مدیریت خروس ها:

    پرورش جداگانه خروس‌ها برای امکان اعمال برنامه‌های نوری و غذایی مناسب، جهت رشد بهتر و استخوان‌بندی مناسب تر آن هاست.

قطع ناخن انگشت عقب پای خروس در جوجه‌کشی برای عدم صدمه به مرغ‌ها هنگام جفت‌گیری.

اصلاح نوک امروزه چندان توجیه نمی‌شود ولی سن مناسب 7- 6 روزگی است.

    مخلوط کردن مرغ و خروس از 20 تا w23 صورت مي‌گیرد. بهتر است 6٪ خروس‌ها در این سن و 3٪ بقیه در w29 مخلوط شوند.

    در گله مخلوط هم باید تغذیه مرغ و خروس جداگانه باشد تا امکان کنترل وزن آن‌ها وجود داشته باشد. این کار با نصب گریل روی دانخوری‌های ناودانی صورت می‌گیرد. اگر فاصله بین میله‌ها کمتر از mm44 باشد مرغ‌ها هم به دان دسترسی نخواهند داشت و به رشد آن‌ها لطمه می‌خورد.

    در نوعی از نژاد AAP پر خروس‌ها دارای رشد کندتر از مرغ هاست و قابلیت تشخیص مرغ و خروس وجود دارد ولی در نوعی دیگر پر همه پرندگان هم رشد می‌کند.

 

وزن کشی:

 هدف از وزن‌کشی ایجاد یکنواختی مطلوب در گله است. وزن‌‌کشی گروهی جوجه‌ها از روز اول شروع می‌شود. حداقل1٪ مرغ‌ها و 3٪ خروس‌ها باید وزن‌کشی شوند. از هفته سوم وزن‌کشی باید انفرادی و تک‌تک باشد. وزن‌کشی در روزهای بی‌دانی و در رأس ساعت و در روز معین در هر هفته باید انجام شود.

F× ميانگین وزن ÷ 100 × دانه وزن = ضریب پراکندگی

    F ضريبي ثابت كه متناسب است با تعداد پرنده وزن شده.

    تا هفته 15 عضله سینه مثل Y دلالت بر لاغری، مثل U دلالت بر چاقی و مثل V مطلوب است ولی در هفته 25 باید به شکل U باشد.

    تا w20 ضخامت بال بايد به اندازه انگشت كوچك انسان ، تا w25 به اندازه انگشت وسط و در w30 به اندازه انگشت شست باشد. فاصله استخوان‌هاي لگن 20 روز قبل از اولین تخم‌گذاری باید به اندازه 5/1 انگشت و 10 روز قبل از آن 2 تا 5/2 انگشت باشد.

مدیریت سالن:

 رطوبت هفته اول نباید زیر 50٪ باشد.

    تراکم در دوره پرورش 4- 3 خروس در متر مربع و مرغ 7- 6 قطعه، در شروع جوجه‌ریزی 20 قطعه در متر مربع، در دوره تولید 1/5 مرغ و 9/3 خروس در متر مربع.

    دان خوری تا 35 روزگی cm5 و تا 70 روزگی cm10 و بعد تا w20، cm15 و تا آخر cm18- در ابتدای جوجه ریزی یک چهارم سطح سالن با دان خوری پوشانده شود.

    آب خوری در دوره پرورش cm5/1 به ازای هر پرنده و در دوره تولید cm5/2 برای هر پرنده. تعداد آبخوری‌ها در روز اول باید به گونه‌ای باشد که جوجه برای رسیدن به آن‌ها مجبور نباشد بیشتر از یک متر راه برود.

    تلفات مطلوب هفته اول زیر 1 درصد است.

    در فصول گرم توزیع دان باید در ساعات خنک روز صورت گیرد.

    برنامه تغذیه می‌تواند هر روزه، یک روز در میان و یا به صورت 6-1، 5-2 یا 4-3 باشد که رقم اول نمایان‌گر روزهای قطع دان و رقم دوم نمایان‌گر روزهای تغذیه در ظرف یک هفته می‌باشند.

تهویه:

    یک هواکش در عرض 3 برابر قطر خود و در طول سالن 10 برابر قطر خود را پوشش می‌دهد.

 

تجهیزات:

    از 4 تا 6 هفتگی برای هر پرنده cm3 چوب خواب در نظر گرفته می‌شود.

 

تحریک نوری:

    برای افزایش تولید و نطفه‌داری لازم است ولی بالای 16 ساعت اثر بیشتری ندارد. تحریک نوری زیاد می‌تواند باعث پرولاپس و کرچی شود. تحریک نوری علاوه بر مدت نوردهی شامل تشدید نوردهی تا 100 لوکس هم می‌شود.

    تحریک نوری باید از w22 شروع شود. (روز 154)

 

جیره غذایی:

       جیره اولیه برای هر جوجه 25- 20 گرم در 5 تا 6 وعده داده ‌شود.

 افزایش دان در زمان شروع تولید تابع میزان تولید است. اگر ضریب پراکندگی زیر 10٪ باشد افزایش جیره پس از رسیدن به تولید 5 درصد و اگر بالای 10٪ باشد افزایش جیره پس از رسیدن به تولید 10٪ انجام می‌گیرد.

 

    وزن تخم مرغ رابطه مستقیم با کیفیت و کمیت مطلوب دان مصرفی دارد. افت وزن تخم مرغ عمدتاً ممکن است در فاصله تولید 50 تا 70 درصد پیش بیاید ولی در تولید بالای 75 درصد تغییر جیره برای جبران کاهش وزن تخم مرغ ممکن است به افزایش وزن گله بیانجامد که مطلوب نیست.

    در 27 تا 32 هفتگی خروس‌ها به دلیل رشد سر از دانخوری های مرغی محروم می‌مانند و ممکن است دچار افت وزن شوند. لذا کنترل وزن و در صورت لزوم افزایش جیره مصرفی آن‌ها بسیار مهم است.

    معمولاً از 35 هفتگی به بعد و گاهی هم زودتر خروس‌ها ممکن است خسته و ضعیف شوند. پر ریزی و کمرنگ شدن تاج و ریش و معقد از علایم این حالت است که باید با افزایش 3 تا 5 گرم دان برای هر پرنده به حل این مشکل پرداخت.

    زمان مطلوب مصرف دان در پیک تولید برای جیره آردی 5-4 ساعت و پلیت 3-2 ساعت و کرامبل 4-3 ساعت است.

    پس از پیک باید دان مصرفی کم شود. اگر پیک زیر 79 درصد باشد روزی 12 کیلوکالری از انرژی مصرفی دان هر پرنده می‌کاهیم تا مصرف دان 10٪ از میزان دان مصرفی زمان پیک کمتر شود ولی اگر پیک بین 80 و 83 باشد روزی 16 کیلوکالری انرژی دان مصرفی کاسته می‌شود. اگر پیک بالای 83 باشد هفته‌ای 5/2 کیلوکالری از انرژی کاسته شود تا مصرف جیره 10٪ کم شود.

    کاهش دان باید به گونه‌ای تنظیم شود که مدت مصرف دان و در واقع سرعت مصرف آن کم نشود وگرنه نشان ناکافی بودن دان است. فاکتور دیگر برای بررسی مناسب بودن میزان کاهش دان آن است که افت تولید طبق استاندارد باشد.

 

 

    تغییر جیره نباید با سایر تغییرات استرس‌زا مثل واکسیناسیون توأم شود.

 

جیره:

    در دمای زیر 20- 15 درجه به ازای هر پرنده باید 30 کیلوکالری به انرژی دان اضافه شود و در دمای بالای 25- 20 درجه به ازای هر پرنده باید 25 کیلوکالری از انرژی دان کاسته شود.

 

    چربی 5/0 تا 1٪ مصرف شود.

    حرارت مناسب آب مصرفی 10 تا 12 درجه سانتی‌گراد است.

    آب دادن 1- 5/0 ساعت قبل از دادن دان شروع و تا 2-1 ساعت پس از مصرف دان ادامه می‌یابد. به علاوه در بعد از ظهر هم در 2 یا 3 نوبت به مدت 20- 30 دقیقه دیگر آب در اختیار گله گذاشته می‌شود. در روزهای بی‌دانی هم صبح‌ها 1- 5/0 ساعت و بعد از ظهرها 4-3 نوبت 20 تا 30 دقیقه‌ای به گله آب داده می‌شود. در دمای 30 درجه هر ساعت 20 دقیقه و در بالاتر از آن به شکل نامحدود آب باید در دسترس گله باشد.

 

مدیریت تخم مرغ:

    این لانه‌ها باید تا هفته 22 کار گذاشته شوند. برای چهار پرنده یک لانه در نظر گرفته شود. ابعاد آن 30 عرض × عمق 35 × ارتفاع 25 باشد.

    تخم مرغ‌های تولیدی هفته اول را از لانه‌ها جمع نکنید تا مرغ‌ها به لانه‌ها عادت کنند.

    ارتفاع مناسب لانه 40- 35 سانتی‌متر است. ارتفاع بیشتر، تخم گذاری در بستر را افزایش می‌دهد.

    روزانه 4 بار باید تخم مرغ‌ها جمع شوند. بار اول و دوم حدود60٪ (هر بار 30٪) و بار سوم و چهارم حدود 40٪ بقیه تخم مرغ‌ها جمع می‌شوند. جمع کردن بیش از 30٪ تخم مرغ‌ها در یک مرحله تعداد تخم مرغ‌های شکسته و کثیف را افزایش می‌دهد. تخم مرغ‌های کثیف را جداگانه جمع‌آوری و حتی‌الامکان حذف می‌کنیم. اگر هم حذف نکردیم باید آن‌ها را جداگانه بخوابانیم.

    ضدعفونی در 12- 96 ساعت اولیه ست ممنوع است.  

    مدت نگهداری تخم مرغ قبل از ست برای گله‌های بالای w50، 4- 2 روز و برای سن کمتر 5- 3 روز است. به ازاء هر روز نگهداری بیشتر، طول مدت هچ نیم ساعت افزایش و میزان هچ 1/0 کاهش می‌یابد.

    اگر بخواهیم در عملیات پیش گرم حرارت یکنواخت به تخم مرغ‌ها برسد بهتر است آن‌ها در داخل ستر گرم شوند وگرنه دریافت غیر یکنواخت حرارت باعث اختلاف زمان هچ خواهد شد.

 

حفاظت زیستی:

    فاصله مناسب از سایر مرغداری‌ها: حداقل 5/2 کیلومتر

  

 فاصله دو جوجه ریزی حداقل 4 هفته توصیه می‌شود. 

 شستشو:

قبل از شستشو بهتر است برق سالن قطع شود.

  

 ضدعفونی مخازن آب به مدت 4 ساعت با ضدعفونی کننده‌های مناسب و تخلیه آن‌ها پس از 4 ساعت و پر کردن آن‌ها با آب شیرین قبل از ورود جوجه به سالن.

    رسوب‌زدایی از خطوط آب‌خوری و مخازن آب برای دفع رسوبات معدنی و دارویی مهم است.

    تعمیر و نگهداری قسمت‌های آسیب دیده در فاصله بین دو جوجه‌ریزی باید صورت گیرد.

    3 متر حاشیه سالن‌ها باید فاقد پوشش گیاهی باشد و با سیمان یا سنگریزه پوشانده شود.

    روش‌های مختلف نابودی لاشه‌ها از طریق دفن، سوزاندن یا بازیافت آن‌ها وجود دارد. دفن لاشه‌ها ممکن است به آلودگی آب‌های زیرزمینی بیانجامد و سوزاندن هم آلودگی هوا را در پی دارد ولی بازیافت و تبدیل آن‌ها به کود و مکمل (کمپوست) بهترین کار است.

 

برنامه واکسیناسیون:

واکسن زنده کوکسیدیوز در روز اول

    1 روزگی واکسن زنده‌ی مارک- واکسن کشته نیوکاسل w4 تا 1-  واكسن گامبورو w6 تا 4-  سه‌گانه نیوکاسل برونشیت گامبورو w18.

    آنسفالومیلیت زنده یا کشته w12- 8.  واكسن رئوویروس دو واکسن کشته بین 6 تا w16- پاستورلا دو واکسن کشته در دوره پرورش به فاصله 4 تا w6 از هم- واکسن سندرم افت تخم مرغ به صورت کشته در w18- 14.

 

اهداف عملکرد

سن در هنگام حذف گله

66 هفته

تعداد کل تخم مرغ‌ها بر حسب H.H

2/182

تعداد كل تخم مرغ‌هاي قابل جوجه‌کشی بر حسب H.H

6/173

تعداد كل جوجه بر حسب H.H

7/145

درصد جوجه درآوری (میانگین)

84٪

سن گله در مرحله 5 تا 10 درصد تولید (روز)

                                               (هفته)                          

175 روزگی

25 هفته

سن گله در پيك توليد

32 هفته

درصد پیک تولید

84٪

وزن بدن در 175 روزگی (25 هفتگی): داخل فصل/ خارج فصل

2950/3065 گرم

وزن بدن هنگام حذف گله: داخل فصل/ خارج فصل

3700/3860 گرم

تلفات + حذف (دوره پرورش)

تلفات (دوره توليد)

10٪

 

اهداف در سنين بحراني

سن

اهداف كليدي

1- 3 روزگي

تحريك و توسعه اشتها

70 روزگي

ترسيم مجدد منحني رشد آتي (چنانچه نياز باشد)

105 روزگي

افزايش جيره به منظور تحريك رشد

رسم مجدد منحني رشد هدف (چنانچه نياز باشد)

140- 154 روزگي

اولين افزايش طول روشنايي

161- 210 روزگي

افزايش دان در پاسخ به افزايش توليد، وزن بدن و وزن تخم مرغ

210 روزگي تا تخليه

كنترل افزايش وزن بدن و وزن تخم مرغ از طريق كاهش دان، مديريت خروس‌ها با مشاهده وضعيت آن‌ها. حذف خروس‌هاي غيرفعال جهت حفظ نسبت جفتگيري.

 

    جيره:

جيره اول به صورت كرامبل در 3 هفته اول. هدف افزايش وزن به ميزان 20 تا 40 گرم بالاتر از وزن هدف است.

    از 4 تا 10 هفتگي هدف اين است كه گله به وزن استاندارد در 70 روزگي برسد.

      توزيع دان 6- 5 بار در روز به طور مكرر ولي به ميزان كم باعث تحريك اشتهاي جوجه مي‌شود.

 

-         در هنگام تغذيه شدت نور به حداكثر برسد.

-     تغذيه هر روزه ايده‌ال است ولي كمتر امكان‌پذير است و لازم است روزهايي قطع دان داشته باشيم و در اين روزها كمي دان كامل غلات را روي بستر مي‌پاشيم. حداكثر به ميزان 5 گرم براي هر پرنده.

 

    از 15 هفتگي روزهاي تغذيه را افزايش مي‌دهيم تا دوباره در 18 هفتگي به تغذيه هر روزه برسيم.

توزيع دان در هر گروه نبايد بيش از 3 دقيقه طول بكشد.

    سنجش استارت اوليه:

 در 24 ساعت اول بايد چينه‌دان 80% جوجه‌ها پر باشد در 48 ساعت اول 95% و در 72 ساعت 10% جوجه‌ها بايد چينه‌دان پر داشته باشند.

    در 105 روزگي (w15) بين 10 تا 15 درصد به دان افزوده مي‌شود تا بلوغ جنسي در زمان مورد نظر رخ دهد.

    از 105 روزگي تا 26 روزگي (هفته 18) تغذيه هر روزه مي‌شود.

 

فضاي دانخوري

مرغ                                                                                                        فضاي دانخوري

سن

0- 35 روزگي (0- 5 هفتگي)

5 سانتيمتر/ پرنده

35- 70 روزگي (5- 10 هفتگي)

10 سانتيمتر/ پرنده

70 روزگي (10 هفتگي)

15 سانتيمتر/ پرنده

خروس                                                                                                   فضاي دانخوري

سن

0- 35 روزگي(0- 5 هفتگي)

5 سانتيمتر/ پرنده

35- 70 روزگي (5- 10 هفتگي)

10 سانتيمتر/ پرنده

70- 140 روزگي (10- 20 هفتگي)

15 سانتيمتر/ پرنده

140- 448 روزگي (20- 64 هفتگي)

18 سانتيمتر/ پرنده

 

    در 24 ساعت اول بايد فاصله آب خوري‌ها به گونه‌اي باشد كه جوجه براي رسيدن به آن بيش از يك متر راه نرود.

 

فضاي آبخوري

 

دوره پرورش

دوره توليد

آبخوري اتوماتيك گرد و يا ناوداني

5/1 سانتيمتر/ پرنده

5/2 سانتيمتر/ پرنده

پستانكي

يك/ 8- 12 پرنده

يك/ 6- 10 پرنده

فنجاني

يك/ 20- 30 پرنده

يك/ 15- 20 پرنده

 

-     اگر وزن در w17 بيش از 5% زير استاندارد باشد عملكرد توليدي گله تضعيف مي‌شود و اگر اين كاهش تا w19 جبران نشود رشد و تكامل تخم دان‌ها و عملكرد گله آسيب جدي مي‌خورد. اگر وزن در اين زمان بالاي استاندارد باشد باعث تخمگذاري زودرس و افزايش تـخم‌ مرغ دو زرده و پرولاپس و كاهش توليد و پيك و نطفه‌داري خواهد شد.

-     فاصله عرضي سـيم گـريـل‌ها براي خروس‌هاي تاجدار mm50- 47 و براي خروس‌هاي بي‌تاج mm47- 45 در نظر گرفته شود. اگر فاصله از اين هم كمتر شود تعدادي از مرغ‌ها هم به دان دسترسي نخواهند داشت و توليد صدمه خواهد ديد.

 

-     دانخوري خروس‌ها 60- 50 سانتي‌متر بالاتر از زمين و به گونه‌اي باشد كه قد مرغ‌ها به آن‌ها نرسد و ضمناً فضاي cm18 براي هر خروس رعايت شود. فضاي اضافي و بيشتر باعث حمله خروس‌هاي مهاجم به ساير خروس‌ها مي‌شود. با مرگ و مير و كاهش جمعيت خروس‌ها بايد همين فضاي cm18 براي هر خروس رعايت و به مرور از تعداد دانخوري‌ها كاسته شود.

 

-         جيره توليد پيش از شروع توليد بايد آغاز شود.

 

-         اگر CV% زير 10% باشد اولين افزايش دان در 5% توليد و اگر بالاي 10% باشد در 10% توليد صورت مي‌گيرد.

 

-     در پيك توليد انرژي متابوليسم لازم k cal480- 450 در روز است. دماي مناسب 20 درجه است. در دماي 15 درجه روزي k cal30 (معادل 11 گرم) به جيره اضافه شود و در دماي 25 درجه k cal25 (معادل 9 گرم) از جيره كاسته شود.

 

يك مثال از برنامه تغذيه‌اي

خصوصيات گله: گله مورد مثال طبق استاندارد پرورش داده شده و از يكنواختي خوبي برخوردار است. دماي محيط، 18 الي 20 درجه سانتيگراد و جيره ماقبل مرحله توليد آن روزانه 125 گرم بوده كـه مـعـادل 344 كيلو كالري انـرژي قابل متابوليسم مي‌باشد. بـه عبارت ديگر جيره داراي 2750 كيلو كالري در كيلوگرم مي‌باشد. پرورش دهنده قادر به تنظيم ميزان دان به نحو پاسخگو بوده و افزايش دان را به طور مكرر و كم، پيش بيني مي‌كند.

درصد

توليد به روز

افزايش دان

(گرم)

مقدار دان

گرم/ پرنده/ روز

مصرف انرژي روزانه

كيلو كالري/ پرنده

ماقبل توليد

تغذيه براي

به وزن رسيدن

125*

344

5

5+

130

357

10

5+

135

371

15

5/2+

5/137

378

20

5/2+

140

385

25

5/2+

5/142

392

30

5/2+

145

399

35

5/2+

5/147

406

40

5/2+

150

413

45

5/2+

5/152

419

50

4+ تا 2+

157 تا 155

432 تا 426

55

4+ تا 3+

161 تا 158

443 تا 435

60

4+ تا 2+

165 تا 160

454 تا 440

65

5+ تا 3+

170 تا 163

468 تا 448

70

5+ تا 2+

175 تا 165

481 تا 454

 

    وزن‌كشي تخم مرغ از تخم مرغ‌هاي مربوط بــه جمع‌آوري مـرحله دوم بايد انجام شود. اگر وزن تخم مرغ طي 4 تا 5 روز ثابت باشد بايد بر ميزان جيره افزود ولي واكنش به افت وزن تخم مرغ پس از 75% توليد توصيه نمي‌شود.

 

    از سن w32- 27 (در خروس‌هاي فاقد تاج) و w24- 22 (در خروس‌هاي تاج‌دار) به علت رشد سر و محروم شدن از دان مرغ‌ها كنترل وزن‌گيري خروس‌ها مهم است و افزايش 5 تا 10 گرم دان ضرورت مي‌يابد. پايين آوردن دانخوري خروس‌ها پس از توزيع دان مرغ مي‌تواند آن‌ها را به استفاده از دانخوري مخصوص خود عادت دهد.

    پس از مخلوط كردن مرغ و خروس ريزش پر سر و پشت مرغ‌ها تا حدي طبيعي است و آن به علت جفت‌گيري است ولي تداوم آن مي‌تواند به علت زياد بودن خروس‌ها و دفعات جفت‌گيري باشد و در صورت كم نكردن تعداد خروس‌ها افت توليد و هچ و نطفه‌داري خواهيم داشت. اوج جفت‌گيري‌ها از 28 تا 30 هفتگي است. كاهش تعداد خروس‌ها از 5/0 درصد شروع مي‌شود و در صورت لزوم ادامه مي‌يابد.

    سعي شود حذف از خروس‌هاي با مقعد كم‌رنگ‌تر شروع شود. در w35 كاهش خوراك و كم‌رنگ شدن مقعد در خروس‌ها رخ مي‌دهد كه بايد دان به ميزان 3 تا 5 گرم به جيره آن‌ها اضافه شود. خروس‌هاي سنگين وزن را هم در اولويت حذف قرار دهيد.

    وزن خروس‌ها را پس از مخلوط كردن با مرغ‌ها بايد در هفته دو بار كنترل كرد.

 

    پس از هفته سي‌ام افزايش وزن 20- 15 گرم در هفته، مناسب است و مانع تجمع چربي و كاهش توليد مي‌گردد.

    پس از پيك توليد ميزان دان به صورت تدريجي كاهش مي‌يابد. اين كاهش نبايد بيش از 2 گرم در هفته باشد. اين كاهش حدوداً از w35 شروع مي‌شود و در w50 دوباره ثابت مي‌شود. كاهش تدريجي تا 412 كيلو كالري به ازاي هر پرنده در روز (معادل 150 گرم) ادامه مي‌يابد و در اين سطح تثبيت مي‌شود.

-         براي وزن‌كشي خروس‌ها بايد 20% آن‌ها را با حلقه پا يا اسپري رنگ مشخص و در هر نوبت نيمي از آن‌ها را توزين كرد.

    ميزان مناسب پروتئين 15% است. زير 14% باعث كاهش توليد تخم مرغ و كاهش اندازه آن و بالاي 17% باعث افزايش اندازه تخم مرغ و كاهش جوجه درآوري مي‌شود. انرژي لازم هم kcal2750 در هر كيلو دان است. مقادير بيشتر و كمتر هم نتايج مشابه زياي و كمي درصد پروتئين را دارد.

    ليزين قابل دسترس 61/0 و متيونين و سيستين قابل دسترس 50/0 درصد، ميزان ca 8/2 و ميزان فسفر قابل دسترس 35/0 درصد تعيين گرديده است. كمبود Ca و زيادي P كيفيت پوسته را كاهش مي‌دهد.

    فاصله ساخت دان و مصرف آن را به حداقل برسانيد. به خصوص در هواي گرم و مرطوب طولاني شدن اين فاصله موجب افت كيفيت جيره مي‌شود.

    بـين 25 تا 30 هفتگي كزاز و مرگ ناشي از كمبود كلسيم ممكن است ديده شود. در تـخمدان تخم مرغ با پوسته‌ي ناقص ديده مي‌شود. در همين سن سندرم مرگ ناگهاني به علت كمبود فسفر ممكن است ديده شود. افزودن پتاسيم يا مصرف 4/0% فسفر تا سن w35 مي‌تواند به كاهش مشكل ياري رساند.

    از ميان ويتامين‌ها افزودن 100 تا 300 واحد بين‌المللي ويتامين E و 150 ميلي‌گرم ويتامين C در كيلو مهم است.

    جيره آغازين در دو مرحله داده مي‌شود. مرحله اول تا 3-2 هفتگي. انرژي جيره رشد بايد 2630 كيلوكالري انرژي داشته باشد. جيره ماقبل توليد از w15 شروع مي‌شود. نگذاريد تغيير جيره با ساير استرس‌ها نظير جابجايي و واكسيناسيون همزمان شود.

    ازw6 افزايش 5/0 كيلو ريگ نامحلول گرانيت در يك تن دان به بهبود گوارش مواد غيرمغذي ياري مي‌رساند.

    دماي مناسب آب 12-10 درجه سانتي‌گراد است.

 

جدول 23: تركيب دان براي خروس بالغ

درصد پروتئين خام

12- 14

انرژي/ كيلو كالري در كيلوگرم

2630- 2800

درصد ليزين (كل)

45/0- 55/0

درصد متيونين+ سيستين (كل)

38/0- 46/0

درصد كلسيم

8/0- 2/1

درصد فسفر قابل دسترس

3/0- 4/0

درصد اسيد لينولئيك

8/0- 2/1

 

تركيب مواد مغذي برخي مواد اوليه متداول (در كيلوگرم)

 

پروتئين خام

گرم

انرژي

كيلوكالري

جو

107

2790

ذرت

87

3275

گندم

119

3020

نخود

227

2715

كنجاله سويا (48%)

473

2230

كنجاله آفتابگردان (39%)

386

1600

پودر ماهي (66%)

660

3250

پودر گوشت و استخوان

538

3000

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 مديريت خروس:

 قطع يا سوزاندن ناخن عقب خروس‌ها بايد در جوجه‌كشي صورت گيرد. حذف سيخك و تاج در نژاد رأس توصيه نشده است. نوك‌ سوزي هم ترجيحاً انجام نمي‌شود ولي در صورت لزوم اين كار در روزهاي 4 و 5 در فارم صورت مي‌گيرد. انجام غلط نوك سوزي به زخم و عفونت موضع مي‌انجامد.

 

    آماده سازي سالن:

     سالن‌ها بايد 24 ساعت قبل از ورود جوجه آماده شوند. عمق بستر بايد 10 سانتي‌متر باشد.

.

    دماي مناسب:

    از 29 تا 31 درجه شروع مي‌شود. در هفته دوم به 25 و 24 و هفته سوم به 22 و پس از آن به 21 مي‌رسد.

    رطوبت:

در هفته اول رطوبت نبايد زير 50 باشد و در سه روز اول بايد 70درصد باشد وگرنه امكان شوك رطوبتي و دهيدراتاسيون وجود دارد. اگر رطوبت كافي نداشته باشيم 2 تا 3 درجه بايد به دما افزوده شود.

    جهت خنك كردن سالن‌ها در دماي بالاي 27 درجه از سيستم تبخير استفاده مي‌شود. اين سيستم در رطوبت 90- 85% جواب نمي‌دهد.

 

اثر خنك كنندگي جريان هوا در دماهاي مختلف

سرعت جريان هوا

متر بر ثانيه

ميزان تأثير خنك كنندگي جريان هوا در دماي پايين‌تر ازc ˚32

ميزان تأثير خنك كنندگي جريان هوا در دماي بالاتر از c˚32

0/1

0/2-

5/0-

5/1

0/4-

0/2-

0/2

5/5-

5/2-

5/2

0/6-

0/3-

 

 

    تراكم:

  در دوره پرورش 4- 3 خروس و 7- 4 مرغ در مترمربع و در دوره‌ي توليد 5/5- 5/3 پرنده در مترمربع.

    تلفات هفته اول نبايد از 1% بيشتر باشد. از 21 روزگي توزين انفرادي جايگزين دسته جمعي مي‌شود. براي كسب وزن دقيق بايد 5% از جمعيت گله وزن‌كشي شود. زمان وزن‌كشي 6- 4 ساعت پس از تغذيه است.

                              

فرمول ضريب پراكندگي:                                F  × ميانگين وزن ÷ 100× دامنه وزني = CV%

    دامنه وزني عبارت است از تفاوت بين سبك‌ترين و سنگين‌ترين پرنده در نمونه‌گيري. ضريب F رقمي ثابت و بستگي به تعداد در نمونه‌گيري دارد كه در جدول شماره 6 ذكر شده است.

 

تعداد نمونه و ضريب F

تعداد نمونه

ضريب F

تعداد نمونه

ضريب F

25

94/3

75

81/4

30

09/4

80

87/4

35

20/4

85

90/4

40

30/4

90

94/4

45

40/4

95

98/4

50

50/4

100

02/5

55

57/4

150>

03/5

 

  

-     مديريت خوب در چهار هفته اول بيشترين سهم را در يكنواختي بعدي گله دارد. در 9 هفتگي كه رشد اسكلت كامل مي‌شود گله بايد به وزن مورد نظر رسيده باشد.

-     بهترين سن براي درجه‌بندي 28 روزگي است. اگر CV% زير 12% باشد درجه‌بندي را دو قسمتي و اگر بالاي 12 باشد درجه‌بندي را سه قسمتي مي‌كنيم. پس از درجه‌بندي CV% جوجه‌هاي هر گروه بايد زير 8% باشد.

 

       انتقال:

-     انتقال از سالن رشد به سالن توليد و اختلاط مرغ و خروس بين 18 تا 23 هفتگي صورت مي‌گيرد. براي كاهش اثرات استرس جابجايي يك روز قبل از جابجايي و يك روز بعد از آن جيره را افزايش مي‌دهيم.

 

-         فقط خروس‌هاي بالغ با مرغ‌ها مخلوط شوند. مثلاً مي‌توان 5% خروس‌ها را در 22 هفتگي، 2% ديگر را در w13 و بقيه را در w24 مخلوط نمود.

 

الگوي راهنماي نسبت خروس به مرغ

سن

 

تعداد خروس/ 100 مرغ*

روز

هفته

133

19

5/9- 10

140-154

20- 22

5/8- 0/9

210

30

0/8- 5/8

245

35

5/7- 0/8

280

40

0/7- 5/7

315- 350

45- 50

5/6- 0/7

420

60

0/6- 5/6

 

 

نور:

    چوب خواب از سن w6- 4 به ميزان 3 سانتيمتر براي هر پرنده در نظر گرفته مي‌شود.

برنامه نوردهي

سن

ساعات روشنايي (درصد cv در 133 روزگي)

شدت نور

روز

هفته

8-10 درصد

بالاتر از 10 درصد

لوكس

1

 

23

23

80- 100 لوكس در محدوده جوجه ريزي 10- 20 لوكس در سالن

2

 

23

23

3

 

19

19

4

 

16

16

5

 

14

14

6

 

12

12

30- 60 لوكس در محدوده جوجه ريزي 10- 20 لوكس در سالن

7

 

11

11

8

 

10

10

9

 

9

9

** 10- 139

 

8

8

* 10- 20 لوكس

140

20

11

8

 

147

21

12

12

154

22

12

12

161

23

13

13

هـدف 60 لوكس 30- 60 لوكس در سالن

168

24

13

13

175

25

14

14

182

26

14

14

189

27

15

15

 

 

 

 

*اگر پرخواري اتفاق افتاد مي‌توان شدت نور را كم كرد.

     ** طول روشنايي ثابت بايد حداكثر تا 21 روزگي (سه هفته) اعمال گردد.

     اگر ميزان توليد به طور رضايت بخش بالا نرود، شايد تحريك بعدي پس از 15 ساعت روشنايي لازم باشد.                                           

     دو افزايش نيم ساعته بايد كافي باشد. به طور كلي طول روشنايي بيش از 16 ساعت سودي ندارد.

 

    هر لانه تخم گذاري براي چهار مرغ در نظر گرفته شود و ابعاد يك لانه عرض cm30× ارتفاع 25 و عمق cm35 باشد.

 

   جوجه كشي:

 پيش گرم كردن تخم مرغ‌ها در سالن ستر قبل از ست كردن به مدت 8- 6 ساعت در دماي 23 درجه باعث عدم تعريق تخم مرغ‌ها به علت جذب گرماي زياد و ناگهاني مي‌شود.

 

ارتباط دما و رطوبت با زمان ذخيره

روز

دما

               ˚C                             ˚F

رطوبت نسبي

%

1- 3

19

66

70- 75

4‹

16- 18

61- 65

70- 75

 

    ميزان مناسب افت وزن تخم مرغ در طول ست 13- 12% است.

 

 

جدول 30: راهنماي كاربردي فرمالين در هچر

زمان

از زمان نوك زدن تا شش ساعت قبل از خارج كردن جوجه

محلول

محلول فرمالدئيد 37% با غلظت 1:1 آب

(غلظت نهايي 17- 18% فرمالدئيد)

حجم

cc60 محلول به ازاي هر متر مكعب در ظروفي

با سطح 50 سانتيمتر مربع/ متر مكعب

 

-         تلفات جوجه‌كشي تا 8 روز اول مربوط به مشكلات در مزرعه، انبار نگهداري و يا ابتداي دوره جوجه‌كشي مي‌باشند.

-         تلفات 8 تا 16 روزگي مربوط به آلودگي، مسائل مهم تغذيه‌اي، و يا نامناسب بودن شرايط دستگاه ستر مي‌باشند.

-         تلفات 17 تا 21 روزگي اغلب مربوط به وضعيت نامناسب در دستگاه‌هاي جوجه‌كشي مي‌باشند.

 

    الگوي تلفات جنيني با افزايش سن و گله تغيير مي‌نمايد. (جدول زير ملاحظه گردد.)

الگوي تلفات جنيني در سنين مختلف

 

سن گله (هفته)

  26         35         45         55

% بي‌نطفه

6

3

4

8

% تلفات ابتداي دوره (از 1- 7 روزگي)

4

2

2

3

% تلفات ميان دوره (از 8- 16 روزگي)

3

2

2

1

% تلفات انتهاي دوره (از 17- 21 روزگي)

11

5

5

4

% پتانسيل جوجه درآوري

76

88

87

83

 

    گازدهي سالن‌ها با فرمالين زماني مؤثر است كه دماي سالن 21 درجه و ديوارها نمناك و رطوبت حدود 65% باشد.

    دفن لاشه در مناطقي با آب‌هاي زيرزميني داراي سطح بالاتر توصيه نمي‌شود.

   

    واكسيناسيون:

   واكسن مارك زنده است در 1 روزگي و 2 تا 3 هفتگي استفاده مي‌شود.

    واكسن كشته سه گانه نيوكاسل برونشيت گامبورو در و در w18 تزريق مي‌شود.

    واكسن AE زنده و بدون تخفيف حدت است و در w8 و w12 در آب مصرف مي‌شود.

    واكسن كم‌خوني CAV هم در w8 و بدون تخفيف حدت استفاده مي‌شود. واكسن كشته رئو در w6 و w16 استفاده مي‌شود. واكسن وبا (FC) و كريزا (IC) به صورت كشته در w6 و w4 مصرف مي‌شوند. واكسن سندرم افت تخم مرغ كشته است و در w18- 14 مصرف مي‌شود. واكسن زنده كوكسيديوز در هفته اول مصرف مي‌شود.

 

 

مختصات تغذيه‌اي- دان دوره پرورش

 

 

آغازين 1

0- 21 روزگي

آغازين 2

22- 42 روزگي

رشد

43- 105 روزگي

پروتئين خام

انرژي در هر كيلوگرم

%

كيلوكالري

مگاژول

0/20

2750

5/11

0/18- 0/20

2750

5/11

0/14- 0/15

2630

0/11

كلسيم

%

00/1

00/1

00/1

فسفر قابل دسترس

%

45/0

45/0

35/0

 

 

مختصات تغذيه‌اي- دان دوره توليد

 

 

قبل از توليد

105- 154 روزگي

توليد

155+ روزگي

پروتئين خام

انرژي در هر كيلوگرم

%

كيلو كالري

مگاژول

0/15- 0/16

2750

5/11

0/15- 0/16

2750

5/11

كلسيم

%

50/1

80/2

فسفر قابل دسترس

%

40/0

35/0

 

 

 

مشكل

علت احتمالي

تـولـيـد تـخم مرغ

باروري

جوجه درآوري

مقاومت به بيماري

پردرآوري

بدشكلي استخوان

ضعف پا

نازكي پوسته تخم مرغ

ويتامين A

×

 

×

×

×

 

×

 

ويتامين  D3

×

 

×

 

 

×

 

×

ويتامين E

×

×

×

×

 

 

 

 

ويتامين B12

×

 

×

 

 

 

 

 

ريبوفلاوين

 

 

×

×

 

 

×

 

نياسين

 

 

 

 

×

×

 

 

پانتوتنيك اسيد

 

 

×

×

×

 

 

 

كولين

×

 

 

 

 

×

 

 

ويتامين K

 

 

 

 

 

 

 

 

اسيد فوليك

×

 

×

 

×

×

 

 

تيامين (B1)

 

 

 

 

 

 

 

 

پيريدوكسين (B6)

×

 

×

 

 

 

 

 

بيوتين

×

×

×

 

 

×

×

 

جدول 1

سن در هنگام حذف گله (روز)                                                                               448

                             (هفته)                                                                               64

كل تخم مرغ توليدي                                                                                          180

كل تخم مرغ قابل جوجه‌كشي                                                                               171

تعداد جوجه بر اساس موجودي مرغ در شروع توليد (23 هفتگي)                                     145

درصد جوجه درآوري                                                                                          85

سن در 5- 10% توليد (روز)                                                                             161- 168

                          (هفته)                                                                               23- 24

درصدپيك توليد                                                                                               3/84

وزن بدن در 161 روزگي (23 هفتگي) (گرم)                                                           2640

وزن بدن در زمان حذف گله (گرم)                                                               3600- 3900

درصد مجموع تلفات + حذفي (دوره پرورش)                                                              4- 5

دان مصرفي به ازاي 100 جوجه (كيلوگرم) از 0- 448 روزگي (0- 64 هفتگي)                   6/40

دان مصرفي به ازاي 100 تخم مرغ قابل جوجه‌كشي از 0- 448 روزگي (0- 64 هفتگي)        4/34

درصدمجموع تلفات (دوره توليد)                                                                               7

 

 

مديريت خروس در گله مادر:

ـ مخلوط كردن خروس از 21ـ22 هفتگي صورت مي گيرد

ـ كاهش وزن تخم مرغ مي تواند به دليل كمبود غذا يا كاهش كيفيت آن باشد.

-افزايش غير عادي تخم مرغ دو زرده و پرولاپس ناشي از تغذيه زياد است .

 



* گله‌ها ممكن است 115 الي 135 گرم دان قبل از 5% توليد به روز مصرف نمايند. برنامه تغذيه بايد بر طبق آن تنظيم شود.

* در سالن‌هاي باز 1% بالاتر احتياج خواهد بود.