مهمترین امر برای دستیابی به بالاترین سطح عملکرد و بهداشت در طیور، استفاده از یک جیره بالانس میباشد. یکی از عمده مشکلات گله های طیور، بالانس نبودن جیره غذای و در پی آن کمبود مواد معدنی و ویتامین هاست. ویتامین ها و مواد معدنی از مهمترین اجزاء جیره طیور محسوب گردیده و در صورت بالانس نبودن جیره، مرغ دچار کمبود خواهد شد.

بدن طیور به تمام ویتامین ها به جز آسکوربیک اسید ( C ) نیاز دارد.همانطور که میدانیم برخی ویتامین ها محلول در چربی و برخی دیگر محلول در آب میباشند.در زیر به برخی از علائم کمبود ویتامین ها اشاره خواهیم کرد :

علائم ناشی از کمبود ویتامین های محلول در چربی

ویتامین A:کاهش تولید تخم مرغ، ضعف و لاغری، توقف رشد

ویتامین D: کاهش ضخامت پوسته تخم مرغ، کاهش تولید تخم مرغ، تاخیر در رشد، نرمی استخوان

ویتامین E : عدم تعادل، فلجی، انسفالومالاسی (بیماری جوجه دیوانه)

ویتامین K : لخته شدن طولانی مدت خون، خونمردگی زیر پوست

علائم ناشی از کمبود ویتامین های محلول در آب

تیامین (B¹) : کاهش اشتها و مرگ

ریبوفلاوین (B²) : رشد و تولید تخم مرغ ضعیف، فلجی پنجه پا

اسید پانتوتنیک: ایجاد درماتیت ( اگزومای پوستی ) و ضایعات در دهان و پا

نیاسین: التهاب در دهان و حفره زبان، خم شدن پاها

کولین: رشد ضعیف، کبد چرب، کاهش تولید تخم مرغ

ویتامین (B¹²) : کم خونی، کاهش رشد، مرگ و میر جنین

فولیک اسید: کاهش رشد، کم خونی، پردرآوری ضعیف و کاهش تولید تخم مرغ

بیوتین: درماتیت ( اگزمای پوستی ) در پاها و اطراف چشم و نوک

مواد معدنی نیز یکی از اجزاء مهم جیره بشمار می آیند و برای رشد و سلامتی طیور الزامی هستند. در زیر لیست برخی از مواد معدنی مهم و علائم کمبود آنها بیان شده است.

کمبود ناشی از مواد معدنی در تغذیه طیور

کلسیم: کاهش ضخامت پوسته تخم مرغ، جوجه درآوری ضعیف، نرمی استخوان

فسفر: نرمی استخوان، کاهش کیفیت پوسته تخم مرغ، جوجه درآوری ضعیف

منیزیم: سندرم مرگ ناگهانی ( SDS)

منگنز: کاهش جوجه درآوری، تغییر شکل استخوان پا (Perosis )

آهن: کم خونی

مس: کم خونی

ید: گواتر

روی: پردرآوری ضعیف، رشد ضعیف استخوان ها

کبالت: رشد آهسته، مرگ و میر، کاهش جوجه درآوری

همانطور که در بالا مشاهده شد، کمبود مواد معدنی و ویتامین ها میتواند موجب مشکلات جدی برای سلامت طیور و در برخی موارد منجر به مرگ پرنده شود.

بنابراین برای جلوگیری از اینگونه کمبود های تغذیه ای و یا وقتی که علائم این کمبود ها مشاهده شد، جهت رفع مشکل میبایست از جیره ای استفاده کرد که از نقطه نظر مواد معدنی و ویتامین های مورد نیاز مرغ کاملا بالانس باشد.

Source: Dan L. Cunningham www.poultryventilation.comUniversity of Georgia College of Agricultural and Environmental SciencesMAY 2008