از سودسرشارپرورش شتر مرغ غافل نباشیم
از سودسرشارپرورش شتر مرغ غافل نباشیم کشور ما به دلیل شرایط اقلیمی و تنوع آب وهوایی ، توان بسیار بالایی در تولید انواع محصولات پرورشی دارد. متاسفانه به دلایل مختلف از جمله ناآگاهی از امکانات و توانمندی های خویش، بی توجهی به فن آوری وعلم روز، نبودن تنوع تولید و پیروی کورکورانه از روش های سنتی به ارث رسیده از پیشینیان، این توان تولیدی نادیده گرفته می شود. صنعت جدیدی که در کشور ما کمتر شناخته شده است، صنعت پرورش شترمرغ است. این صنعت غیربومی با سوددهی فراوان می تواند ضمن جلوگیری از خروج ارز، توان صادراتی ما را که سیاست اقتصاد بدون نفت ما در آینده سخت بدان محتاج است، کمک کند. شترمرغ از جمله پرندگان فاقد قدرت پرواز است که در حالت عادی به شکل وحشی در مناطقی از آفریقا، آمریکا و استرالیا زندگی می کند. در حال حاضر شترمرغ به دلیل استفاده از محصولات مختلفی که تولید می کند، پرورش داده می شود. تقریباً همه قسمت های بدن شترمرغ قابل استفاده است. این پرنده ارتفاعی بین ? تا ?/? متر، وزنی بین ??? تا ??? کیلوگرم دارد و در مواردی به صورت استثناء قد و وزن آن از این اندازه هم فزونی می یابد. وزن آن در یک سالگی حدود ??? ـ ??? کیلوگرم است و پس از ذبح می توان ?? کیلوگرم گوشت خالص از آن استحصال کرد که به طور متوسط هر کیلوگرم آن ?? دلار ارزش دارد. چربی کم، میزان کلسترول پایین،بالا بودن میزان پروتئین و داشتن شرایط عالی برای طبخ مناسب، گوشت شترمرغ را مورد پسند ذائقه بسیاری قرار داده است. علاوه بر گوشت، سایر محصولات شتر مرغ شامل: تخم مرغ، چرم،پر،روغن واعضای مناسب آن برای پیوند اعضاء برای آدمیان مورد استفاده قرار می گیرد. تخم مرغ این پرنده با کلسترول پایین و پروتئین بالا از طعم شیرین تری نسبت به تخم مرغ عمولی برخوردار است و یک عدد از آن می تواند غذای کاملی برای ? نفرباشد. ?? عدد نطفه دار آن به طور متوسط تا ??? دلار دادوستد می شود.
علاوه بر گوشت و تخم مرغ ، پر این پرنده نیز ارزش بالایی دارد به گونه ای که درآمد حاصل از فروش آن می تواند به تنهایی هزینه نگهداری وتغذیه شترمرغ ها را تامین کند. هرکیلوگرم پرشترمرغ تا ??? دلار ارزش دارد و در بعضی موارد پرهایی به دست می آید که هر یک از آنها به تنهایی ?? دلار است. با ارزش ترین پرها پرهای سفید شترمرغ نر است که برای تزئین لباس،کلاه و به دلیل خاصیت الکترواستاتیک پرها و جذب ذرات گردو غبار برای ساخت جاروهای گران قیمت برای پاک کردن قطعات الکترونیکی و کامپیوتری از آن استفاده می شود. با ارزش ترین محصولی که از شترمرغ استحصال می شود چرمی است که از پوست آن ساخته می شود. از هر شترمرغ چرمی به دست می آید که ?/? متر مربع مساحت دارد و حدود ??? دلار ارزش دارد. چرم شترمرغ بدلیل چربی طبیعی موجوددر آن در مقابل خشکی و ترک خوردن مقاوم بوده و از آن چکمه ولباسهایی دوخته می شود که به ترتیب ??? و ?? هزار دلار ارزش گذاری می شود. از هر شترمرغ ? لیتر روغن به دست می آید که در صنایع آرایشی کاربرد دارد. مغز شترمرغ در درمان آلزایمر موثر است و قرنیه چشم آن در پیوند قرنیه و غضروف پای آن در پیوند پای یک انسان صدمه دیده استفاده می شود تنوع محصولات و ارز آوری خوب این صنعت ، می تواند زمینه بسیار خوبی برای سرمایه گذاری در مورد آن، در اکثر نقاط کشور باشد. شترمرغ پرنده یی مقاوم در مقابل انواع بیماری ها است و با حمایت مسوولان ذیربط می توان پرورش آن را در داخل به طور گسترده آغاز کرد.در حال حاضر پرورش این حیوان دراستان های تهران، مرکزی (خمین) ،سمنان (گرمسار) ، همدان، قزوین آغاز شده و در صورت حمایت می تواند توسعه یابد
مقدمه
در سال 1997 مطالعاتی در زمینه منحنی رشد شترمرغ داشته ام و شروع به تحقیقات بر روی هر گونه اطلاعاتی در این زمینه کرده ام. یکی از آزمایش هایی که با اشتیاق پیگیر آن بودم آزمایش مزرعه شرکت Blue Mountain بود.
جالب ترین مطلبی که در این زمینه پیدا کردم این بود که نتایج این آزمایش به صورت ماهیانه ثبت شده بود و من بر روی این نتایج اطمینان خاصی داشتم. چیزی که مبرم بود اینکه پروژه بر روی مزارعی با قوانین منظم و همزمان صورت گرفت. این امر نیاز به آن داشت که مساله محیط زیست را برای نگهداری پرندگان مد نظر بگیریم. میانگین وزن زنده در 12 ماه از طول عمر پرندگان در این آزمایش 144 کیلوگرم و میزان ضریب تبدیل غذایی 94:1/3 بود( مطابق جدول1). زمانی که پرندگان محصولی بیشتر از 50 کیلوگرم از گوشت بدون استخوان داشتند کشتار می شوند.
تانسیل تولیدگوشت در شترمرغ
By: Fiona Benson, Blue Mountain International
پنج سال بعد نتایج آزمایش به چاپ رسید زودتر از آنچه که تصور می شد یکسری بحث هایی در مورد توانایی شترمرغ برای تولید گوشت دو برابر میانگین محصول امروزی و اقتصاد برای پرورش این پرندگان مطرح بود.
هدف از این مقاله اثبات این مساله است که میزان گوشت این پرندگان بسیار قابل قبول و دارای سود تجاری است
جدول 1. آزمایش افزایش وزن شترمرغ B. M . 1996-1997
تحقیق:
در این آزمایش پرندگان به 3 گروه تقسیم شدند و وزن آنها بصورت ماهانه توسط ترازوی دیجیتالی اندازه گیری گردید، همچنین میزان خوراک مصرفی و هزینه آن درپایان آزمایش محاسبه شد.
همه جوجه ها با 20% کرامبل استارتر B.M به مدت 5 هفته تغذیه شدند. سپس 20% پلت رشدB.M به تدریج با کرامبل استارتر مخلوط شد و پس از 8 هفتگی جیره جوجه ها به طور کامل به پلت رشد تغییر داده شد.
در سن 3 تا 4 ماهگی جوجه ها به تدریج با 32% مکمل آمادهB. M آشنا شدند که با غذای آنها مخلوط شد، همان عملی که برای B.M سفارشی برای جیره رشد صورت گرفت.
شکل 1. جوجه های مورد آزمایش
میزان پیشنهادی ترکیباتی که با 32% مکمل آمادهB. M مخلوط شدند شامل( 17% (CPیونجه و مابقی ذرت زرد بود. در ماه 5 جیره جوجه ها شامل 50% پلت رشد B.M و 50% مکمل B.Mبود که باهم مخلوط شدند.
گروه اول شامل یک گروه کوچک از پرندگانی بودند که پتانسیل ژنتیکی بیشتری جهت کشتار داشتند. آنها در تاریخ 2/6/96 از تخم خارج شده و میانگین وزن زنده آنها در 12 ماهگی به 91/147 کیلوگرم، میانگین وزن زنده گروه دوم که مخلوطی از نرها و ماده ها هچ شده در تاریخ 4/7/96 بودند در 12 ماهگی حدود 10/141 کیلوگرم، میانگین وزن زنده گروه سوم که مخلوطی از نرها و ماده ها که در تاریخ 22/7/96 از تخم خارج شده بودند درپایان12 ماه 147 کیلوگرم بود.
هر گروه به صورت ماهانه وزن کشی می شدند، نتایج آزمایش حاکی از کاهش وزن جوجه ها در یک دوره زمانی خاص بود که این امر به علت در معرض سرما قرار گرفتن جوجه ها از تاریخ 20/12/96 تا تاریخ 3/1/97 بود که طی این دوره مزرعه با سرمای شدید همراه با میزان قابل توجهی برف و یخ مواجه گردید. طی رکورد برداری در مزرعه در طول 42 روز فقط 10روز دمای هوا بالاتر از oC(10-) بود، دمای هوا در این دوره به 50- درجه فارنهایت (45 - درجه سانتی گراد) رسید.
در طول دوره پرورش در هیچ یک از گروه ها صدمات و مشکلات پاها و یا مشکلات مصرف غذا مشاهده نگردید.گزارش داده شدکه یک جوجه از گروه دوم در سن یک ماهگی در نتیجه تعقیب سگ از گروه گم و گردن آن به خاطر لگدکوب شدن شکسته شد. مزرعه داران عنوان می کردندکه: پرندگان در ماههای زمستان نسبت به ماههای گرم تابستان رشد بهتری دارند.
در همین زمان آزمایشی خارج از مزرعه B.M به صورت دیگری انجام گرفت. این آزمایش جهت مقایسه جوجه هایی بود که با پلت و یا خوراک دانه ای پرورش می یافتند. تغذیه با پلت بسیار راحت تر بود اما هزینه حمل آنها به مراتب در مقایسه با آسیاب کردن و مخلوط کردن آنها در فارم بیشتر بود.
پرندگان دقیقا ازجیره مورد استفاده در آزمایش قبل تغذیه شدند. یک گروه ازآنها از پلت وگروه دیگر از دانه جهت تغذیه استفاده می کردند. پرندگان در 300 روزگی وزن شدند ( در سن 10 ماهگی) پرندگانی که از دانه تغذیه می کردند131کیلوگرم وزن داشتند و وزن آنهایی که از پلت استفاده می کردند 124کیلوگرم بود (شکل شماره 2).
شکل 2. مقایسه خوراک دانه ای با خوراک پلت
نتایج آزمایش بسیار موثر بود ونتایج بدست آمده از پرندگان با وزن زنده 95کیلوگرم با هم مقایسه شدند .این وزن در صنعت همیشه به عنوان وزن ایده آل جهت کشتار در نظر گرفته می شود. مقالاتی در ارتباط با نرخ رشد شتر مرغ توسط دانشمندان دانشگاه اسکاتلند منتشر گردید. دو مدل Gompertz در سال 1991(1) و 1995 (2) ساخته شدند.
گزارش گردید که مدل 2 Gompertz کاربردهای مختلفی در تولید و تحقیقات دارد. این موضوع می تواند به عنوان یک روش جهت اندازه گیری استانداردهای مدیریتی و تغذیه ای در مقایسه با پتانسیل رشد شترمرغ ها در نظر گرفته شود (3).همچنین گزارش شد که پتانسیل رشد تحت تاثیر شرایطی نمایش داده شد که برای شترمرغ ها محدودیتی وجود نداشت، که این در تضاد با مدلهای Gompertz و نتایج حقیقی رشد بود. مشکل عمده آن بود که تحت شرایط عملی نتایج قابل قبولی به دست نمی آمد و برطبق دلایل جدید مدل پایین تری بوجود آمد. تنها پرندگان 8 به مدل ساخته شده اول Gompertz نزدیک نبودند آنها در سن رشد قوانین را زیر پا می گذاشتند. یکی از مشکلات این بود که آزمایش بسیار جا گیر بوده و در یک فارم تجاری و در شرایط هوای بسیار سرد انجام می گرفت(4).
شکل 3. مقایسه منحنی های رشد 5-6-7-8-9
فراهم کردن موقعیت هایی که هم راستا با مدل 1 Gompertz به عنوان یک هدف قابل قبول در شرایطی که هیچ گونه محدودیتی وجود ندارد، معنی دار نبود.
جدول2. مقایسه میانگین وزن زنده به کیلوگرم در شکل 3
روزها 1 2 3 4 5
30 5/6 4 4 7/5 3/3
60 8/21 9/15 11 89/16 1/9
90 3/44 16/28 5/19 31/37 6/16
120 9/66 45/39 5/28 31/55 25
150 3/85 45/50 5/39 20/71 2/36
180 2/98 40/59 1/52 05/83 9/47
210 8/106 16/71 4/63 41/92 2/58
240 1/112 46/79 3/73 17/105 4/67
270 3/115 81/88 4/82 72/111 8/75
300 2/117 42/93 91 44/120 7/83
330 1/118 46/96 3/96 81/131 6/88
360 119 91/99 9/99 80/143 9/91
کسانی که دانشی در مورد حیوانات دارند، می داند که بهبودهای موثر ایجاد شده در حیوانات مزرعه ای در نتیجه اجرای همزمان تکنولوژی تغذیه و برنامه های بهبود ژنتیکی است که طی نیم قرن گذشته بر روی سایرحیوانات انجام گرفته است.
فعالیت بعدی تحقیقی بود که توسط Deganl و همکارانش در سال 1991بروری پرندگان با رشد وزنی بسیار کمتر انجام گرفت. با چاپ این نمودار و شکل می توان با کار برروی جیره استارتر و جیره رشد بوقلمون به این نتایج رسید.
مدل2 Gompertz در سال 1998 در کنفرانس علمی به عنوان قسمتی از پایان نامه Ph.D ارائه شد. در همه جیره های به دست آمده سطوح انرژی، پروتئین و فیبر به همراه ویتامین یا مواد معدنی مورد بحث قرار گرفتند. جیره هایی مرتبط با منحنی رشد توسط شرکت های تغذیه حیوانات تنظیم شدند. البته کاربرد وزن زنده به عنوان تنها راهنمای کارآمد نیست چرا که وزن زنده شامل چربی نیز می باشد.
در سال 2000 انجمن بین المللی شترمرغ (IOF) ، یک نمودار برای تولیدگوشت طراحی نمود. این نمودار نشانگر میانگین وزن ماهیچه ها بود. نتایج بدست آمده از این آزمایش مطابق با نتایج مطالعات انجام گرفته برروی گوشت شترمرغ در ایالات متحده بود. نتیجه آنها منحنی های یکدیگر را قطع می کردند.
جدول3. مقایسه وزن ماهیچه ها
ماهیچه IOA AOA BM
Fan #OS1046 1500 -/+ گرم 2140-1730 گرم 2341گرم
Oyster #OS1045 300 -/+ گرم 760-730 گرم 1114 گرم
Round #OS1035 1000-/+ گرم 2090-1770 گرم 2091 گرم
Outside Strip #OS1036 300-/+ گرم 635-545 گرم 636 گرم
Inside Strip #OS1050 300-/+ گرم 680-545 گرم 818 گرم
وزن ماهیچه ها در جدول3 نشان داده شده است، نمودار گوشت IOA نشان می دهد، افزایش وزن زنده به دلیل اضافه شدن وزن و اندازه قسمتهای مختلف ماهیچه ای می باشد. این مطلب همچنین ثابت می کند که وزن زنده بالاتر قابل قبول تر است که این امر مستلزم افزایش در قابلیت دسترسی مواد مغذی برای پرنده است.
شکل 4. وزن کشی پرنده
بحث
ممکن است این عقیده وجود داشته باشد که" ما این نمودارها و اشکال را قبول نداریم" و حتی امکان دارد بحثهایی بر روی "اهداف تولید شرکتB.M" بوجود آید. مدل 1 Gompertz می تواند به عنوان یک هدف معقول برای رسیدن به ادعایمان مورد توجه قرار گیرد. این عقیده وجود دارد که اگر پرندگان با جیره هایی تغذیه شوند که برای بوقلمونها طراحی شده می توانند نسبت به هدف مدل 2 Gompertz بهتر عمل کنند.
جیره هایی که برای شترمرغ ها بالانس شده حتی می توانند بهتر عمل کند، این عمل توسط اشخاص جیره نویس انجام گردید.زمانی که پرندگان با مدل Gompertz در حال تولید هستند افزایش ماهیچه ها دارای توزیع نرمال است.
در بیمارها و نقص هایی مانند از کار افتادگی کبد، قلب های ناقص، ماهیچه سفید، ماهیچه های تکامل نیافته، انزوال ماهیچه ها و سایر نقصها باید به مشکلات تغذیه ای و کمبود های ناشی از آن توجه کرد.
در طی سالیان طولانی جیره های غذایی متفاوتی برای تغذیه شترمرغ ها استفاده گردیده است که اکثر آنها گزارش شده اند. تقریبا همه آنها بر اساس احتیاجات غذایی پرندگان طراحی شده که از لحاظ ارزش غذایی در سطح پایین تری از جیره های غذایی گزارش شده در آزمایش B.M بودند. بسیاری از جیره ها شامل پیش مخلوط های تنظیم شده برای پرندگان یا گاوهای گوشتی بودند. بقیه جیره ها شامل جیره های کپی برداری شده از اطلاعات منتشر شده بود. بعضی اوقات بر اثر اشتباهات ناشی ازکپی برداری غلط، درک درستی از جیره ها وجود نداشت. همانطور که می دانیم ژنتیک نقش مهمی را در پتانسیل تولید گوشت در حیوانات بازی می کند. این مطلب توسط پرندگانی که به صورت ژنتیکی توانایی بیشتری برای تولید گوشت نسبت به سایرین دارند مشخص می گردد مانند نژاد های آفریقایی . پیش از انجام این آزمایش و بررسی عملکرد پرنده های تغذیه شده با جیره B.M ، پرنده های نژاد آبی و قرمز نسبت به نمونه های آفریقای جنوبی کوچک تر بودند. اما تغذیه این پرندگان با مکمل های B.M به همراه بهبود ژنتیکی آنها باعث افزایش پتانسیل تولید گوشت و برطرف شدن نقص های تغذیه ای آنها گردید.
شکل- 5 پرنده 16 ماهه ای را نشان می دهد که در سال 1990 به صورت جوجه 3 ماهه در وضعیت لاغر و استخوانی خریداری و طی دوره آزمایش در دسته اول پرندگان قرار گرفتند.
شکل 5. Daryl Holle , Barney(16 ماهگی)
Daryl Holle درشت هیکل با 6 فوت و 190 سانت قد و تصور کنید که این پرنده واقعا چقدر بزرگ بود. این نتیجه ای بود که از Daryl همراه با پرندگان دیگر مورد آزمایش بدست آمد و کشاورزان شاهد این رشد شگرف در نتیجه تغذیه با مکمل های B.M بودند.
نتایج:
اشکال عمده این است که نقص و مشکلات به صورت نرمال در نظر گرفته شوند. امروزه حتی با وجود تمام شواهد واضح مسائل خاص به صورت معمولی جلوه می کنند. ولی اکثر مشکلات خاص امری طبیعی نیستند. این مساله نیازمند آن است که بحث بیشتری بر روی بعضی از مقالات پایه ا ی صورت بگیرد.
Daryl به علایم نقصها بیشتر توجه کرد مانند تغییر شکل پاها، تخم هایی با کیفیت پایین، باروری پایین، مشکلات کبدی وغیره .
او عامل این نقصها را با بررسی اثرات آنها مورد شناسایی قرار داد، در تمامی گونه ها علل مشکلات یکی بود. در تثبیت کردن نقصها با روشهای مختلف می بایست احتیاجات خاص، توانمندیها و تحمل ها مد نظر قرار بگیرد. این مساله مهم است که بفهمیم چگونه اثرات دارو یا هر چیز دیگری می تواند از افزایش مشکلات جدید جلوگیری کند. فراتر از این مسائل Daryl همچنین مسائل تولید، هدفها، اجراء خصوصیات را در طرح این جیره ها مورد بحث قرار داد
شتر مرغ از جمله پرندگانی است که امروزه پرورش آن بدلیل مقرون بـه صرفه بو دن،در دنیا رو به افزایش نهاده است. سابقه اهلی کردن حیوانات و پرورش آنها توسط انسان به منظور استفاده از فرآورده هایشان قدمت چندین هزار ساله دارد. بخش مهمی از این تولیدات به مصرف تغذیه انسان می رسد و تغذیه از بدو خلقت آدمی تاکنون مهمترین مسئله زندگی را تشکیل داده است. یکی از مهمترین جنبه های تامین موادغذایی، برآورده ساختن نیاز انسان به مواد پروتئینی است که بخش اعظم آن را پروتئین حیوانی تشکیل می دهد. با توجه به افزایش انفجارگونه جمعیت جهانی طی چند سال اخیر و محدودیت های اقلیمی و کشاورزی در نقاط مختلف دنیا، نیاز به جنبه های جدید و کارآمدتر علم دامپروری جهت برآوردن احتیاجات روزافزون پروتئینی این جمعیت عظیم بیش از پیش احساس می شود. در این راستا و به منظور افزایش راندمان صنعت دامپروری، توسعه صنعت نوین پرورش شترمرغ اقدامی مناسب و بجا به نظر می رسد.
شترمرغ دارای محصولاتی فراوان و پرارزش بوده و با داشتن راندمان اقتصادی بالا و سازگاری با شرایط نامساعد بیابانی به شدت مورد توجه قرار گرفته است به گونه ای که بسیاری از صاحب نظران و کارشناسان از شترمرغ به عنوان دام آینده در بسیاری از مناطق نام می برند. شترمرغ ها عمری طولانی دارند که اغلب به ۵۰ تا ۶۰ سال می رسد و در صورت مدیریت صحیح تا ۴۰ سال تولید اقتصادی و کاملاً مقرون به صرفه خواهند داشت که تضمین کننده سود بسیار عالی و درازمدت برای پرورش دهندگان آنها است.
با در نظر گرفتن این نکته که حدود ۷۰ درصد وسعت ایران را مناطق بیابانی، زمین های پست و اراضی لم یزرع تشکیل می دهد، می توان نتیجه گرفت که شرایط اقلیمی و جغرافیایی حاکم بر کشور ما زمینه بسیار مناسبی را برای ایجاد و گسترش صنعت پرورش شترمرغ در اکثر نقاط کشور فراهم آورده است و با اتخاذ تدابیر صحیح و تصمیمات مناسب، می توان نهایت بهره برداری را از این شرایط ایده آل به عمل آورد و حتی زمینه را برای صادرات فرآورده های حاصل از این حیوان به کشورهای اروپایی و حوزه خلیج فارس که متقاضیان عمده این محصولات هستند، فراهم کرد.
.
علاوه بر گوشت و تخم مرغ ، پر این پرنده نیز ارزش بالایی دارد به گونه ای که درآمد حاصل از فروش آن می تواند به تنهایی هزینه نگهداری وتغذیه شترمرغ ها را تامین کند. هرکیلوگرم پرشترمرغ تا ??? دلار ارزش دارد و در بعضی موارد پرهایی به دست می آید که هر یک از آنها به تنهایی ?? دلار است. با ارزش ترین پرها پرهای سفید شترمرغ نر است که برای تزئین لباس،کلاه و به دلیل خاصیت الکترواستاتیک پرها و جذب ذرات گردو غبار برای ساخت جاروهای گران قیمت برای پاک کردن قطعات الکترونیکی و کامپیوتری از آن استفاده می شود. با ارزش ترین محصولی که از شترمرغ استحصال می شود چرمی است که از پوست آن ساخته می شود. از هر شترمرغ چرمی به دست می آید که ?/? متر مربع مساحت دارد و حدود ??? دلار ارزش دارد. چرم شترمرغ بدلیل چربی طبیعی موجوددر آن در مقابل خشکی و ترک خوردن مقاوم بوده و از آن چکمه ولباسهایی دوخته می شود که به ترتیب ??? و ?? هزار دلار ارزش گذاری می شود. از هر شترمرغ ? لیتر روغن به دست می آید که در صنایع آرایشی کاربرد دارد. مغز شترمرغ در درمان آلزایمر موثر است و قرنیه چشم آن در پیوند قرنیه و غضروف پای آن در پیوند پای یک انسان صدمه دیده استفاده می شود تنوع محصولات و ارز آوری خوب این صنعت ، می تواند زمینه بسیار خوبی برای سرمایه گذاری در مورد آن، در اکثر نقاط کشور باشد. شترمرغ پرنده یی مقاوم در مقابل انواع بیماری ها است و با حمایت مسوولان ذیربط می توان پرورش آن را در داخل به طور گسترده آغاز کرد.در حال حاضر پرورش این حیوان دراستان های تهران، مرکزی (خمین) ،سمنان (گرمسار) ، همدان، قزوین آغاز شده و در صورت حمایت می تواند توسعه یابد
مقدمه
در سال 1997 مطالعاتی در زمینه منحنی رشد شترمرغ داشته ام و شروع به تحقیقات بر روی هر گونه اطلاعاتی در این زمینه کرده ام. یکی از آزمایش هایی که با اشتیاق پیگیر آن بودم آزمایش مزرعه شرکت Blue Mountain بود.
جالب ترین مطلبی که در این زمینه پیدا کردم این بود که نتایج این آزمایش به صورت ماهیانه ثبت شده بود و من بر روی این نتایج اطمینان خاصی داشتم. چیزی که مبرم بود اینکه پروژه بر روی مزارعی با قوانین منظم و همزمان صورت گرفت. این امر نیاز به آن داشت که مساله محیط زیست را برای نگهداری پرندگان مد نظر بگیریم. میانگین وزن زنده در 12 ماه از طول عمر پرندگان در این آزمایش 144 کیلوگرم و میزان ضریب تبدیل غذایی 94:1/3 بود( مطابق جدول1). زمانی که پرندگان محصولی بیشتر از 50 کیلوگرم از گوشت بدون استخوان داشتند کشتار می شوند.
تانسیل تولیدگوشت در شترمرغ
By: Fiona Benson, Blue Mountain International
پنج سال بعد نتایج آزمایش به چاپ رسید زودتر از آنچه که تصور می شد یکسری بحث هایی در مورد توانایی شترمرغ برای تولید گوشت دو برابر میانگین محصول امروزی و اقتصاد برای پرورش این پرندگان مطرح بود.
هدف از این مقاله اثبات این مساله است که میزان گوشت این پرندگان بسیار قابل قبول و دارای سود تجاری است
جدول 1. آزمایش افزایش وزن شترمرغ B. M . 1996-1997
تحقیق:
در این آزمایش پرندگان به 3 گروه تقسیم شدند و وزن آنها بصورت ماهانه توسط ترازوی دیجیتالی اندازه گیری گردید، همچنین میزان خوراک مصرفی و هزینه آن درپایان آزمایش محاسبه شد.
همه جوجه ها با 20% کرامبل استارتر B.M به مدت 5 هفته تغذیه شدند. سپس 20% پلت رشدB.M به تدریج با کرامبل استارتر مخلوط شد و پس از 8 هفتگی جیره جوجه ها به طور کامل به پلت رشد تغییر داده شد.
در سن 3 تا 4 ماهگی جوجه ها به تدریج با 32% مکمل آمادهB. M آشنا شدند که با غذای آنها مخلوط شد، همان عملی که برای B.M سفارشی برای جیره رشد صورت گرفت.
شکل 1. جوجه های مورد آزمایش
میزان پیشنهادی ترکیباتی که با 32% مکمل آمادهB. M مخلوط شدند شامل( 17% (CPیونجه و مابقی ذرت زرد بود. در ماه 5 جیره جوجه ها شامل 50% پلت رشد B.M و 50% مکمل B.Mبود که باهم مخلوط شدند.
گروه اول شامل یک گروه کوچک از پرندگانی بودند که پتانسیل ژنتیکی بیشتری جهت کشتار داشتند. آنها در تاریخ 2/6/96 از تخم خارج شده و میانگین وزن زنده آنها در 12 ماهگی به 91/147 کیلوگرم، میانگین وزن زنده گروه دوم که مخلوطی از نرها و ماده ها هچ شده در تاریخ 4/7/96 بودند در 12 ماهگی حدود 10/141 کیلوگرم، میانگین وزن زنده گروه سوم که مخلوطی از نرها و ماده ها که در تاریخ 22/7/96 از تخم خارج شده بودند درپایان12 ماه 147 کیلوگرم بود.
هر گروه به صورت ماهانه وزن کشی می شدند، نتایج آزمایش حاکی از کاهش وزن جوجه ها در یک دوره زمانی خاص بود که این امر به علت در معرض سرما قرار گرفتن جوجه ها از تاریخ 20/12/96 تا تاریخ 3/1/97 بود که طی این دوره مزرعه با سرمای شدید همراه با میزان قابل توجهی برف و یخ مواجه گردید. طی رکورد برداری در مزرعه در طول 42 روز فقط 10روز دمای هوا بالاتر از oC(10-) بود، دمای هوا در این دوره به 50- درجه فارنهایت (45 - درجه سانتی گراد) رسید.
در طول دوره پرورش در هیچ یک از گروه ها صدمات و مشکلات پاها و یا مشکلات مصرف غذا مشاهده نگردید.گزارش داده شدکه یک جوجه از گروه دوم در سن یک ماهگی در نتیجه تعقیب سگ از گروه گم و گردن آن به خاطر لگدکوب شدن شکسته شد. مزرعه داران عنوان می کردندکه: پرندگان در ماههای زمستان نسبت به ماههای گرم تابستان رشد بهتری دارند.
در همین زمان آزمایشی خارج از مزرعه B.M به صورت دیگری انجام گرفت. این آزمایش جهت مقایسه جوجه هایی بود که با پلت و یا خوراک دانه ای پرورش می یافتند. تغذیه با پلت بسیار راحت تر بود اما هزینه حمل آنها به مراتب در مقایسه با آسیاب کردن و مخلوط کردن آنها در فارم بیشتر بود.
پرندگان دقیقا ازجیره مورد استفاده در آزمایش قبل تغذیه شدند. یک گروه ازآنها از پلت وگروه دیگر از دانه جهت تغذیه استفاده می کردند. پرندگان در 300 روزگی وزن شدند ( در سن 10 ماهگی) پرندگانی که از دانه تغذیه می کردند131کیلوگرم وزن داشتند و وزن آنهایی که از پلت استفاده می کردند 124کیلوگرم بود (شکل شماره 2).
شکل 2. مقایسه خوراک دانه ای با خوراک پلت
نتایج آزمایش بسیار موثر بود ونتایج بدست آمده از پرندگان با وزن زنده 95کیلوگرم با هم مقایسه شدند .این وزن در صنعت همیشه به عنوان وزن ایده آل جهت کشتار در نظر گرفته می شود. مقالاتی در ارتباط با نرخ رشد شتر مرغ توسط دانشمندان دانشگاه اسکاتلند منتشر گردید. دو مدل Gompertz در سال 1991(1) و 1995 (2) ساخته شدند.
گزارش گردید که مدل 2 Gompertz کاربردهای مختلفی در تولید و تحقیقات دارد. این موضوع می تواند به عنوان یک روش جهت اندازه گیری استانداردهای مدیریتی و تغذیه ای در مقایسه با پتانسیل رشد شترمرغ ها در نظر گرفته شود (3).همچنین گزارش شد که پتانسیل رشد تحت تاثیر شرایطی نمایش داده شد که برای شترمرغ ها محدودیتی وجود نداشت، که این در تضاد با مدلهای Gompertz و نتایج حقیقی رشد بود. مشکل عمده آن بود که تحت شرایط عملی نتایج قابل قبولی به دست نمی آمد و برطبق دلایل جدید مدل پایین تری بوجود آمد. تنها پرندگان 8 به مدل ساخته شده اول Gompertz نزدیک نبودند آنها در سن رشد قوانین را زیر پا می گذاشتند. یکی از مشکلات این بود که آزمایش بسیار جا گیر بوده و در یک فارم تجاری و در شرایط هوای بسیار سرد انجام می گرفت(4).
شکل 3. مقایسه منحنی های رشد 5-6-7-8-9
فراهم کردن موقعیت هایی که هم راستا با مدل 1 Gompertz به عنوان یک هدف قابل قبول در شرایطی که هیچ گونه محدودیتی وجود ندارد، معنی دار نبود.
جدول2. مقایسه میانگین وزن زنده به کیلوگرم در شکل 3
روزها 1 2 3 4 5
30 5/6 4 4 7/5 3/3
60 8/21 9/15 11 89/16 1/9
90 3/44 16/28 5/19 31/37 6/16
120 9/66 45/39 5/28 31/55 25
150 3/85 45/50 5/39 20/71 2/36
180 2/98 40/59 1/52 05/83 9/47
210 8/106 16/71 4/63 41/92 2/58
240 1/112 46/79 3/73 17/105 4/67
270 3/115 81/88 4/82 72/111 8/75
300 2/117 42/93 91 44/120 7/83
330 1/118 46/96 3/96 81/131 6/88
360 119 91/99 9/99 80/143 9/91
کسانی که دانشی در مورد حیوانات دارند، می داند که بهبودهای موثر ایجاد شده در حیوانات مزرعه ای در نتیجه اجرای همزمان تکنولوژی تغذیه و برنامه های بهبود ژنتیکی است که طی نیم قرن گذشته بر روی سایرحیوانات انجام گرفته است.
فعالیت بعدی تحقیقی بود که توسط Deganl و همکارانش در سال 1991بروری پرندگان با رشد وزنی بسیار کمتر انجام گرفت. با چاپ این نمودار و شکل می توان با کار برروی جیره استارتر و جیره رشد بوقلمون به این نتایج رسید.
مدل2 Gompertz در سال 1998 در کنفرانس علمی به عنوان قسمتی از پایان نامه Ph.D ارائه شد. در همه جیره های به دست آمده سطوح انرژی، پروتئین و فیبر به همراه ویتامین یا مواد معدنی مورد بحث قرار گرفتند. جیره هایی مرتبط با منحنی رشد توسط شرکت های تغذیه حیوانات تنظیم شدند. البته کاربرد وزن زنده به عنوان تنها راهنمای کارآمد نیست چرا که وزن زنده شامل چربی نیز می باشد.
در سال 2000 انجمن بین المللی شترمرغ (IOF) ، یک نمودار برای تولیدگوشت طراحی نمود. این نمودار نشانگر میانگین وزن ماهیچه ها بود. نتایج بدست آمده از این آزمایش مطابق با نتایج مطالعات انجام گرفته برروی گوشت شترمرغ در ایالات متحده بود. نتیجه آنها منحنی های یکدیگر را قطع می کردند.
جدول3. مقایسه وزن ماهیچه ها
ماهیچه IOA AOA BM
Fan #OS1046 1500 -/+ گرم 2140-1730 گرم 2341گرم
Oyster #OS1045 300 -/+ گرم 760-730 گرم 1114 گرم
Round #OS1035 1000-/+ گرم 2090-1770 گرم 2091 گرم
Outside Strip #OS1036 300-/+ گرم 635-545 گرم 636 گرم
Inside Strip #OS1050 300-/+ گرم 680-545 گرم 818 گرم
وزن ماهیچه ها در جدول3 نشان داده شده است، نمودار گوشت IOA نشان می دهد، افزایش وزن زنده به دلیل اضافه شدن وزن و اندازه قسمتهای مختلف ماهیچه ای می باشد. این مطلب همچنین ثابت می کند که وزن زنده بالاتر قابل قبول تر است که این امر مستلزم افزایش در قابلیت دسترسی مواد مغذی برای پرنده است.
شکل 4. وزن کشی پرنده
بحث
ممکن است این عقیده وجود داشته باشد که" ما این نمودارها و اشکال را قبول نداریم" و حتی امکان دارد بحثهایی بر روی "اهداف تولید شرکتB.M" بوجود آید. مدل 1 Gompertz می تواند به عنوان یک هدف معقول برای رسیدن به ادعایمان مورد توجه قرار گیرد. این عقیده وجود دارد که اگر پرندگان با جیره هایی تغذیه شوند که برای بوقلمونها طراحی شده می توانند نسبت به هدف مدل 2 Gompertz بهتر عمل کنند.
جیره هایی که برای شترمرغ ها بالانس شده حتی می توانند بهتر عمل کند، این عمل توسط اشخاص جیره نویس انجام گردید.زمانی که پرندگان با مدل Gompertz در حال تولید هستند افزایش ماهیچه ها دارای توزیع نرمال است.
در بیمارها و نقص هایی مانند از کار افتادگی کبد، قلب های ناقص، ماهیچه سفید، ماهیچه های تکامل نیافته، انزوال ماهیچه ها و سایر نقصها باید به مشکلات تغذیه ای و کمبود های ناشی از آن توجه کرد.
در طی سالیان طولانی جیره های غذایی متفاوتی برای تغذیه شترمرغ ها استفاده گردیده است که اکثر آنها گزارش شده اند. تقریبا همه آنها بر اساس احتیاجات غذایی پرندگان طراحی شده که از لحاظ ارزش غذایی در سطح پایین تری از جیره های غذایی گزارش شده در آزمایش B.M بودند. بسیاری از جیره ها شامل پیش مخلوط های تنظیم شده برای پرندگان یا گاوهای گوشتی بودند. بقیه جیره ها شامل جیره های کپی برداری شده از اطلاعات منتشر شده بود. بعضی اوقات بر اثر اشتباهات ناشی ازکپی برداری غلط، درک درستی از جیره ها وجود نداشت. همانطور که می دانیم ژنتیک نقش مهمی را در پتانسیل تولید گوشت در حیوانات بازی می کند. این مطلب توسط پرندگانی که به صورت ژنتیکی توانایی بیشتری برای تولید گوشت نسبت به سایرین دارند مشخص می گردد مانند نژاد های آفریقایی . پیش از انجام این آزمایش و بررسی عملکرد پرنده های تغذیه شده با جیره B.M ، پرنده های نژاد آبی و قرمز نسبت به نمونه های آفریقای جنوبی کوچک تر بودند. اما تغذیه این پرندگان با مکمل های B.M به همراه بهبود ژنتیکی آنها باعث افزایش پتانسیل تولید گوشت و برطرف شدن نقص های تغذیه ای آنها گردید.
شکل- 5 پرنده 16 ماهه ای را نشان می دهد که در سال 1990 به صورت جوجه 3 ماهه در وضعیت لاغر و استخوانی خریداری و طی دوره آزمایش در دسته اول پرندگان قرار گرفتند.
شکل 5. Daryl Holle , Barney(16 ماهگی)
Daryl Holle درشت هیکل با 6 فوت و 190 سانت قد و تصور کنید که این پرنده واقعا چقدر بزرگ بود. این نتیجه ای بود که از Daryl همراه با پرندگان دیگر مورد آزمایش بدست آمد و کشاورزان شاهد این رشد شگرف در نتیجه تغذیه با مکمل های B.M بودند.
نتایج:
اشکال عمده این است که نقص و مشکلات به صورت نرمال در نظر گرفته شوند. امروزه حتی با وجود تمام شواهد واضح مسائل خاص به صورت معمولی جلوه می کنند. ولی اکثر مشکلات خاص امری طبیعی نیستند. این مساله نیازمند آن است که بحث بیشتری بر روی بعضی از مقالات پایه ا ی صورت بگیرد.
Daryl به علایم نقصها بیشتر توجه کرد مانند تغییر شکل پاها، تخم هایی با کیفیت پایین، باروری پایین، مشکلات کبدی وغیره .
او عامل این نقصها را با بررسی اثرات آنها مورد شناسایی قرار داد، در تمامی گونه ها علل مشکلات یکی بود. در تثبیت کردن نقصها با روشهای مختلف می بایست احتیاجات خاص، توانمندیها و تحمل ها مد نظر قرار بگیرد. این مساله مهم است که بفهمیم چگونه اثرات دارو یا هر چیز دیگری می تواند از افزایش مشکلات جدید جلوگیری کند. فراتر از این مسائل Daryl همچنین مسائل تولید، هدفها، اجراء خصوصیات را در طرح این جیره ها مورد بحث قرار داد
شتر مرغ از جمله پرندگانی است که امروزه پرورش آن بدلیل مقرون بـه صرفه بو دن،در دنیا رو به افزایش نهاده است. سابقه اهلی کردن حیوانات و پرورش آنها توسط انسان به منظور استفاده از فرآورده هایشان قدمت چندین هزار ساله دارد. بخش مهمی از این تولیدات به مصرف تغذیه انسان می رسد و تغذیه از بدو خلقت آدمی تاکنون مهمترین مسئله زندگی را تشکیل داده است. یکی از مهمترین جنبه های تامین موادغذایی، برآورده ساختن نیاز انسان به مواد پروتئینی است که بخش اعظم آن را پروتئین حیوانی تشکیل می دهد. با توجه به افزایش انفجارگونه جمعیت جهانی طی چند سال اخیر و محدودیت های اقلیمی و کشاورزی در نقاط مختلف دنیا، نیاز به جنبه های جدید و کارآمدتر علم دامپروری جهت برآوردن احتیاجات روزافزون پروتئینی این جمعیت عظیم بیش از پیش احساس می شود. در این راستا و به منظور افزایش راندمان صنعت دامپروری، توسعه صنعت نوین پرورش شترمرغ اقدامی مناسب و بجا به نظر می رسد.
شترمرغ دارای محصولاتی فراوان و پرارزش بوده و با داشتن راندمان اقتصادی بالا و سازگاری با شرایط نامساعد بیابانی به شدت مورد توجه قرار گرفته است به گونه ای که بسیاری از صاحب نظران و کارشناسان از شترمرغ به عنوان دام آینده در بسیاری از مناطق نام می برند. شترمرغ ها عمری طولانی دارند که اغلب به ۵۰ تا ۶۰ سال می رسد و در صورت مدیریت صحیح تا ۴۰ سال تولید اقتصادی و کاملاً مقرون به صرفه خواهند داشت که تضمین کننده سود بسیار عالی و درازمدت برای پرورش دهندگان آنها است.
با در نظر گرفتن این نکته که حدود ۷۰ درصد وسعت ایران را مناطق بیابانی، زمین های پست و اراضی لم یزرع تشکیل می دهد، می توان نتیجه گرفت که شرایط اقلیمی و جغرافیایی حاکم بر کشور ما زمینه بسیار مناسبی را برای ایجاد و گسترش صنعت پرورش شترمرغ در اکثر نقاط کشور فراهم آورده است و با اتخاذ تدابیر صحیح و تصمیمات مناسب، می توان نهایت بهره برداری را از این شرایط ایده آل به عمل آورد و حتی زمینه را برای صادرات فرآورده های حاصل از این حیوان به کشورهای اروپایی و حوزه خلیج فارس که متقاضیان عمده این محصولات هستند، فراهم کرد.
.
+ نوشته شده در 2013/2/4 ساعت 18:22 توسط الهام
|