در ابتدا بايد توجه داشت که هرچند تجربه هاي حاصله طي چندين سال پرورش در جاي خود مفيد و موثر خواهد بود، اما هميشه ممکن است با مواردي متفاوت از قبل روبه رو شويم. چنانکه کسب موفقيت طي يک دوره پرورش بمعني عاري از مشکل بودن ساير دوره ها و مراحل نخواهد بود. اما پيشگيري قبل از درمان توصيه اي است بسيار ارزنده که مي تواند بعنوان عاملي بازدارنده در بروز هرگونه مشکل و رويداد مدنظر قرار گيرد.
فضاي پرورش:
بستر پرورش بايد حتي المقدور سر پوشيده و داراي کف بتني باشد. اما براي جوجه ها يا گله هاي محدود، کف چوبي هم مناسب به نظر رسيده که متضمن شرايطي نظير کيفيت چوب و فواصل تمييز کاري کف آن مي باشد. در صورتي که قبلا در بستر ماکياني از قبيل مرغ يا بوقلمون نگهداري مي شده، بايد کاملا کف بستر را از هرگونه مواد ضايعاتي و کود زدوده و گندزدايي نمود. به هر حال پس از هر نوبت پرورش بايد سالن را تمييز و ضدعفوني نموده و چند روزي قبل از جايگزين جوجه هاي جديد، دماي آنرا به حد مطلوب رسانده و بستر را خشک و بدون رطوبت نگه داشت. زيرا بستر خيس يا مرطوب استارت شيوع بيماريهايي نظير کوکسديوز بوده که درمان آن چندان سهل نمي باشد.
منابع گرما زا:
براي جوجه هاي ?-?? روزه مي توان از منابع گرمازا نظير لامپ يا هيتر هاي آويزان استفاده نمود.براي مثال از لامپ هاي حرارتي ??? وات مي توان براي ??? جوجه استفاده نمود. اما گزينه ايده آل آن است که از لامپ هاي حرارتي پشت جيوه اي قرمز استفاده نمود. زيرا از مزيت هايي همانند مصرف کمتر برق(?? وات)، نور قرمز(ضد قارچ و باکتري) وهمچنين گرماي بيشتري برخوردار است. به منظور تنظيم فاصله منابع گرمازا تا کف سالن، بايد وضعيت جوجه ها را بررسي نمود. به طوري که اگر جوجه ها در زير منبع حرارتي تجمع کرده بايد فاصله را کاهش (افزايش دما) و در صورتي که به اطراف پراکنده شده، بايد آنرا افزايش داد (کاهش دما). در اغلب موارد مشکلات ناشي از سرما بوده اما بايد توجه داشت که گرماي بيش از حد موجب خشکي عضلات جوجه ها و مرگ زودرس آنها مي گردد. در صورت استفاده از لامپ هاي حرارتي بايد در نظر داشت چنانچه هر يک از لامپ ها سوخته باشد يا اتصالي در مدار آنها ايجاد گردد، منجر به افت دما گرديده که در مواقع بحراني جوجه ها روي هم ريخته و درصدي از تلفات بعلت خفگي را در پي خواهد داشت.
گارد يا محافظ جوجه ها:
اين مبحث تنها مربوط به جوجه هاي ?-?? روزه مي باشد. به طوري که بايد با ايجاد گارد از جنس توري يا ساير وسايل همانند مقوا يا بلوک سفال، جوجه ها را در نزديک منبع حرارتي نگه داشت. اين عمل بايد تا زماني ادامه يابد که جوجه ها به طور کامل با فضا آشنا شده و در صورت رها شدن از داخل محفظه گارد، قادر به پيدا کردن منبع حرارتي باشند. ارتفاع گارد بايد قريب به ?? سانتيمتر و شکل آن به صورت مدور باشد به طوري که ? گوشه بستر که محل اصلي جمع شدن جوجه ها مي باشد حذف گردد. گارد (محافظ ) را بايد زماني برداشت که جوجه ها قادر به پريدن از روي آن بوده که اغلب در ?? روزگي به بعد مي باشد. فضاي گارد را بايد هميشه تمييز نگه داشت و از خيس شدن يا کثيفي بيش از حد آن جلوگيري نمود.
ظروف آبخوري و دانخوري:
ظروف آبخوري و دانخوري، حتي الامکان بايد از جنس پلاستيک باشد زيرا در برابر خميدگي يا شکستگي مقاوم بوده و به سهولت مي توان آنرا تمييز نمود. ظروف دانخوري جوجه ها در چند روز اول بايد پهن و سيني مانند باشد تا براحتي بتوانند به خوراک دسترسي داشته و همچنين پنجه هاي خود را با به هم زدن دان تقويت نمايند. اما با بالا رفتن سن جوجه ها بايد از ظرف کشيده و دهن باريک جهت جلوگيري از ضايعات و هرز رفتن خوراک استفاده نمود. در کنار ظروف دانخوري، براي هر ?? جوجه بايد ? تا ? ظرف آبخوري را تعبيه نمود.
تغذيه:
خوراک مصرفي در دوره پرورش، بخش اعظمي از هزينه هاي اين دوره را شامل مي شود. لذا ترکيب و چگونگي تهيه آن بسيار حائز اهميت است. بايد توجه داشت که هرگز از خوراک ساير ماکيان بالاخص مرغ استفاده نگردد. دان مورد استفاده جوجه قرقاول ها بايد داراي ??% پروتئين و در سنين بالغ ??% باشد. همچنين از تازه بودن و ترکيب ايده آل دان بايد اطمينان حاصل نمود. زيرا اثر مطلوب اکثر مواد معدني و ويتامين هاي موجود در خوراک پس از مدتي طولاني از بين رفته و فاقد ارزش غذايي مي باشد. گندم، سويا و ذرت از ترکيبات اصلي خوراک قرقاول مي باشد.
دارو و درمان:
بهترين اقدامات درماني براي دوره هاي پرورش، اعمال مديريت صحيح مي باشد. به طوري که غذاي مطلوب و آب تازه بهترين رژيم درماني براي حصول نتايج ايده آل خواهد بود. از آنجايي که ??% خون را آب تشکيل مي دهد، لذا مي توان در نظر داشت که آب مصرفي چه تاثيري را در پي خواهد داشت. آب مصرفي گله هر صبح و هر شب بايد تعويض و ظروف آن هر ? روز يکبار تمييز و ضدعفوني گردد. در صورت اصرار به مصرف محلول هاي درماني، مي توان از مخلوط ويتامين الکتروليت استفاده نمود.
کنيباليسم (همخواري):
مسئله کنيباليسم يا پرکني در بين ماکيان پرورشي رايج و معمول تلقي گرديده که آنرا مي توان با توجه به ? نکته تحت کنترل قرار داد. محرک اوليه عمل پرکني (همخواري) و مراتب حاد آن شلوغي گله يا فضاي کوچک و نامناسب بستر مي باشد. همچنين نور شديد، تهويه نامطلوب و فقر پاره اي از مواد تغذيه همچون نمک مي تواند عاملي جهت شيوع کنيباليسم تلقي گردد. در صورت شيوع کنيباليسم بايد آنرا سريعا در مراحل آغازين متوقف نمود که در غير اين صورت، کنترل آن ديگر ميسر نخواهد بود. هنگام مشاهده عامل کنيباليسم بايد نور بستر را با پوشاندن پنجره ها و منافذ درب ها، کم و تاريک تر نمود. به حدي که تنها قادر به تشخيص و يافتن ظروف آب و غذا باشند. همچنين در صورت امکان بايد بستر را گسترش داده يا تعدادي از گله را به مکاني ديگر انتقال داد. چنانچه هريک از راهکارهاي فوق موثر واقع نگردد، بايد گله را نوک چيني نمود. اين عمل بسيار حساس بوده و تبحر خاص خود را مي طلبد. به طوري که تنها بايد نوک بالا را تا قسمت استخواني قطع نمود. در صورتي که پس از نوک چيني، خونريزي مشاهده گردد، مي توان از نيترات نقره به منظور جلوگيري از آن استفاده نمود. اما در مبحث کنيباليسم بهترين راهکار جلوگيري از بروز آن مي باشد که بدين منظور بايد به طور متناوب گله را چک نمود. با توجه به اينکه کنيباليسم از قسمت پشت شايع است، لذا از ?? روزگي به بعد بايد هر چند روز يکبار تعدادي از گله را جدا نموده و وضعيت پرهاي پشت آنها را بررسي نمود.
انتخاب تخم براي جوجه کشي:
به منظور انتخاب بهترين تخم ها جهت جوجه گيري بايد به مشخصاتي از گله تخمگذار توجه داشت که در ذيل بيان مي گردد.
- روند توسعه نرمال گله و همچنين حصول اطمينان از شرايط بهداشت و سلامت کامل آن.
- سازگار با شرايط جفتگيري (جفت نر انتخاب شده) و توليد تخم با درصد بالاي نطفه داري
- عدم اختلال در فرايند جفتگيري
- تغذيه شده با جيره مناسب گله مولد
- عدم همخوني گله به طوري که در حد (F1) باشد.
- از ذخيره و نگهداري تخم هاي بيش از حد درشت يا ريز بايد خودداري نمود زيرا تخم هاي بيش از حد درشت درصد هچ پايين را داشته و تخم هاي ريز نيز جوجه هايي با جثه ضعيف و کوچک را به بار مي آورد.
- از ذخيره و نگهداري تخم هاي با پوسته نازک يا ترک خورده بايد خودداري نمود. زيرا اينگونه تخم ها رطوبت مورد نياز جهت رشد جنين را به سختي در خود نگه داشته و از سوي ديگر احتمال وقوع بيماريهاي ارگانيسمي در تخم هاي ترک خورده افزايش مي يابد.
از قراردادن تخم هاي با شکل غير معمول در دستگاه بايد خودداري و تنها از تخم هاي تمييز و سالم براي جوجه کشي استفاده نمود. شستن تخم ها يا تمييز کردن آنها با پارچه مرطوب توصيه نمي گردد زيرا با شستن تخم پوشش محافظ آن از بين رفته و منافذي براي ورود انواع باکتري که عامل بيماريهاي ارگانيسمي بوده، ايجاد مي گردد.
ذخيره و مراقبت از تخم:
در بسياري از موارد، توجهات تنها معطوف به دوره جوجه کشي بوده و مراقبت خاصي از تخم هاي ذخيره شده براي قرار گرفتن در دستگاه بعمل نمي آيد. در حالي که مدت زمان ذخيره و نگهداري بيشتر از زمان جوجه کشي حائز اهميت مي باشد. زيرا حتي در اين زمان نطفه تخم بعنوان يک جنين، زنده و در حال زيست بوده و هرگونه غفلت و عدم رعايت نکات مربوطه موجب هچ ناموفق و يا مشکلاتي اعم از مرگ جنين يا نقص عضو و مشکلات ارگانيسمي مي گردد. لذا در مدت زمان نگهداري تخم ها بايد نکات زير را مد نظر قرار داد.
- تخم ها را بايد حداقل روزي ? بار جمع آوري نمود. اما در صورتي که دماي روز به بالاي ??F رسيده، بايد دفعات جمع آوري را به ? مرتبه افزايش داد. تخم ها را به طور کلي ? تا ? دفعه در صبح و ? تا ? دفعه در بعد از ظهر جمع آوري نماييد.
- تخم هاي داراي آلودگي اندک همانند لکه خون روي پوسته، ذرات کود چسبيده يا گرد و غبار بستر را مي توان با ساب زني توسط کاغذ سنباده نرم براي زمان جوجه کشي ذخيره و آماده نمود.
- تخم ها را بايد در شرايط مرطوب و خنک ( دماي ?? – ??) (رطوبت ?? – ?? درصد) نگهداري نمود.
- تخم را بايد به حالتي در شانه هاي ذخيره قرار داد که انتهاي کوچک تخم رو به پايين باشد.
- در صورت ذخيره تخم ها براي مدت زماني بيشتر از ?-? روز، بايد آنها را روزي ?-? بار چرخاند و وضعيت آنها را بررسي نمود. بهترين زمان براي نگهداري تخم ها ?-? روز بوده و حداکثر تلرانس آن ??-?? روز بوده که توصيه نمي گردد. زيرا با گذشت زماني بيشتر از آن، درصد هچ تخم ها افت مي نمايد. هنگام انتقال تخم ها از اتاق ذخيره به دستگاه، بايد اندکي تامل نمود تا دماي تخم ها که تقريبا ?? درجه مي باشد با دماي معمول هوا منطبق گردد. زيرا در غير اين صورت، انتقال ناگهاني تخم ها از محفظه ذخيره به دستگاه باعث افزايش شديد دما شده که موجب کندانس رطويت و وارد آمدن شوک خسارت باري به تخم ها مي گردد.
دستگاه جوجه کشي:
براي واحد هاي بزرگ مي توان دستگاه ستر و هچر را به صورت مجزا در نظر داشت و در مورد واحد هاي مبتدي يا داراي ظرفيت محدود مي توان از يک دستگاه جوجه کشي داراي شانه هاي ستر وسبد هاي هچر استفاده نمود. به طوري که بعد از ?? روز تخم ها از شانه هاي ستر برداشته شده، به سبد هچر انتقال يافته و در داخل دستگاه قرار مي گيرد. اما آنچه در اين ميان حائز اهميت است محل استقرار دستگاه در فضاي مسقف و بسته بوده که داراي سيستم تهويه مطلوب جهت فراهم آوردن هواي تازه مي باشد. در کنار تهويه نامطلوب، چرخش تخم و گندزدايي دستگاه و تخم ها، اغلب مشکلاتي که در زمان هچ روي مي دهد ناشي از بي دقتي در کنترل دما و رطوبت دستگاه مي باشد. به طوري که دما و رطوبت بيش از حد کم يا زياد طي فاصله زماني خاصي در رشد و وضعيت زيستي جنين تاثير گذاشته و مي تواند مشکلاتي نظير مرگ جنين، ضعف يا خروج سخت جوجه از تخم را به بار آورد. در دستگاههاي تمام اتوماتيک که داراي فن جريان هوا مي باشد، بهترين دما تا ?? روز?/?? F با تلرانس ?/? F مي باشد. بايد در نظر داشت که گرماي بيش از حد دستگاه يا موجب مرگ جنين در اثر تبخير زود هنگام رطوبت شده يا تولد زودرس جوجه ها پيش از زمان مقرر را باعث مي گردد.
در مورد رطوبت دستگاه، تا روز ?? بايد آنرا روي ??-??% رطوبت نسبي يا ??-??% F قرار داده و در ? روز آخر آنرا تا ??% نسبي يا (??F ) افزايش داد. بايد توجه داشت که ميزان تهويه در روز هاي آخر جوجه کشي و نيز در زمان هچ افزايش يابد. تنظيم شرايط تهويه بدين دليل حائز اهميت است که اکسيژن از روزنه هاي تخم وارد شده و از سوي ديگر دي اکسيد کربن به همين روش از تخم خارج مي گردد. لذا با افزايش حجم و رشد جنين بايد به ميزان تهويه افزود تا اکسيژن بيشتري به جوجه برسد
فضاي پرورش:
بستر پرورش بايد حتي المقدور سر پوشيده و داراي کف بتني باشد. اما براي جوجه ها يا گله هاي محدود، کف چوبي هم مناسب به نظر رسيده که متضمن شرايطي نظير کيفيت چوب و فواصل تمييز کاري کف آن مي باشد. در صورتي که قبلا در بستر ماکياني از قبيل مرغ يا بوقلمون نگهداري مي شده، بايد کاملا کف بستر را از هرگونه مواد ضايعاتي و کود زدوده و گندزدايي نمود. به هر حال پس از هر نوبت پرورش بايد سالن را تمييز و ضدعفوني نموده و چند روزي قبل از جايگزين جوجه هاي جديد، دماي آنرا به حد مطلوب رسانده و بستر را خشک و بدون رطوبت نگه داشت. زيرا بستر خيس يا مرطوب استارت شيوع بيماريهايي نظير کوکسديوز بوده که درمان آن چندان سهل نمي باشد.
منابع گرما زا:
براي جوجه هاي ?-?? روزه مي توان از منابع گرمازا نظير لامپ يا هيتر هاي آويزان استفاده نمود.براي مثال از لامپ هاي حرارتي ??? وات مي توان براي ??? جوجه استفاده نمود. اما گزينه ايده آل آن است که از لامپ هاي حرارتي پشت جيوه اي قرمز استفاده نمود. زيرا از مزيت هايي همانند مصرف کمتر برق(?? وات)، نور قرمز(ضد قارچ و باکتري) وهمچنين گرماي بيشتري برخوردار است. به منظور تنظيم فاصله منابع گرمازا تا کف سالن، بايد وضعيت جوجه ها را بررسي نمود. به طوري که اگر جوجه ها در زير منبع حرارتي تجمع کرده بايد فاصله را کاهش (افزايش دما) و در صورتي که به اطراف پراکنده شده، بايد آنرا افزايش داد (کاهش دما). در اغلب موارد مشکلات ناشي از سرما بوده اما بايد توجه داشت که گرماي بيش از حد موجب خشکي عضلات جوجه ها و مرگ زودرس آنها مي گردد. در صورت استفاده از لامپ هاي حرارتي بايد در نظر داشت چنانچه هر يک از لامپ ها سوخته باشد يا اتصالي در مدار آنها ايجاد گردد، منجر به افت دما گرديده که در مواقع بحراني جوجه ها روي هم ريخته و درصدي از تلفات بعلت خفگي را در پي خواهد داشت.
گارد يا محافظ جوجه ها:
اين مبحث تنها مربوط به جوجه هاي ?-?? روزه مي باشد. به طوري که بايد با ايجاد گارد از جنس توري يا ساير وسايل همانند مقوا يا بلوک سفال، جوجه ها را در نزديک منبع حرارتي نگه داشت. اين عمل بايد تا زماني ادامه يابد که جوجه ها به طور کامل با فضا آشنا شده و در صورت رها شدن از داخل محفظه گارد، قادر به پيدا کردن منبع حرارتي باشند. ارتفاع گارد بايد قريب به ?? سانتيمتر و شکل آن به صورت مدور باشد به طوري که ? گوشه بستر که محل اصلي جمع شدن جوجه ها مي باشد حذف گردد. گارد (محافظ ) را بايد زماني برداشت که جوجه ها قادر به پريدن از روي آن بوده که اغلب در ?? روزگي به بعد مي باشد. فضاي گارد را بايد هميشه تمييز نگه داشت و از خيس شدن يا کثيفي بيش از حد آن جلوگيري نمود.
ظروف آبخوري و دانخوري:
ظروف آبخوري و دانخوري، حتي الامکان بايد از جنس پلاستيک باشد زيرا در برابر خميدگي يا شکستگي مقاوم بوده و به سهولت مي توان آنرا تمييز نمود. ظروف دانخوري جوجه ها در چند روز اول بايد پهن و سيني مانند باشد تا براحتي بتوانند به خوراک دسترسي داشته و همچنين پنجه هاي خود را با به هم زدن دان تقويت نمايند. اما با بالا رفتن سن جوجه ها بايد از ظرف کشيده و دهن باريک جهت جلوگيري از ضايعات و هرز رفتن خوراک استفاده نمود. در کنار ظروف دانخوري، براي هر ?? جوجه بايد ? تا ? ظرف آبخوري را تعبيه نمود.
تغذيه:
خوراک مصرفي در دوره پرورش، بخش اعظمي از هزينه هاي اين دوره را شامل مي شود. لذا ترکيب و چگونگي تهيه آن بسيار حائز اهميت است. بايد توجه داشت که هرگز از خوراک ساير ماکيان بالاخص مرغ استفاده نگردد. دان مورد استفاده جوجه قرقاول ها بايد داراي ??% پروتئين و در سنين بالغ ??% باشد. همچنين از تازه بودن و ترکيب ايده آل دان بايد اطمينان حاصل نمود. زيرا اثر مطلوب اکثر مواد معدني و ويتامين هاي موجود در خوراک پس از مدتي طولاني از بين رفته و فاقد ارزش غذايي مي باشد. گندم، سويا و ذرت از ترکيبات اصلي خوراک قرقاول مي باشد.
دارو و درمان:
بهترين اقدامات درماني براي دوره هاي پرورش، اعمال مديريت صحيح مي باشد. به طوري که غذاي مطلوب و آب تازه بهترين رژيم درماني براي حصول نتايج ايده آل خواهد بود. از آنجايي که ??% خون را آب تشکيل مي دهد، لذا مي توان در نظر داشت که آب مصرفي چه تاثيري را در پي خواهد داشت. آب مصرفي گله هر صبح و هر شب بايد تعويض و ظروف آن هر ? روز يکبار تمييز و ضدعفوني گردد. در صورت اصرار به مصرف محلول هاي درماني، مي توان از مخلوط ويتامين الکتروليت استفاده نمود.
کنيباليسم (همخواري):
مسئله کنيباليسم يا پرکني در بين ماکيان پرورشي رايج و معمول تلقي گرديده که آنرا مي توان با توجه به ? نکته تحت کنترل قرار داد. محرک اوليه عمل پرکني (همخواري) و مراتب حاد آن شلوغي گله يا فضاي کوچک و نامناسب بستر مي باشد. همچنين نور شديد، تهويه نامطلوب و فقر پاره اي از مواد تغذيه همچون نمک مي تواند عاملي جهت شيوع کنيباليسم تلقي گردد. در صورت شيوع کنيباليسم بايد آنرا سريعا در مراحل آغازين متوقف نمود که در غير اين صورت، کنترل آن ديگر ميسر نخواهد بود. هنگام مشاهده عامل کنيباليسم بايد نور بستر را با پوشاندن پنجره ها و منافذ درب ها، کم و تاريک تر نمود. به حدي که تنها قادر به تشخيص و يافتن ظروف آب و غذا باشند. همچنين در صورت امکان بايد بستر را گسترش داده يا تعدادي از گله را به مکاني ديگر انتقال داد. چنانچه هريک از راهکارهاي فوق موثر واقع نگردد، بايد گله را نوک چيني نمود. اين عمل بسيار حساس بوده و تبحر خاص خود را مي طلبد. به طوري که تنها بايد نوک بالا را تا قسمت استخواني قطع نمود. در صورتي که پس از نوک چيني، خونريزي مشاهده گردد، مي توان از نيترات نقره به منظور جلوگيري از آن استفاده نمود. اما در مبحث کنيباليسم بهترين راهکار جلوگيري از بروز آن مي باشد که بدين منظور بايد به طور متناوب گله را چک نمود. با توجه به اينکه کنيباليسم از قسمت پشت شايع است، لذا از ?? روزگي به بعد بايد هر چند روز يکبار تعدادي از گله را جدا نموده و وضعيت پرهاي پشت آنها را بررسي نمود.
انتخاب تخم براي جوجه کشي:
به منظور انتخاب بهترين تخم ها جهت جوجه گيري بايد به مشخصاتي از گله تخمگذار توجه داشت که در ذيل بيان مي گردد.
- روند توسعه نرمال گله و همچنين حصول اطمينان از شرايط بهداشت و سلامت کامل آن.
- سازگار با شرايط جفتگيري (جفت نر انتخاب شده) و توليد تخم با درصد بالاي نطفه داري
- عدم اختلال در فرايند جفتگيري
- تغذيه شده با جيره مناسب گله مولد
- عدم همخوني گله به طوري که در حد (F1) باشد.
- از ذخيره و نگهداري تخم هاي بيش از حد درشت يا ريز بايد خودداري نمود زيرا تخم هاي بيش از حد درشت درصد هچ پايين را داشته و تخم هاي ريز نيز جوجه هايي با جثه ضعيف و کوچک را به بار مي آورد.
- از ذخيره و نگهداري تخم هاي با پوسته نازک يا ترک خورده بايد خودداري نمود. زيرا اينگونه تخم ها رطوبت مورد نياز جهت رشد جنين را به سختي در خود نگه داشته و از سوي ديگر احتمال وقوع بيماريهاي ارگانيسمي در تخم هاي ترک خورده افزايش مي يابد.
از قراردادن تخم هاي با شکل غير معمول در دستگاه بايد خودداري و تنها از تخم هاي تمييز و سالم براي جوجه کشي استفاده نمود. شستن تخم ها يا تمييز کردن آنها با پارچه مرطوب توصيه نمي گردد زيرا با شستن تخم پوشش محافظ آن از بين رفته و منافذي براي ورود انواع باکتري که عامل بيماريهاي ارگانيسمي بوده، ايجاد مي گردد.
ذخيره و مراقبت از تخم:
در بسياري از موارد، توجهات تنها معطوف به دوره جوجه کشي بوده و مراقبت خاصي از تخم هاي ذخيره شده براي قرار گرفتن در دستگاه بعمل نمي آيد. در حالي که مدت زمان ذخيره و نگهداري بيشتر از زمان جوجه کشي حائز اهميت مي باشد. زيرا حتي در اين زمان نطفه تخم بعنوان يک جنين، زنده و در حال زيست بوده و هرگونه غفلت و عدم رعايت نکات مربوطه موجب هچ ناموفق و يا مشکلاتي اعم از مرگ جنين يا نقص عضو و مشکلات ارگانيسمي مي گردد. لذا در مدت زمان نگهداري تخم ها بايد نکات زير را مد نظر قرار داد.
- تخم ها را بايد حداقل روزي ? بار جمع آوري نمود. اما در صورتي که دماي روز به بالاي ??F رسيده، بايد دفعات جمع آوري را به ? مرتبه افزايش داد. تخم ها را به طور کلي ? تا ? دفعه در صبح و ? تا ? دفعه در بعد از ظهر جمع آوري نماييد.
- تخم هاي داراي آلودگي اندک همانند لکه خون روي پوسته، ذرات کود چسبيده يا گرد و غبار بستر را مي توان با ساب زني توسط کاغذ سنباده نرم براي زمان جوجه کشي ذخيره و آماده نمود.
- تخم ها را بايد در شرايط مرطوب و خنک ( دماي ?? – ??) (رطوبت ?? – ?? درصد) نگهداري نمود.
- تخم را بايد به حالتي در شانه هاي ذخيره قرار داد که انتهاي کوچک تخم رو به پايين باشد.
- در صورت ذخيره تخم ها براي مدت زماني بيشتر از ?-? روز، بايد آنها را روزي ?-? بار چرخاند و وضعيت آنها را بررسي نمود. بهترين زمان براي نگهداري تخم ها ?-? روز بوده و حداکثر تلرانس آن ??-?? روز بوده که توصيه نمي گردد. زيرا با گذشت زماني بيشتر از آن، درصد هچ تخم ها افت مي نمايد. هنگام انتقال تخم ها از اتاق ذخيره به دستگاه، بايد اندکي تامل نمود تا دماي تخم ها که تقريبا ?? درجه مي باشد با دماي معمول هوا منطبق گردد. زيرا در غير اين صورت، انتقال ناگهاني تخم ها از محفظه ذخيره به دستگاه باعث افزايش شديد دما شده که موجب کندانس رطويت و وارد آمدن شوک خسارت باري به تخم ها مي گردد.
دستگاه جوجه کشي:
براي واحد هاي بزرگ مي توان دستگاه ستر و هچر را به صورت مجزا در نظر داشت و در مورد واحد هاي مبتدي يا داراي ظرفيت محدود مي توان از يک دستگاه جوجه کشي داراي شانه هاي ستر وسبد هاي هچر استفاده نمود. به طوري که بعد از ?? روز تخم ها از شانه هاي ستر برداشته شده، به سبد هچر انتقال يافته و در داخل دستگاه قرار مي گيرد. اما آنچه در اين ميان حائز اهميت است محل استقرار دستگاه در فضاي مسقف و بسته بوده که داراي سيستم تهويه مطلوب جهت فراهم آوردن هواي تازه مي باشد. در کنار تهويه نامطلوب، چرخش تخم و گندزدايي دستگاه و تخم ها، اغلب مشکلاتي که در زمان هچ روي مي دهد ناشي از بي دقتي در کنترل دما و رطوبت دستگاه مي باشد. به طوري که دما و رطوبت بيش از حد کم يا زياد طي فاصله زماني خاصي در رشد و وضعيت زيستي جنين تاثير گذاشته و مي تواند مشکلاتي نظير مرگ جنين، ضعف يا خروج سخت جوجه از تخم را به بار آورد. در دستگاههاي تمام اتوماتيک که داراي فن جريان هوا مي باشد، بهترين دما تا ?? روز?/?? F با تلرانس ?/? F مي باشد. بايد در نظر داشت که گرماي بيش از حد دستگاه يا موجب مرگ جنين در اثر تبخير زود هنگام رطوبت شده يا تولد زودرس جوجه ها پيش از زمان مقرر را باعث مي گردد.
در مورد رطوبت دستگاه، تا روز ?? بايد آنرا روي ??-??% رطوبت نسبي يا ??-??% F قرار داده و در ? روز آخر آنرا تا ??% نسبي يا (??F ) افزايش داد. بايد توجه داشت که ميزان تهويه در روز هاي آخر جوجه کشي و نيز در زمان هچ افزايش يابد. تنظيم شرايط تهويه بدين دليل حائز اهميت است که اکسيژن از روزنه هاي تخم وارد شده و از سوي ديگر دي اکسيد کربن به همين روش از تخم خارج مي گردد. لذا با افزايش حجم و رشد جنين بايد به ميزان تهويه افزود تا اکسيژن بيشتري به جوجه برسد
+ نوشته شده در 2013/1/31 ساعت 18:36 توسط الهام
|