تولید تخم نطفه دار وجوجه کشی

توليد تخم نطفه دار و جوجه كشي

((توليد تخم نطفه دار و جوجه كشي))

 

توايد مثل يكي از مهمترين و اساسي ترين بخشها در توليد و پرورش طيور است.بدون توليد تخمهاي نطفه دار و جوجه كشي از آنها براي بوجود آوردن مرغ و خروس و بوقلمون و اردك ، صنعت مرغداري مفهومي نخواهد داشت .با افزايش اطلاعات پژوهشي و علمي درباره چگونگي جفتگيري و جوجه كشي ، در بالا بردن كارايي توليد مثل به ما كمك مي كند .

 

جفت گيري(Mating )

سن مناسب براي جفتگيري جوجه خروس ها و جوجه مرغ ها ، 6 ماهگي است . جوجه خروس ها در اوايل 4 يا 5  ماهگي از نظر جنسي فعال هستند ، اما براي باروري (Fertility ) بيشتر و موثرتر جفتگيري را تا 6 ماهگي بايد به تاخير انداخت . نيمچه ها (Pullets) در حدود 5 يا 6 ماهگي تخم گذاري را شروع مي كنند ، اما اولين تخمهاي آنها كوچك است و امكان جوجه كشي از آنها ضعيف است . اندازه تخمها براي جوجه كشي بايد متوسط باشد (690 گرم براي هر 12 عدد) .

تنها تخمهاي نطفه دار جهت جوجه گيري مناسبند . براي توليد تخمهاي نطفه دار ، مرغها و خروسها را همراه هم در آغلهاي مشترك قرار دهيد وتا زماني كه به تخمهاي نطفه دار احتياج داريد، آنها را با هم نگهداري كنيد . براي يك دسته مرغ 15 تايي ، يك خروس كافي است ، اما دسته هاي بزرگتر به دو يا چند خروس احتياج دارند . ظرف يك يا دو روز ، همه مرغها جفتگيري كرده و تخم هاي نطفه دار توليد مي كنند . يك دسته مرغ جفت گيري شده بايد دسته كم 95 درصد تخم نطفه دار توليد كند .

نسبت خروسها به مرغها در يك گله داشتي بستگي به نوع نژاد دارد و از اين قرار است:

نوع تخمي : لگهورن – يك خروس به 15 مرغ

نوع گوشتي : پليموت راك سفيد آمريكايي(Whit Plymouth rocks) – يك خروس براي 12 مرغ و نژادهاي بزرگ جثه ، النگشان (Langshan) ، كوشين (Cochins) و درست يك خروس  به ازاي 10 مرغ.

 

مرغها و خروسهاي جوان باروري بالاتري دارند و تخمهاي آنها از قابليت جوجه كشي بيشتري نسبت به افراد پير برخوردار است . اما باوري و كار آيي مرغها و خروسها در دومين سال تخمگذاري كمتر است .  يك خروس دو ساله بسيار پايين است و گاهي تا 50 درصد يا كمتر كاهش مي يابد . قابليت جوجه گيري از يك دسته مرغ دوساله به مراتب كمتر از يك دسته مرغ يك ساله است . جفتگيري مرغهاي دو ساله يا مسن تر با جوجه خروسهاي 6 ماهه از لحاظ باروري و قابليت جوجه كشي پرثمرتر از جفتگيري با خروسهاي مسن است .حتي در دسته هايي كه در اولين فصل توليد تخم هستند ، درصد باروري و قابليت جوجه كشي در پايان فصل به تدريج كاهش مي يابد . برخي نژادها ، به ويژه پليموت راك آمريكايي بعد از 9 ماه توليد تخم ، از لحاظ قابليت جوجه كشي به سطح پاييني تنزل مي كنند و به دلايل اقتصادي بايد از گله حذف شوند .

از آنجا كه اسپرم در داخل لوله رحمي (مجراي عبور تخم) ذخيره مي شود ، مرغها قادرند تنها با يك مرتبه جفت گيري ، تا سي روز تخمهاي نطفه دار توليد كنند. به عبارت ديگر حتي اگر همه خروسها 

را از دسته مرغها جدا كنند ، مرغها مي توانند تا چند هفته به توليد تخمهاي نطفه دار ادامه دهند .

تحت بعضي شرايط شناسايي پدر جوجه ها ضرورت مي يابد . بنابراين با اين تصور كه مرغها در تله هاي تخمگذاري (Trapnested) تخم مي گذارد و شماره مرغ روي تخم ثبت مي شود ، خروس هاي قديمي بايد از دسته جدا شده و دست كم دو هفته پيش از آن كه تخمها به منظور جوجه كشي ذخيره شوند ، خروسهاي جديد به دسته مي پيوندند. در اين مدت اسپرم هاي جديد جايگزين اسپرم هاي كهنه در لوله هاي رحمي مي شوند . اسپرم هاي جديد فراوان تر و نيرومندترند و به همين دليل قابليت بارور كردن تخمها در آنها بيشتر است .

 

منابع تهيه تخمهاي نطفه دار براي جوجه كشي:

بهترين منبع تهيه تخمهاي مناسب جوجه كشي ، مرغهاي خودتان است . همچنين مي توانيد از مرغداري يا مزرعه اي كه گله مرغ مادر (Breeding flock) پرورش مي دهد تخم نطفه دار تهيه كنيد . تخم خاي كه در فروشگاهها به قصد مصرف انسان فروخته مي شوند ، براي جوجه كشي مناسب نيستند . اين تخمها غالبا توسط مرغان بي خروس توليد مي شوند و روي پوسته بيشتر اين تخمها را با لايه نازكي از روغن معدني سبك مي پوشانند تا با جلوگيري از خارج شدن هوا و رطوبت از پوسته ، كيفيت داخلي تخم را حفظ كنند . لازم به توضيح است كه عبور هواي كثيف داخل تخم و رطوبت به خارج براي رشد جنين داخل تخم ضروري است .

 

قابليت جوجه در آوري:

 

در بيشتر جوجه كشي ها بطور متوسط 85 جوجه از هر 100 تخم به دست مي آيد . البته در مورد مرغي كه روي تخم هايش مي خوابد نتيجه به مراتب رضايت بخش تر است ، زيرا 12 تخم ،11 يا حتي 12 جوجه بيرون مي آيد . در ماشينهاي جوجه كشي خانگي ، ميزان جوجه كشي بين 50 تا 70 درصد است . اين ماشينهاي جوجه كشي كوچك گاهي در دوره جوجهكشي قادر به ايجاد شرايط مطلوب براي جوجه گيري نيستند.

 

دوره جوجه كشي:

 

مدت زمان مورد نياز براي جوجه گيري از تخمهاي طيور مختلف تحت شرايط مطلوب جوجه كشي ، در جدول زير آمده است :

نوع تخم                                                                                                 دوره جوجه كشي(روز)

مرغ                                                                                                                             21

بوقلمون                                                                                                                       28

اردك (تمام بجز نژاد موسكووي)                                                                                28

اردك نژاد موسكووي                                                                                          35 تا 37

غاز                                                                                                                      35 تا 37

مرغ گينه                                                                                                                 28

قرقاول                                                                                                                23 تا 28

Pea fowl                                                                                                        28 تا 30

بلدرچين باب وايت                                                                                             23 تا 24                   

 

ماشينهاي جوجه كشي :

 

ماشين جوجه كشي ، دستگاهي است كه دما ، رطوبت و هواي مناسب براي رشد جنين را ثابت نگه مي دارد و مجهز به يك منبع گرما دهنده و وسايل ايجاد رطوبت و تهويه است . برخي از انواع ماشينهاي جوجه كشي بسيار ساده اند ، مثلا يك جعبه مقوايي مجهز به لامپ گرما دهنده ، يك ظرف پر از آب براي تامين رطوبت و سوراخهايي براي تهويه هوا . برخي ديگر بسيار كامل و مجهز به وسايل گرمادهنده ، ترموستات ، دستگاههاي تنظيم رطوبت ،جايگاههاي ورود هوا ، لوله تخليه هوا ، بادبزنهاي سقفي براي به جريان انداختن هوا ، وسايل تخم چرخان خودكار(Automatic egg turning) ، زنگهاي اعلام خطر ، و دستگاههاي ثبت دما و رطوبت هستند.

براي استفاده از ماشينهاي جوجه كشي مي توانيد مطابق دستورات كارخانه سازنده آن عمل كنيد . ماشينهاي جوجه كشي انواع مختلفي دارد و هر كارخانه سعي كرده است ماشينهاي خود را با دقت بيشتري بسازد . اگر ماشين جوجه كشي ساخته دست خودتان است ، سعي كنيد از كليه شرايط مناسب براي جوجه كشي برخوردار باشد .