سالن و ورودیهای هوا در انتهای دیگر سالن قرار دارند. این سیستم باید بتواند کل هوای سالن را در عرض یک دقیقه و یا کمتر از آن بطور کامل تعویض کند .

 

اهمیت خاموشی مناسب برای پرورش پولت

  
اهمیت خاموشی مناسب برای پرورش پولت

کنترل نور دهی در پرورش پولت از اهمیت بسزایی برخوردار است .دریافت نور نه تنها از راه چشم بلکه توسط پوست ،تاج ،ریش و پر در روند تولید تاثیر می گذارد .
نور قرمز (طول موج بلند ) بهتر از نورهای مصنوعی با طول موج کوتاه وارد مغز می گردد .
شدت نور را می توان به طور مصنوعی و یا طبیعی تغییر داد .نور روزانه لازم برای پرورش پولت باید از حد اقل آستانه مورد نظر پرورش بیشتر باشد .حداقل آستانه به طور دقیق مشخص نگردیده ولیکن نور حد اقل 5-2 لامپ توصیه می شود .
به طور کلی پاسخ پولت های یک سالن به نور یکسان نبوده واین اثر هنگام وزن کشی پولت ها نمایان می گردد .باید توجه داشت که شدت نور بایستی به نحوی باشد که پولت ها حداقل، شدت نور آستانه را دریافت کند .استفاده از خاموشی در پرورش پولت امری عمومی بوده که در دوره تولید با ازدیاد نور دهی وبا هدف افزایش تولید تخم مرغ انجام می شود .در غیر این صورت ،مرغ نسبت به تحریک نوری در دوره تولید جواب مناسبی نخواهد داد .با انجام مدیریت نور دهی صصیح ضمن بلوغ جنسی به موقع در پرورش مرغ ،تولید تخم مرغ هم به حد کافی خواهد رسید .در پرورش پولت 16ساعت خاموشی و8ساعت نور دهی به صورت طبیعی و یا مصنوعی در نظر گرفته می شود .
از سال 1980نور دهی طبیعی در هنگام استفاده از روش خاموشی بایستی مانع نفوذ هر نوری به سالن گردید .در غیر این صورت عملکرد کاهش می یابد .بهترین راه ممکن ،خاموش کردن کل لامپ ها در هنگام خاموشی واستفاده ازنور طبیعی با بالا بردن پنجره ها هنگام نور دهی می باشد .
هنگام خاموشی هیچ کس نباید وارد سالن شود ،روشن کردن چراغ حتی برای زمان کوتاهی ،مخصوصا در8 هفته آخر پرورش سیستم نور دهی را دچار اختلال می کند .تغییر وسایل دان خوری و یا جمع آوری لاشه فقط هنگام نور دهی انجام می گیرد .در صورت استفاده از نور مصنوعی در سالن پرورش ،لامپ های کثیف و یا هر عاملی که سبب کاهش شدت نور شود می تواند مسئله ساز باشد .همچنین هنگام تعویض لامپ های سوخته ،از لامپ های با شدت نور دهی یکسان استفاده گردد .مدیریت صحیح و قاطع برای اجرای خاموشی
صحیح در دوره پرورش و تولید بسیار مهم می باشد .

قفس های تمام اتوماتیك مرغ تخم گذار

سیستم واگن

تغذیه صحیح طیور یكی از موارد مهم موفقیت در پرورش و یا تولید می باشد. تغذیه بوسیله سیستم واگن از هر جهت این منظور را برآورده می نماید. واگن بوسیله چهارچرخ بر روی 2 ریل كه در بالای هر ردیف نصب گردیده بوسیله یك موتور گیربكس بقدرت 55/0 كیلووات كه برروی خود واگن تعبیه شده با سرعت 10 متر در دقیقه بطور اتوماتیك دان را در كانال های غذای كلیه طبقات یك ردیف

ریخته و بعد از رسیدن به انتهای ردیف بطور اتوماتیك به محل اولیه خود بازگشت می نماید. این سیستم اجازه می دهد تا برای هر جیره غذایی مقدار دان را تنظیم نموده و غذارا با كیفیت یكسان و مقدار مساوری بین كلیه مرغان بطور یكنواخت تقسیم نمائیم.

سیستم تخم مرغ

طراحی دقیق و ساخت طوریهای كف قفس امكان دستیابی به بهترین بازده در طول پرورش و همچنین جمع آوری تخم مرغ را می دهد.

شیب 7 درجه طوریها امكان خارج شدن سریع تخم مرغ را از قفس به محل جمع آوری آنها كه در روی توری تعبیه شده بدون اینكه به پوسته تخم مرغ آسیبی برسد میسر می سازد و آنها بر روی نوار مخصوص با سرعت 2 متر دردقیقه بطرف آسانسورها هدایت می شوند.

سیستم كود جمع كن

فضولات طیور به وسیله نوارهایی به عرض 84 سانتیمتر كه در زیر هر طبقه قرار گرفته در هر روز به انتهای سالن حمل می گردد و در كانال عرضی

می ریزد و از این كانال نیز بوسیله مارپیچ های حلزونی به بیرون سالن منتقل می گردد.

سیستم آبخوری

در هر طبقه یك خط آبخوری قرار داده شده و برای هر 5 مرغ نیز یك نیپل در نظر گرفته میشود. هر خط آبخوری به یك مخزن آب كه بوسیله شیر فلوتر مقدار آب داخل آن تنظیم میگردد وصل گردیده و جعبه فلوتر به خط اصلی آب مزرعه متصل میشود. این سیستم آبخوری از هدر رفتن آب جلوگیری نموده و جنس نیپل های آن از استنلس استیل میباشد كه به هیچوجه جرم آب را بخود نمی گیرد و در اثر كار زیاد سائیده نشده و در نتیجه از آب بندی خارج نمیگردد.

 

گزارش تصویری مرغ تخم گذار 2

 

گزارش تصویری مرغ تخم گذار1

 

 

 

مشخصات فنی سوله ها و ایزولاسیون

 

شکل گردش هوای داخل سالن مرغداری:

مشخصات فنی سیلوی فایبر گلاس

سیلوهای فایبرگلاس اگریتک در ظرفیت‌های متفاوت قابل عرضه هستند. این ظرفیت‌ها در جدول زیر آمده است:

ظرفیت		مدل
Ton.	Mc.
1.2	02	SILOS
2.4	04	SILOS
3.0	05	SILOS
3.6	06	SILOS
5.0	08	SILOS
6.0	10	SILOS
7.5	12.5	SILOS
9.0	15	SILOS
11.0	18	SILOS
12.0	20	SILOS
15.0	25	SILOS
18.6	31	SILOS
25	40	SILOS
36	52	SILOS
40	66	SILOS
45	75	SILOS

مشخصات فنی هیترهای هواساز

مشخصات فنی هیترهای هواساز  به شرح زیر است:

مدل	400,000		300,000		250,000		150,000
مشخصه	خوابیده	ایستاده	خوابیده	ایستاده	خوابیده	ایستاده	خوابیده	ایستاده
طول (cm)	245	200	235	180	215	175	200	160
ارتفاع (cm)	125	240	125	230	125	220	125	215
عرض (cm)	200	125	180	125	170	125	160	125
ابعاد دریچه خروجی هیتر (cm)	150x110	150x110	110x125	110x126	110x110	110x111	100x100	100x101
قطر فولی آلومینیومی 3 تسمه (cm)	16	16	16	16	16	16	15	15
طول شفت دو پلیسه	175	175	156	156	140	140	125	125
تعداد لوله‌های رادیاتور	16	16	14	14	12	12	11	11
تعداد لوله‌ قطر 60mm	21	21	20	20	18	18	16	16
مشخصات فن	45 دوبل	45 دوبل	45 دوبل	45 دوبل	45 دوبل	45 دوبل	45 دوبل	45 دوبل
دور (rpm) و قدرت موتور (hp)	1400 - 7.5	1400 - 7.5	1400 - 5.5	1400 - 5.5	1400 - 4	1400 - 4	1400 - 3	1400 - 3
حجم دیگ بر حسب گالن	4-3 دوبل	4-3 دوبل	3-2.5 دوبل	3-2.5 دوبل	2.5-2 دوبل	2.5-2 دوبل	3 تک	3 تک
قدرت فن بر حسب m3/h	45,000	42,000	39,000	38,000	36,000	35,000	28,000	27,000
شماره تسمه هیتر	A62	A60	A60	A57	A53	A52	A50	A52
تعداد و مشخصات بلبرینگ فن	UCP207	UCP207	UCP207	UCP207	UCP206	UCP206	UCP206	UCP206

مشخصات فنی هواکش‌ها

با توجه به هواکش‌های موجود در صنعت مرغداری که به حالت تسمه‌ای و یا پروانه‌ای مستقیم استفاده می‌شود، مشخصات فنی هواکش‌های تولیدی  از لحاظ ابعادی و ظرفیتی طبق جدول زیر است:

تعداد و نوع دمپر	جنس پروانه	ظرفیت (m3/h)	مشخصات موتور	ابعاد (cm)	نوع
4 تکه گالوانیزه	گالوانیزه و استیل	45000	1400 rpm - 2hp	138x138x58	140-3
1 تکه گالوانیزه	گالوانیزه و استیل	42000	1400 rpm - 2hp	138x138x40	140-1
4 تکه گالوانیزه	گالوانیزه و استیل	38000	1400 rpm - 1.5hp	119x119x58	120-3
1 تکه گالوانیزه	گالوانیزه و استیل	33000	1400 rpm - 1.5hp	119x119x40	120-1
2 تکه گالوانیزه	گالوانیزه و استیل	27000	1400 rpm - 1.5hp	98x98x45	100-3
2 تکه گالوانیزه	آلومینیوم	25000	1400 rpm - 1.5hp	98x98x40	100-1
1 تکه گالوانیزه	آلومینیوم	22000	920 rpm - 1hp	80x80x34	80
1 تکه گالوانیزه	استیل	18000	1400 rpm - 1hp	70x70x34	70
1 تکه گالوانیزه	استیل	14000	1400 rpm - 0.75hp	60x60x33	60
1 تکه گالوانیزه	استیل	11000	1400 rpm - 0.55hp	50x50x33	50

 

مشخصات فنی قفس مرغ تخم گذار

 

 

 

 

 

 

هواکش‌ها

یکی از اصول مهم در پرورش طیور استفاده از هواکش برای تهویه و جابه‌جایی هوا در مرغداری‌ها می‌باشد که شرکت فنی طیوران تهران با تولید هواکش‌های صنعتی منحصر به فرد مه دارای تغییر دور مکانیکی به وسیله‌ی تسمه و اتوماتیک به وسیله‌ی تابلوهای اتوماسیون مخصوص می‌باشد، اطمینان خاطر لازم را جهت پرورش بهتر برای مرغداران عزیز به ارمغان می‌آورد.

قفس مرغ گوشتی

فواید این قفس‌ها عبارتند از:

• وجود شرایط بهداشتی مطلوب که موجب افزایش سلامتی و نیز کاهش مرگ و میر می‌شود.
• سیستم دانخوری بشقابی اتوماتیک این قفس دارای قابلیت تنظیم در ارتفاع و میزان دان است.
• سیستم آبخوری نیپل اتوماتیک مجهز به سوزن‌های استیل و فنجان‌هایی است که دارای قابلیت تنظیم در ارتفاع می‌باشد و از خیس شدن کف قفس جلوگیری می‌کند.
• درهای کشویی پهن، بارگیری آسان جوجه‌ها و دسترسی راحت به آنها را فراهم می‌کند.
• دیواره‌های سیمی موجب افزایش تهویه، گرما و نور رسانی می‌شود.
• تورهای لانه زنبوری کف سقف ار جنس پلاستیک مخصوص می‌باشد که به صورت خیلی ساده قابل جا به جایی است.
• این قفس‌ها به سیستم کود جمع کنت و کود خشک کن مجهز می‌باشد.
• امکان نصب سیستم روشنایی در داخل قفس در صورت تمایل مشتری وجود دارد.

قفس مرغ تخم‌گذار

• سیستم دانخوری واگنی این قفس‌ها دارای ساختاری مستحکم است که پس از سال‌های استفاده‌ی متمادی مستهلک نمی‌شود.
• سیستم آبخوری نیپل تمام اتوماتیک مجهز به سوزن‌های استیل و فنجان‌هایی می‌باشد که از خیس شدن کف قفس جلوگیری می‌کند.
• این سیستم دارای کود جمع کن طولی زیر شبکه سیمی و تسمه طولی انتقال کود به خارج از سالن است.
• قفس مذکور دارای تخم جمع‌کن و تسمه‌ی انتقال تخم مرغ و تیغه‌های تمیز کننده این تسمه است.

 

 

 

سیستم دانخوری وینچی (Breed AZA)

این سیستم قابل استفاده از یک روزگی برای مرغ مادر و تخم گذار می‌باشد که به طور کامل در داخل قفس و روی بستر آزمایش شده است و به صورت مداری حلقوی شکل می‌باشد که هر مدار شامل یک موتور و یک هاپردان است. این سیستم باعث انتقال سریع دان (70 متر در دقیقه) در مدت زمان کوتاه می‌شود و در نتیجه باعث کاهش زمان تغذیه مرغ می‌شود. این سیستم به صورت وینچی می‌باشد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مکانیزم

 

 

 

 

 

 

 

 

سیستم ترکیبی آبخوری و دانخوری بشقابی (AZA DUO)

یکی از متمایزترین دانخوری‌ها دانخوری ترکیبی است که در آن دانخوری و آبخوری در یک ردیف و در کنار هم تعبیه شده است و سبب می‌شود که در فضایی کم جوجه‌ریزی بیشتری انجام داد و همچنین باعث دسترسی ایده‌آل مرغ به آبخوری و دانخوری و قابل استفاده بودن از یکروزگی تا زمان کشتار و دسترسی به دو فنجان آبهوری در ازای هر بشقاب دانخوری و گردش دائمی آب در سالن و همچنین طراحی بهینه برای پخش دارو در سراسر سالن می‌باشد.

 

سیستم دانخوری زنجیری

 

 

---

سیستم  دانخوری زنجیری یکی از سیستم هایی میباشد که به دلیل سهولت کار و در دسترس بودن مواد اولیه و تجهیزات مورد نیاز آن توسط مرغداران با استقبال روبرو شده است.در واقع شاید بتوان گفت سیستم دانخوری زنجیری اولین سیستم دانخوری اتوماتیک برای پرورش طیور روی بستر (جوجه گوشتی،پولت،مرغ مادر و ...) میباشد.شکل کلی این سیستم دانخوری بدین صورت است که در ابتدا و اغلب انتهای خط،دارای یک یا چند هاپر بر حسب ظرفیت سالن پرورشی میباشد که از داخل این هاپرها دانخوری های زنجیری خارج شده و بصورت شبکه ای در سالن پرورشی پخش میشوند.کار انتقال دان در سیستم دانخوری زنجیری توسط موتور و گیربکس که تعداد و قدرت آن بر حسب ظرفیت سالن پرورش تعیین میشود،صورت میگیرد.

 

دانخوری بشقابی مرغ گوشتی

دانخوری بشقابی جدید با مزایای زیراست:

• دسترسی مطلوب‌تر مرغ به دانخوری با حداقل جا به جایی پرنده
• افزایش ضریب تبدیل دان
• کاهش هزینه
• ارائه کل سیستم به صورت وینچی

 

 

 

طراحی و اجرای سالن‌های مرغداری

عوامل محیطی موثر بر طراحی واحدهای مرغداری به شرح زیر هستند:
1- دمای هوا
2- رطوبت نسبی
3- تهویه
4- جهت وزش باد و سرعت آن (حداقل و حداکثر)
5- نور
6- شیوع بیماری و اقلیم منطقه
7- نوع اقلیم منطقه جغرافیایی
8- ارتفاع از سطح دریا

واحدهای مرغداری باید به گونه ای طراحی و ساخته شوند که عوامل محیطی تاثیر زیادی بر بازده، رشد جوجه ها و تولید تخم مرغ نداشته باشد و از بروز بیماری ها و آلودگی های زیست محیطی جلوگیری شود. مهمترین عوامل محیطی موثر بر یک واحد مرغداری را مورد بررسی قرار می دهیم.

دمای هوا
دمای طبیعی بدن طیور حدود 41 درجه سانتی گراد است و درجه حرارت مطلوب در سالن های مرغداری همواره کمتر از این مقدار است.
در هنگام طراحی واحدهای مرغداری برای تامین دمای مطلوب جوجه ها و مرغ ها باید به نکات زیر توجه داشت:
1- سالن در جهت مناسب احداث شود.
2- بر اساس شرایط منطقه ارتفاع مناسب برای دیووارهای سالن انتخاب شود
3- دیوارها و سقف سالن ها با استفاده از مصالحی با ضریب عایق حرارتی کافی ساخته شود
4- سیستم گرمایشی و سرمایشی سالن به طور صحیح طراحی شود.
در مناطق سردسیر برای استفاده بهینه از گرمای خورشید بهتر است، سالن های مرغداری به صورت شمالی-جنوب طراحی شوند. در این صورت در فصل زمستان که زاویه تابش خورشید در ایران مایل است، همواره یک ضلع طویل سالن در معرض آفتاب خواهد بود و به میزان زیادی در مصرف انرژی صرفه جویی می شود. البته در مناطق گرمسیر احداث ساختمان های شمالی جنوبی به منظور تامین انرژی گرمایی در فصل زمستان اهمیت چندانی ندارد. در این مناطق انتخاب جهت سالن بیشتر به مسیر بادهای غالب منطقه بستگی دارد و سالن مرغداری به نحوی ساخته می شود که دیوارهای طویل آن در معرض وزش دائمی باد باشد.
در مناطق سردسیر ارتفاع دیوار سالن های مرغداری باید به حداقل برسد تا سطح در معرض تبادل حرارتی کاهش یابد. بنابراین در این گوونه مناطق دیوارهایی با ارتفاع 2/2 تا 8/2 متر بر اساس سیستم پرورش در قفس یا پرورش بر روی بستر مناسب هستند. اما در مناطق سردسیر تامین هوای بیشتر برای جوجه ها ممکن است ارتفاع دیوارهای سالن مرغداری تا 4 متر باشد.
دیوارها و سقف سالن های مرغداری همواره در معرض تبادل حرارت با هوای بیرون هستند ، از این رو در هنگام طراحی سالن های مرغداری لازم است به مقدار حرارت مبادله شده از سطوح مختلف توجه شود. در مناطق خیلی گرم و خیلی سرد لازم است از مصالح ساختمانی با ضریب عایق حرارتی زیاد استفاده شود تا در مصرف انرژی صرفه جویی شود. شیشه جزو مصالح یا ضریب عایق حرارتی کم و ضریب انتقال جرارتی زیاد است و موجب اتلاف گرمای سالن می شود. بنابراین در صورت نیاز به نصب پنجره در ضلع جنوبی سالن های مرغداری، ابعاد پنجره ها باید به طور دقیق محاسبه شود. البته درب پنجره در ضلع جنوبی سالن ها در مناطق سردسیر به نفوذ آفتاب در زمستان و گرم کردن سالن ها کمک می کند. برای مجاسبه ضریب عایق حرارتی دیوارها و سقف یک ساختمان می توان مجموع ضریب عایق حرارتی هریک از اجزای تشکیل دهنده را محاسبه کرد.
در مناطق گرمسیر ایران و در فصل تابستان، افلب دمای هوای بیرون به 40 تا 45 درجه سانتی گراد می رسد. در این شرایط علاوه بر گرمای محیط، حرارت تولید شده توسط خود پرندپان نیز دمای سالن مرغداری را افزایش می دهد. بنابراین در هنگام طراحی واحدهای مرغداری برای مناطق گرم سیری و نیمه گرمسیری، باید به مقدار گرمای تولید شده توسط جوجه ها یا مرغ ها و جداگثر دمای هوا در فصل تابستان توجه کرد تا بتوان سیستم سرمایشی سالن ها را به طور دقیق طراحی نمود. سیستم آبرسانی نیز باید ظرفیت کافی برای تامین نیاز گله، تامین سیستم خنک کننده و همچنین نیاز سیستم رطوبت ساز را داشته باشد. ذخیره سازی آب در داخل مخازن فلزی پشت بام باعث گرم شدن زیاد آب و جلوگیری از خنک شدن پرندگان می شود. در صورت نیاز به نصب مخزن آب در پشت بام بهتر است آن را از تابش مستقیم آفتاب حفظ کرده و با مواد عایق (پشم شیشه) ایزوله کنند یا با رنگ های بازتابنده، رنگ آمیزی نمایند.
در مناطق سردسیر ایران، در فصل زمستان، دمای هوای بیرون به حدود 15- تا 25- درجه سانتی گراد می‌رسد که در این شرایط، لازم است دمای هوای ورودی به سالن مرغداری، در روزهای اول دوره پرورش، به حدود 30 درجه سانتی‌گراد برسد. گرچه بر اساس آنچه در قبل گفته شد بخشی از حرارت مورد نیاز برای گرم کردن هوای سالن های مرغداری توسط خود پرندژان تامین می شود، اما این مقدار حرارت مورد نیاز برای گرم کردن هوای سالن‌های مرغداری کافی نیست و استفاده از وسایل گرمایشی مناسب برای تامین دمای مطلوب جوجه ها و مرغ ها اجتناب ناپذیر است.

 

رطوبت نسبی
رطوبت نسبی مطلوب برای سالن های مرغداری 60 تا 70 درصد است. در هنگام طراحی یک سالن مرغداری باید به متوسط رطوبت نسبی هوای منطقه در فصلهای مختلف، مقدار رطوبت حاصل از تنفس و مدفوع پرندگان، امکان استفاده از سیستم‌های مه‌پاش، استفاده از سیستم آبخوری مناسب با کمترین احتمال نشت، طراحی دقیق سیستم تهویه و عایق بندی درست کف (بویژه در مناطقی که سطح آب‌های زیرزمینی بالا است، توجه کرد. رطوبت نسبی عبارتست از نسبت دانسیته حقیقی بخار آب موجود در هوا به دانسیته بخار آب اشباع. به طور مثال در دمای 20 درجه سانتی گراد دانسیته بخار آب اشباع شده 3/17 گرم در متر مکعب است و چنانچه در این دما دانسیته حقیقی بخار آب هوا، 10 گرم در متر مکعب باشد، درصد رطوبت نسبی هوا برابر با 8/57 خواهد بود.
با کاهش دمای هوای محیط دانسیته رطوبت اشباع هوا کمتر می شود و حتی در صورت ثابت ماندن دانسیته حقیقی، رطوبت در واحدهای مرغداری، بیشتر در فصل زمستان بروز می‌کند. بالا بودن نسبی هوای ورودی به سالن به همراه رطوبت ناشی از تنفس و تبخیر آب مدفون کرن دیوارها و سقف می شود؛ در نتیجه خاصیت عایق بودن مصالح ساختمانی به دلیل خیس شدن پرها، مصرف انرژی بیشتر می‌شود. در این شرایط با تهویه‌ی سالن یا افزایش دمای هوا می توان رطوبت اصافی را از بین برد. در فصل تابستان به دلیل افزایش دما، در صد رطوبت نسبی در هوای بیرون کم است، در این شرایط برای جلوگیری از ایجاد گرد و غبار و شیوع بیماری‌های تنفسی باید با استفاده از خنک کننده های تبخیری، یا سیستم‌های مه‌پاش رطوبت نسبی هوای سالن را افزایش داد.

 

تهویه
هوای پاک و سالم ترکیبی از گازهای مختلف است (نیتروژن 9/78، اکسیژن 95/20، آرگون 93/0، اسید کربنیک 03/0، نئون 002/0 و هلیوم 0005/0 درصد). هر مرغ بالغ، در حالت استراحت و شرایط مطلوب محیطی به 06/0 متر مکعب در ساعت هوای تمیز نیاز دارد و احتیاج آن به اکسیژن حدود 75/0 تا 1 لیتر در ساعت است. اما، در سالن های مرغداری هیچ‌گاه ترکیب گازهای هوا به این صورت نیست و در شرایط استرس حرارتی، که سرعت تنفس مرغ‌ها افزایش می یابد، حجم هوا و اکسیژن مورد نیاز طیور ممکن است تا چندین برابر افزایش یابد. بر اثر سوختن مواد غذایی در بدن مرغ، در هر ساعت حدود 72/0 لیتر دی اکسید کربن به ازای هر کیلوگرم وزن بدن تولید می‌شود. علاوه بر آن به دلیل تبخیر مواد آلی موجود در مدفوع به طور مرتب مقداری گاز آمونیاک به هوای سالن اضافه می‌شود و چنانچه در طراحی واحدهای مرغداری دقت نشود، این گازها به همراه گازهای سمی و گرد و غبار موجود در هوای بیرون سلامت و تولید پرندگان را با مشکل مواجه می‌کند.
در هنگام طراحی واحدهای مرغداری، به منظور تامین هوای پاک و سالم باید به رعایت فاصله کافی تا شهرهای بزرگ و واحد‌های صنعتی بزرگ و آلوده کننده‌ی هوا توجه شود.
پیش بینی فضای سبز و کاشت درختان پهن برگ در محوطه مرغداری و اطراف سالن‌ها نیز به لطافت هوا و تامین اکسیژن کافی کمک می‌کند. بررسی‌ها نشان داده است که واحدهای مرغداری احداث شده در دامنه کوه و مناطق کوهستانی و خوش آب و هوا دارای تولید بالاتری هستند و این موضوع می تواند به کیفیت هوای این مناطق ارتباط داشته باشد. از سوی دیگر با طراحی و محاسبه دقیق سیستم تهویه و همچنین استفاده از سیستم های جمع آوری و دفع مکانیزه کود در سالن های مجهز به قفس می‌توان از تجمع گازهای مصر در سالن جلوگیری کرد.

 

جهت وزش باد
جهت وزش باد، از جنبه های مختلف بر طراحی واحد‌های مرغداری تاثیر می گذارد:
- جلوگیری از فرسایش دیوارهای سالن
- تهویه طبیعی سالن ها در مناطق گرم و مرطوب
- جلوگیری از اخلال در کار هواکش‌ها
چنانچه یکی از اضلاع طویل سالن مرغداری همواره در معرض وزش بادهای تند و موسمی باشد، عمر مفید آن کاهش می‌یابد. بنابر این در مناطق بادخیز ایران باید سالن‌های مرغداری را از فرسایش محافظت کرد. برای این منظور کاشت چند ردیف درخت در مسیر جریان باد یا نصب بادشکن‌های مصنوعی می تواند مفید باشد. در مناطق گرم و مرطوب برای تهویه سالن و خارج کردن رطوبت اضافی، سالن‌های مرغداری را با دیوارهای جانبی باز، می‌سازند که در این صورت بهترین کار، استفاده از جریان طبیعی هواست. از سوی دیگر در هنگام طراحی سیستم تهویه سالن‌های مرغداری باید به جهت وزش بادهای غالب منطقه توجه داشت تا در کار هواکش‌ها مشکلی ایجاد نشود. بنابراین در صورت امکان هواکش‌ها را در جهتی که در مسیر وزش باد نباشد نصب می کنند.

 

نور
شدت نور و دوره نوری (فوتوپریود) فراسنجه‌هایی مهم در سلامت، بازده تولید و تولید مثل پرندگان هستند. شدت نور در بروز کانی بالیسم و مصرف آب و خوراک تاثیر دارد و همچنین دوره نوری در تولید مثل و چرخه تولید تخم مرغ، مقدار کل خوراک مصرف شده و نرخ رشد جوجه‌ها تاثیر می‌گذارد. شدت نور با واحد لوکس یا فوت کندل (764/10 لوکس معادل حدود یک فوت کندل) سنجیده می‌شود. در یک روز آفتابی تابستان شدت نور بیرون حدود 80000 لوکس (حدود 8000 فوت کندل) است. به طور کلی شدت مناسب نور برای سالن‌های مرغداری گوشتی و تخم‌گذار 10 تا 20 لوکس (حدود 1تا 2 فوت کندل تعیین شده است) و در هنگام جوجه ریزی شدت نور مناسب در سطح دانخوری‌ها 20- 25 لوکس است. بنابراین هواره لازم است میزان نور وارد شده به سالن‌های مرغداری کنترل شود. در سالن‌های دارای پنجره استفاده از شیشه های رنگی توصیه می‌شود. در سالن‌های مرغداری بدون پنجره، برای تامین نور مورد نیاز جوجه‌های یا مرغ‌ها در تمام اوقات شبانه روز از لامپ استفاده می‌شود. شدت نور لامپ‌ها با توجه به میزان نوردهی هر لامپ و تعداد آنها با کمک دیمر تنظیم می‌شود. بدیهی است برای کنترل شدت نور در مراحل پرورش یا تولید می‌توان از دستگاه لوکس متر استفاده کرد. در سالن‌های پرورش جوجه گوشتی از چندیدن برنامه‌ی نوردهی استفاده می‌شود و در مرحله‌ی نیمچه‌گی مرغان تخم‌گذار و مرغان مادر به منظور رشد و تحریک آغاز تخم‌گذاری، استفاده از برنامه‌های نور – تاریکی ضروری است.
در برنامه نوردهی چنانچه مدت تاریکی سالن بیشتر از ساعت تاریکی هوای بیرون باشد، استفاده از ابزارهایی مانند رنگ کردن پنجره های یا ساخت دیوارهای سه لایه‌ی شکافدار در مسیر ورودی هوا به سالن برای جلوگیری از نفوذ نور به داخل سالن ضروری است.

 

شیوع بیماری‌ها
پیش بینی امکانات و تجهیزات لازم برای جلوگیری از انتشار بیماری‌ها و کنترل سریع مورد آلودگی، تاثیر زیادی بر بازده تولید واحد‌های مرغداری دارد. به عبارت دیگر واحدهای مرغداری باید به گونه‌ای طراحی و احداث شوند که حتی در صورت بروز بیماری در یک سالن، آلودگی به سالن‌های دیگر منتقل نشود و در این راستا توجه به نکات زیر اهمیت دارد:
- رعایت فاصله مجاز تا واحد‌های مرغداری و دامداری دیگر و همچنین رعایت فاصله مناسب بین سالن‌های موجود در یک واحد مرغداری
- احداث حوضچه‌ی ضدعفونی جلوی درب ورودی هر یک از سالن‌ها و احداث حوضچه‌های ضدعفونی جلوی درب ورودی واحد مرغداری
- پیش بینی سیستم مناسب دفع فاضلاب
- پیش بینی سیستم مناسب دفع لاشه
- احداث اطاقک کشتارگاه و کالبدگشایی
- فراهم آوردن امکانات بهداشتی برای کارگران
- مدیر فنی و سرپرست
- حصارکشی محوطه مرغداری
حداقل فاصله مجاز بین واحدهای مرغداری با واحدهای دامداری و مرغداری دیگر در ضوابط نظام دامداری تعریف شده است. فاصله مناسب بین سالن‌ها در یک واحد مرغداری گوشتی 15 تا 20 متر است و در یک واحد مرغداری تخم‌گذار این فاصله را 50 تا 100 متر در نظر می‌گیرند. بهتر است فاصله بین سالن‌ها، خیابان کشی شده و خیابان‌ها آسفالت باشد تا در هنگام شیوع بیماری‌ها امکان شستشو و ضدعفونی کردن مسیرها وجود داشته باشد.احداث حوضچه ضد عفونی ویژه‌ی افراد، در محل درب ورودی هریک از سالن‌های مرغداری الزامی است، به طوری که تمام افراد قبل از ورود به سالن مجبور به عبور از داخل حوضچه باشند. علاوه بر آن در محل درب ورودی واحد مرغداری باید یک حوضچه ضد عفونی برای افراد (مشابه حوضچه درب ورودی سالن‌ها) و یک حوضچه ضدعفونی برای وسایل نقلیه ساخته شود.
در مناطق خشک، به منظور دفع بهداشتی فاضلاب حاصل از شستشوی ظروف و سالن‌ها چاهک‌های حفر می‌شوند و لازم است فاصله مجاز آنها از منابع تامین آب زیرزمینی رعایت شود تا آلودگی از طریق نشت به منابع تامین آب انتقال نیابد. بدیهی است که این فاصله به بافت خاک و سطح ایستایی آبهای زیرزمینی در منطقه بستگی دارد. در مناطقی که سطح آب‌های زیرزمینی بالاست حوضچه‌های سیمانی فاضلاب (سپتیک تانک) در نزدیکی سالن‌ها و داخل زمین احداث می‌شوند. این حوضچه‌ها باید دارای ظرفیت کافی بوده و با در پوش مناسب بسته شوند.
انداختن مرغ‌ها و جوجه‌های تلف شده در مسیر‌ها و خارج کردن آنها از واحد مرغداری ممنوع است. بنابر این در هر واحد مرغداری پیش بینی های لازم برای ذفع بهداشتی لاشه ها ضروری است و برای این منظور احداث چاهک‌های دفن لاشه یا نصب کوره‌های لاشه سوز در مکان مناسب پیشنهاد می‌شود. چاهک‌های دفن لاشه باید در نقاط دور از منابع تامین‌ آب زیرزمینی حفر شوند و دارای درپوش محکم باشند. کوره‌ی لاشه سوز با در نظر گرفتن جهت وزش باد در دورترین نقطه از سالن‌ها نصب می‌شود، به طوری‌که بر بهداشت واحد مرغداری و مناطق مسکونی اطراف تاثیر بد نداشته باشد.
کشتار و کالبدگشایی مرغ‌ها یا جوجه‌ها در داخل سالن‌ها و محوطه مرغداری از نظر بهداشتی صحیح نیست. بنابراین در هنگام طراحی واحدهای مرغداری باید مکان مناسبی به عنوان اطاقک کشتارگاه و کالبدگشایی پیش‌بینی شود. برای این منظور می توان مکانی با مساحت 12 تا 30 متر مربع را در واحدهای مرغداری طراحی و احداث کرد. کف و دیوارهای این اطاقک با مصالح ساختمانی قابل شستشو و ضد عفونی (کاشی یا سیمان نرم) ساخته می‌شود. اجرای سیستم دفع فاضلاب و لوله کشی آب سرد و گرم در این اطاقک ضروری است. کارگران، مدیر فنی و سرپرست واحد‌های مرغداری در ارتباط مستقیم و روزانه با مرغ‌ها یا جوجه‌ها هستند و چنانچه شرایط بهداشتی مناسب برای آنها فراهم نشود، امکان انتقال بیماری‌ها افزایش می‌یابد. بنابراین در ساختمان‌های مسکونی و دفتر مدیریت باید سرویس‌های بهداشتی مناسب (دستشویی، توالت و حمام) مجهز به آب گرم پیش‌بینی و احداث شوند. علاوه بر این نصب یک دستشویی و پیش‌بینی رخت‌کن در اطاقک ورودی هر یک از سالن‌ها ضروری است. دور تا دور محوطه واحدهای مرغداری باید حصارکشی شود. در این صورت امکان ورود حیوانات و نزدیک شدن آنها به سالن وجود نداشته و رفت و آمد افراد نیز تنها از طریق درب اصلی مرغداری خواهد بود. حصارکشی واحدهای مرغداری با استفاده از دیوار (دیوارهای آجری، بلوک سیمانی و سنگی)، فنس‌های بافته شده از مفتول‌های فلزی، سیم خاردار یا ترکیبی از این‌ها با ارتفاع 5/1 تا 2 متر انجام می‌شود.

کنترل و جلوگیری از ضایعات دان

هزینه تامین غذا یکی از مهمترین اقلام در پرورش طیور می باشد به طوری که حداقل 70 درصد هزینه تولید را تشکیل می دهد بنابراین کاهش ضایعات غذا یکی از معیارهای اصلی است که می تواند موجب کاهش هزینه تولید و افزایش درآمد در مرغداری گردد ضایعات دان که اغلب 5 تا 10 درصد مقدار دان مصرفی در سال را در بر می گیرد می توان به دو صورت مستقیم و غیر مستقیم تقسیم بندی نمود .
ضایعات مستقیم دان
مقدار ضایعات مستقیم دان در مزارع پرورش طیور و کارخانجات تهیه دان بیش از حد تصور می باشد و ده اشکال زیر رخ می دهد :
الف – تغذیه جوجه های جوان :
گاهی برای تغذیه جوجه ها در 3 روز اول زندگی مقداری دان روی کاغذ باطله روزنامه یا مقواهای نازک می ریزند که این کاغذها در زیر پای جوجه و در اثر رطوبت آبخوریها و غیره پاره شده دان بر روی بستر می ریزد به منظور اجتناب از پر کردن بیش از حد سینی های دان نیز ، عمل غذا دادن باید در خلال روز طی چندنوبت انجام شود .
ب – تغذیه جوجه ها در سیستم بستر :
ارتفاع دانخوریها معمولا به حدی پایین است که امکان تکان دادن آنها و در نتیجه ریخت و پاش غذا توسط جوجه ها وجود دارد ارتفاع دانخوریها از سطح زمین باید 1 تا 2 سانتی متر بالاتر از ارتفاع پشت جوجه ها باشد .
ج – تغذیه جوجه ها در قفس :
پربودن ترافهای دانخوری مهمترین علت ضایعات دان در این شکل از پرورش می باشد چنانچه ترافها پر باشد میزان ضایعات دان به 12 درصد می رسد در حالی که هرگاه فضای ترافهای دانخوری پر باشد میزان ضایعات دان به کمتر از 5 درصد کاهش می یابد .
د- آبخوریها :
آبخوریهای پلاستیکی معمولا به آسانی تغییر شکل یافته و می شکنند هرگاه ترافهای آبخوریها نشست نموده و آب وارد ترافهای دانخوری شود باید دان مرطوب شده را فورا در دانخوریها پخش نموده و مرغها را تشویق نمود تاقبل از کپک زدن آن را مصرف نمایند ترافهای آبخوری پلاستیکی باید هر روزه جهت کنترل نشت آب از آنها بررسی شده و در صورت خرابی فورا تعمیر گردند .
ه – پرهیز غذایی :
تغذیه بیش از حد پولتهای در حد رشد نه تنها باعث افزایش ضایعات دان شده بلکه موجب ازدیاد وزن مرغان تخمگذار نیز می گردد که بدین ترتیب اثرات نامطلوبی بر سیکل تولید وارد می شود بنابراین نیمچه ها باید بر مبنای برنامه غذایی پرورش یابند که متناسب با سن و با توجه به کیفیت جیره مقدار اخذ غذا توسط پرنده تنظیم شده باشد وزن پولت ها باید به طور مرتب کنترل شود .
و – سیلوهای ذخیره دان :
در مواردی که سقف سیلوهای ذخیره دان در اثر وزش بادهای شدید جدا می گردد گاهی اوقات آب باران به داخل سیلوهای دان نفوذ کرده و رطوبت آن موجب کپک زدن دان گردیده و ضمن آنکه باعث اتلاف دان می شود مشکلات شدیدتری را در اثر آلودگی با کپک و سموم قارچی به وجود می آورد . سیلوهای دان باید به طور مطمئنی پوشانده شوند .
ز- پرندگان وحشی و جوندگان :
پرندگان وحشی و جوندگان اغلب به تعداد زیادی در داخل و اطراف مرغداری ها و کارخانجات تهیه دان زندگی می کنند این حیوانات می توانند مقدار زیادی دان مرغها را مصرف نموده و به عنوان ناقل بسیاری از بیماریها عمل نمایند کنترل جوندگان باید به طور دائم انجام شود و جهت مبارزه با پرندگان وحشی باید جلو پنجره ها و هواکشها توری فلزی نصب گردد .
ح – خروس های مازاد و مرغهای وازده :
خروسهای مازاد ، و نیمچه های پایین تر از حد استاندارد و مرغهای فاقد تولید باید ازگله حذف شوند زیرا با مصرف مقادیر زیادی از دان موجب اتلاف دان می گردند .
ط- نگهداری مواد اولیه دان :
مواد اولیه دان و دان ساخته شده در صورت نگهداری در شرایط نامطلوب در اثر رطوبت و یا ایجاد حرارت زیاد دچار ضایعات می گردند چنانچه مواد اولیه درون کیسه نگهداری می شوند کیسه ها باید 20 سانتی متر بالاتر از کف بر روی تخته های چوبی یا سکوهایی نگهداری شوند در صورتی که ناگزیر به نگهداری مواد اولیه در فضای باز باشند باید آنها را با چادرهای پلاستیکی غیر قابل نفوذ ذخیره شده باید تهویه گردیده و دمای داخل مواد برای جلوگیری از سوختگی کنترل شود محتویات کیسه های پاره شده نباید مورد استفاده قرار گیرد غذایی که در موقع تخلیه و بار گیری روی زمین ریخته می شود باید فورا جمع آوری شده و تمیز گردد .
ضایعات غیر مستقیم دان
الف- تنظیم نادرست فرمول جیره :
چنانچه ارزش غذایی بیشتر از احتیاجات پرنده بر حسب وزن ، میزان رشد و تولید آن باشد ممکن است منجر به اتلاف غذا شود فرمول جیره باید بر اساس سن گله تخمگذار ، درجه حرارت محیط و میزان تولید تخم مرغ تنظیم شود دقت بیشتر در تامین نیازهای غذایی پرنده ازهدر رفتن مواد مغذی با ارزش جلوگیری می نماید .
ب- استفاده از سنگریزه در دان :
عدم استفاده از سنگریزه نامحلول در تغذیه طیور به طور منظم ، قابلیت هضم مواد غذایی را بین 10-3 درصد کاهش می دهد دان مصرفی طیور در اثر عمل سایش سنگریزه ها طی حرکات دودی در سنگدان خرد می شود با توجه به اینکه ماکیان فاقد دندان می باشند این عمل ضروری است سنگریزه نامحلول باید هفته ای یک بار به پرنده داده شود .
ج-پارگی الک آسیاب :
گاهی اوقات ذرات مواد غذایی آسیاب نشده در دان مشاهده می شوند این مواد اولیه که به طور مناسب آسیاب نشده اند به طور کامل قابل هضم نخواهند بود در نتیجه دفع می شوند و هدر خواهند رفت علت این امر ممکن است در آمدن لبه الک از داخل آسیاب و یا پارگی الک آسیاب در اثر وجود اجسام خارجی نظیر آهن آلات یاسنگ در مواد اولیه باشد به همین جهت وضعیت آسیاب بایدمرتبا کنترل شود .
د- نگاهداری مواد اولیه دان به مدت طولانی :
گاهی اوقات گله های طیور علائم کمبود ویتامین رانشان می دهند علاوه بر مواردی که برخی از روابط آنتاگونیستی ناشی از مصرف توام ویتامین ها و آنتی بیوتیک ها می تواند موجب بروز چنین حالتی شود ذخیره و نگهداری مواد غذایی به مدت بسیار طولانی نیز ممکن است منجر به کاهش مقدار بعضی مواد مغذی نظیر ویتامینهای A ، E و B12 شود به طور معمول غذاباید تنها برای مدت یک هفته ذخیره شود در صورت نگهداری غذا برای مدت طولانی تر ممکن است ارزش مواد مغذی کاهش یابد همچنین دان طیور باید در شرایط مناسب در دمای کمتر از 13 درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی کمتر از 80درصد نگهداری شود این اقدام موجب کنترل رشد باکتریها و قارچ های مضر شده و به پیشگیری از آلودگی غذا و کاهش ارزش مواد مغذی آن کمک می کند .
ه – درجه حرارت محیطی نامطلوب :
مصرف غذا و آب ، هضم مواد مغذی در طیور را تحت تاثیر قرار می دهد درجه حرارت بهینه جهت دستیابی به راندمان غذایی برای تمام انواع پرندگان تخمگذار 20 درجه سانتی گراد می باشد با خنک و گرم نمودن سالن باید تلاش نمود تا درجه حرارت سالن دراین حد حفظ گردد سرعت رشد و توان تولید خوب در مرغان تخمگذار موجب صرفه جویی در مصرف غذا می گردد .
و – آلودگی غذا :
در هنگام خرید مواد اولیه دان از بازار بایددقت زیادی به عمل آورد کیفیت پایین دان موجب عدم رشد و پایین آمدن راندمان مرغ تخمگذار می گردد مواد اولیه ممکن است تقلبی باشد به عنوان مثال ممکن است پودر ماهی با اوره و همچنین پودر خون با پودر پر ویا اینکه سویا با ذرت مخلوط شده باشد بنابراین مواد اولیه خریداری شده باید با استفاده از امکانات آزمایشگاههای محلی از لحاظ کیفی کنترل شوند .
ز- نوک چینی درزمان نامناسب :
پس از نوک چینی ، دان گله در مقایسه با گله نوک چینی نشده تا 3% کاهش می یابد در صورت انجام نوک چینی این کار باید در زمان مناسب در سن 7 روزگی و یا در سن 8 هفتگی و فقط توسط افراد ماهر و با شیوه مطمئن صورت گیرد انجام عمل قطعه نوک درزمان مناسب و به طرز صحیح موجب عدم بروز خود خوری و کانی بالیسم در مرغها و صرفه جویی در مصرف دان می گردد .
ح- استفاده ازغذای نامناسب :
غذا ممکن است به شکل آردی ، پلت یا نیم دانه تهیه شود نتایج آزمایشهای متعدد نشان می دهند که دان پلت شده می تواند تعادل کاملی از مواد مغذی را همراه با خوش خوراکی فراهم نموده و ضایعات دان راکاهش دهد در حال حاضر تنها مشکل موجود در زمینه استفاده ازدان پلت شده نیاز به هزینه بیشتر برای ساخت آن و مصرف مقادیر بیشتری آب به علت استفاده از بخار در طی فراوری پلت می باشد به منظور ممانعت از کپک زدگی ممکن است نیاز به خشک کردن دان پلت شده باشد .
آلودگی های انگلی:
چنانچه گله مبتلا به آلودگی انگلی باشد ضریب تبدیل غذایی کاهش می یابد انگلهای داخلی نه تنها مقادیری از مواد مغذی را مصرف می کنند بلکه با ایجاد جراحات به غشاهای داخلی دستگاه گوارش آسیب رسانده و برهضم غذا اثر نامطلوب به جای می گذارند گله های نیمچه به خصوص گله هایی که در سیتسم بستر پرورش داده می شوند باید به طور مرتب بر علیه آلودگیهای کرمی تحت درمان قرار گرفته همچنین قبل از انتقال به قفس در سالنهای تخمگذار دوباره از این حیث درمان شوند مرغهای تخمگذار نیز باید سالی یک بار بر علیه آلودگیهای کرمی درمان شوند بنابراین اتلاف دان در اغلب موارد هم در واحدهای مرغداری و هم درکارخانجات تهیه دان دیده میشود که در مرغداریها واجد مدیریت خوب میزان آن کمتر از مرغدرایها یی است که مدیریت ضعیفی دارند .

هیترهای تابشی و مزایای آنها در مرغداری ها

خورشید منبع بی پایان گرمایش تابشی است که در نتیجه سوختن گازهای سطح خود گرمای تابشی عظیمی تولید می کند.این گرمای تابشی مستقیما" از فضا عبور کرده و سطح زمین را گرم می کند که عامل اصلی امکان حیات در سطح زمین است. چنانکه در یکروز آفتابی زمستان با وجود سرمای شدید هوا گرمای لذتبخشی را احساس می کنیم.
هیترهای تابشی گازسوز در بعضی مواقع خورشیدهای کوچک نیز نامیده می شوند، چرا که آنها هم مانند خورشید که از احتراق گاز پروپان گرما تولید میکند با احتراق گاز طبیعی گرمای تابشی ایجاد می کنند.گرمای تابشی افراد و اجسام موجود در سطح اتاق را بدون گرم کردن هوای آن گرم می کند. این پیشرفت مهمی است چراکه هوای گرم شده بدون استفاده به طرف سقف بالا میرود.
تفاوت گرمایش تابشی با گرمایش هدایتی و کنوکسیون چیست؟
گرما به یکی از سه روش زیر قابل انتقال است:
توسط هدایت از خود اجسام مانند انتقال گرمای یک اتاق از سطح پنجره به محیط سرد بیرون.
آهنگ انتقال حرارت در این روش به اختلاف دمای نسبی دو نقطه جسم و ضریب رسانایی آن بستگی دارد.
- توسط کنوکسیون(جابجایی) با گرمایش هوا و حرکت هوای گرم شده به سطح سرد.برای مثال در یک کوره گاز سوز که هوای داغ توسط دودکش به خارج از ساختمان حرکت می کند(در این روش بخش اعظمی از گرمای حاصل از احتراق بدون استفاده به هدر میرود)
- بروش انتقال تابشی گرما که مثل دو روش قبلی شرایط لازم برای کنوکسیون یا هدایت را ندارد. چرا که انرزی تابشی شبیه نور مستقیما از منبع گرما تا گیرنده حرکت می کند. شدت انتقال حرارت بستگی به قدرت تابش منبع ، قابلیت جذب گیرنده، اختلاف دمای منبع و گیرنده با توان چهار و فاصله آنهادارد.
هیترهای تابشی چگونه کار می کند؟
سوخت اکثر هیترهای تابشی گاز طبیعی یا پروپان است که یک لوله فولادی(هیتر لوله ای) یا توری استیل آتش خوار(هیتر بشقابی) یا سطح سرامیکی(هیترهای پروژکتوری) را گرم کرده و نتیجتا باعث پرتو گرمای تابشی می شوند. نکته مهم در این نوع هیترها مقدار گرمای تابشی پرتاب شده به محیط پایین است چون یک هیتر تابشی هم گرمای تابشی تولید می کند که مستقیما" بسمت افراد و اجسام پرتاب می شود و هم گرمای کنوکسیونی تولید می کند که به سمت بالا حرکت کرده و بصورت تلفات حرارتی میباشد(در سیستم تابشی بشقابی گونش 95% گرمای تولیدی بصورت تابشی به پایین پرتاب می شود.)
آیا اشعه هیترهای تابشی برای انسان و سایر موجودات خطری دارد؟
خورشید در حالیکه منبع عظیم گرمای تابشی است همزمان اشعه های VU خطرناکی نیز تابش می کند که بسیاری از مردم به اشتباه تصور میکنند هیترهای تابشی نیز همان مشکل را دارند. خورشید بدلیل دمای فوق العاده زیاد سطح خود اشعه VU تولید می کند در حالیکه هیترهای تابشی به سه دلیل منبع انرژی ایده ال و مطمئنی میباشند:
- زیر محدوده دمایی تولید اشعهVU هستند.(امواج تابشی از نوع دمای متوسط هستند). • بخش اعظمی از انرژی گرمایی تبدیل به گرمای تابشی میشود.
- بسیاری از مواد دارای قابلیت بالای جذب امواج متوسط گرمای تابشی هستند.
در نهایت کلیدی ترین دلیل استفاده از هیترهای تابشی توانایی آنها در گرمایش سریعتر و اقتصادی تر بودن آنها نسبت به سایر سیستمهای مرسوم میباشد.
مزیت های هیتر تابشی گونش نسبت به هیترهای دمنده هوای گرم و جت هیتر: • در عرض چند دقیقه پس از روشن شدن هیتر با پرتاب 95% گرمای تولیدی به سطح سالن دمای مورد نظر را تامین میکند( در سیستمهای مرسوم فعلی چندین ساعت کارکرد هیتر لازمه رسیدن به دمای فوق است).
- بدلیل پرتاب مستقیم گرما به کف سالن و جذب آن توسط طیور و پوشش کف، دمای محیط بالای هیترها کم بوده و از اتلاف انرژی از سقف و فن ها جلوگیری می شود(در سیستم های مرسوم دمای لایه های بالای کف هر چه به سقف نزدیکتر میشویم بالاتر بوده و اتلاف انرژی زیادی را موجب می شود).
- بر خلاف سیستم های مرسوم فعلی که اجبارا کل فضای سالن را گرم میکنند، امکان گرمایش موضعی سالن ها در اوایل دوره جوجه ریزی میسر است.
آزمایش های انجام یافته مصرف سوخت سیستم گونش را 5/1 تا4/1 سیستم های مرسوم نشان میدهد.با لحاظ نمودن سایر مزیت هایی چون عدم مصرف برق، عدم نیاز به تعمیر و نگهداری، سبکی سیستم، نصب آسان، گارانتی و وارانتی بلند مدت، هیتر تابشی گونش بعنوان پدیده ای نو و غیر قابل رقابت معرفی میشود.